Η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες επιβαρύνει το καρδιαγγειακό σύστημα και εντείνει τη συχνότητα και τη σοβαρότητα της ορθοστατικής υπότασης
Σε όλη την Ελλάδα και ιδιαίτερα στην Αττική καταγράφονται σήμερα πολύ υψηλές θερμοκρασίες, με μέγιστες συχνά πάνω από 40 °C και χωρίς σημαντική πτώση το βράδυ. Η παρατεταμένη ζέστη επιβαρύνει όχι μόνο τη γενική υγεία, αλλά και συγκεκριμένες φυσιολογικές λειτουργίες, όπως η ικανότητα του σώματος να ρυθμίζει την αρτηριακή πίεση κατά την αλλαγή στάσης. Η ορθοστατική υπόταση, δηλαδή η απότομη πτώση της πίεσης όταν κάποιος σηκώνεται από καθιστή ή ξαπλωμένη θέση, αποτελεί ένα φαινόμενο που επιτείνεται αισθητά κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών καυσώνων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αναστάτωση στους διαβητικούς: Τα 4 βασικά φάρμακα για το σάκχαρο που αποσύρονται σύμφωνα με τον ΕΟΦ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καύσωνας: Πόσο νερό χρειάζεται πραγματικά το σώμα μας για να αντέξει τη ζέστη;
Σε φυσιολογικές συνθήκες, το ανθρώπινο σώμα αντιδρά άμεσα στην αλλαγή θέσης, αυξάνοντας τον καρδιακό ρυθμό και συστέλλοντας τα αιμοφόρα αγγεία ώστε να διατηρηθεί η ροή αίματος στον εγκέφαλο. Ωστόσο, όταν υπάρχει ορθοστατική υπόταση, αυτός ο μηχανισμός δυσλειτουργεί, οδηγώντας σε απότομη πτώση της πίεσης και σε συμπτώματα όπως ζάλη, ναυτία, σύγχυση ή και λιποθυμία. Οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές, ιδιαίτερα αν συνοδευτούν από πτώσεις, τραυματισμούς ή ατυχήματα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσα μικρόβια κρύβονται στο κέτσαπ και τη μουστάρδα των εστιατορίων;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επείγουσα ανάκληση ζαμπόν λόγω λάθους στη συνταγή – Το καμπανάκι της Carrefour Fr για τους κινδύνους του προϊόντος της
Το θερμικό στρες, σύμφωνα με πλήθος ερευνών, μειώνει σημαντικά την ικανότητα του οργανισμού να διαχειριστεί την όρθια στάση. Η αγγειοδιαστολή που προκαλεί η ζέστη οδηγεί σε μείωση της περιφερικής αντίστασης και, σε συνδυασμό με πιθανή αφυδάτωση, μειώνει τον όγκο του αίματος που επιστρέφει στην καρδιά, επιδεινώνοντας την υπόταση. Παλιότερες παρατηρήσεις από το 1949 καταγράφουν αντίστοιχα φαινόμενα μετά από παρατεταμένη έκθεση σε θερμό περιβάλλον, όπως η εμβάπτιση σε ζεστό λουτρό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η Ελλάδα στις πρώτες θέσεις ταξιδιωτικών προορισμών με κρούσματα τροφικών λοιμώξεων σύμφωνα με την UKHSA
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ |Σολομός αγνώστου… προελεύσεως – Τι καταγγέλει η Foodwatch για την ιχνηλασιμότητα των ψαριών
Σύγχρονες μελέτες ενισχύουν αυτές τις διαπιστώσεις, καταδεικνύοντας ότι το θερμικό φορτίο όχι μόνο μειώνει την ανοχή στην ορθοστασία, αλλά μπορεί να οδηγήσει και σε σοβαρές καρδιαγγειακές επιπλοκές. Η ορθοστατική υπόταση δεν είναι από μόνη της ασθένεια, αλλά μια παθολογική φυσιολογική αντίδραση που σχετίζεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, εμφράγματα, εγκεφαλικά επεισόδια, ακόμη και πρόωρο θάνατο. Οι αιτίες της ποικίλουν και περιλαμβάνουν αφυδάτωση, αναιμία, λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων, γήρανση, καρδιακές παθήσεις και δυσλειτουργίες του αυτόνομου νευρικού συστήματος. Ο διαχωρισμός της σε «κλασική» (όταν τα συμπτώματα εμφανίζονται μέσα στα πρώτα τρία λεπτά από την ορθοστασία) και «καθυστερημένη» (όταν αυτά εκδηλώνονται αργότερα) βοηθά στη διάγνωση, αλλά δεν μειώνει τη σοβαρότητα του προβλήματος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κομπόστα τίγκα σε μόλυβδο και κάδμιο – Ο κίνδυνος δηλητηρίασης και μόνιμης βλάβης σε παιδιά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καύσωνας και καρδιοπαθείς: Οδηγός επιβίωσης από διακεκριμένο Έλληνα Καθηγητή Καρδιολογίας
Το καλοκαίρι, ιδιαίτερα κατά τις περιόδους παρατεταμένου καύσωνα, ο κίνδυνος επιδεινώνεται. Η απώλεια υγρών μέσω της εφίδρωσης, σε συνδυασμό με την ανεπαρκή πρόσληψη νερού, οδηγεί σε αφυδάτωση, μειωμένο όγκο αίματος και αδυναμία του κυκλοφορικού να ανταποκριθεί σε ορθοστατικές προκλήσεις. Μελέτες που εξετάζουν προσομοιώσεις καύσωνα σε ελεγχόμενα περιβάλλοντα δείχνουν ξεκάθαρα ότι η ζέστη επιδεινώνει την ικανότητα του σώματος να προσαρμοστεί στην όρθια θέση, ιδίως σε μεγαλύτερης ηλικίας άτομα ή σε όσους έχουν ήδη χρόνια προβλήματα πίεσης. Παράλληλα, έχει καταγραφεί συσχέτιση της ορθοστατικής υπότασης με αυξημένη θνησιμότητα από καρδιαγγειακές αιτίες, αν και δεν διαφαίνεται σταθερή σύνδεση με τη συνολική θνησιμότητα μακροπρόθεσμα.
Γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή
- Πτώση πίεσης & συμπτώματα: Όταν κάποιος σηκώνεται, ειδικά σε ζέστη, μπορεί να εμφανίσει ζάλη, ναυτία, σύγχυση ή ακόμα και λιποθυμία, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο πτώσης και τραυματισμού.
- Επιπτώσεις στην καρδιαγγειακή υγεία: η ορθοστατική υπόταση σχετίζεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, ιδίως σε ηλικιωμένους .
- Αφυδάτωση: η απώλεια υγρών λόγω ιδρώτα επιδεινώνει την ορθοστατική υπόταση, καθιστώντας την πιο έντονη και συχνή.
Τι μπορείτε να κάνετε
- Σηκωθείτε αργά, περνώντας από καθιστή σε όρθια θέση σταδιακά.
- Δροσιστείτε: Ψυχρά ντους, μαντήλια, δροσισμός δέρματος καθώς μειώνει τη διαστολή και τη θερμική επιβάρυνση.
- Ενυδάτωση: Αυξήστε την πρόσληψη νερού για να διατηρήσετε τον όγκο του αίματος.
- Αποφύγετε την καυτή έκθεση: Αποφύγετε τις ώρες 12–5 μ.μ. και τη βαριά σωματική δραστηριότητα.
- Κατάλληλη ένδυση: Φορέστε ελαφρά, ανοικτόχρωμα ρούχα.
- Αναγνωρίστε τα συμπτώματα: Αν ζαλιστείτε καθίστε ή ξαπλώστε αμέσως.
