Νέα αμερικανική μελέτη διαπίστωσε ότι γυναίκες με υψηλότερα επίπεδα των λεγόμενων «παντοτινών χημικών» (PFAS) στο αίμα τους είχαν σημαντικά αυξημένες πιθανότητες να πάσχουν από πολλαπλή σκλήρυνση
Νέα αμερικανική μελέτη εντοπίζει συσχέτιση μεταξύ υψηλότερων επιπέδων ορισμένων PFAS, γνωστών και ως «παντοτινά χημικά» (forever chemicals), και της πολλαπλής σκλήρυνσης (MS) στις γυναίκες, χωρίς ωστόσο να αποδεικνύει ότι οι ουσίες αυτές προκαλούν τη νόσο. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο τεύχος Αυγούστου 2026 του επιστημονικού περιοδικού Environmental Research και εξέτασε 439 συμμετέχοντες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι ερευνητές ανέλυσαν τα επίπεδα τριών γνωστών ενώσεων της οικογένειας των PFAS στο αίμα των συμμετεχόντων: της υπερφθοροεξανιοσουλφονικής οξέος (PFHxS), της υπερφθοροοκτανοϊκής οξέος (PFOA) και της υπερφθοροοκτανοσουλφονικής οξέος (PFOS).
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα επίπεδα PFAS ήταν συστηματικά υψηλότερα στις γυναίκες που έπασχαν από πολλαπλή σκλήρυνση. Η ισχυρότερη συσχέτιση καταγράφηκε για την ένωση PFHxS, ενώ ασθενέστερες και λιγότερο συνεπείς συσχετίσεις παρατηρήθηκαν για την PFOA και την PFOS. Στους άνδρες, οι ερευνητές χαρακτήρισαν τα ευρήματα ως «μη ακριβή», γεγονός που δεν επιτρέπει ασφαλή συμπεράσματα για το συγκεκριμένο φύλο.
Σύμφωνα με τη μελέτη, τα υψηλότερα επίπεδα PFHxS συνδέθηκαν με περίπου 53% αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης πολλαπλής σκλήρυνσης στο σύνολο του δείγματος και με 56% αυξημένες πιθανότητες μεταξύ των γυναικών. Επιπλέον, τα άτομα με τις υψηλότερες συγκεντρώσεις PFHxS είχαν περισσότερες από 3,5 φορές μεγαλύτερες πιθανότητες να πάσχουν από MS σε σύγκριση με εκείνα που είχαν τις χαμηλότερες συγκεντρώσεις. Αντίστοιχα, όσοι εμφάνιζαν τα υψηλότερα επίπεδα PFOA είχαν περίπου 2,6 φορές μεγαλύτερες πιθανότητες να έχουν διαγνωστεί με τη νόσο.
Ο καθηγητής Νευρολογίας και Ανοσοβιολογίας του Πανεπιστημίου Yale, Ντέιβιντ Χάφλερ, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, δήλωσε ότι η πολλαπλή σκλήρυνση θεωρείται αποτέλεσμα αλληλεπίδρασης γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Όπως ανέφερε, περισσότεροι από 260 γενετικοί παράγοντες κινδύνου φαίνεται να αλληλεπιδρούν με περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως η ανεπάρκεια βιταμίνης D, το κάπνισμα, η αυξημένη μάζα σώματος και η υψηλή πρόσληψη αλατιού. Παράλληλα, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι ο ιός Epstein-Barr (EBV) μπορεί να λειτουργεί ως εκλυτικός παράγοντας της νόσου σε γενετικά ευάλωτα άτομα.
Ο Χάφλερ σημείωσε ότι η νέα μελέτη αποτελεί τη δεύτερη ερευνητική εργασία που αναδεικνύει συσχέτιση μεταξύ PFAS και κινδύνου εμφάνισης πολλαπλής σκλήρυνσης, ενισχύοντας την υπόθεση ότι οι ουσίες αυτές ενδέχεται να αποτελούν έναν ακόμη περιβαλλοντικό παράγοντα κινδύνου. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δεν αποδεικνύουν πως τα PFAS είναι από μόνα τους αιτία της νόσου.
Τα PFAS αποτελούν μια μεγάλη κατηγορία χιλιάδων συνθετικών χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται ευρέως από τη δεκαετία του 1930 σε βιομηχανικές εφαρμογές και καταναλωτικά προϊόντα, όπως αντικολλητικά μαγειρικά σκεύη, αδιάβροχα υφάσματα και υλικά ανθεκτικά στους λεκέδες. Ονομάζονται «παντοτινά χημικά» επειδή διασπώνται εξαιρετικά αργά στο περιβάλλον και μπορούν να παραμένουν για δεκαετίες στο νερό, στο έδαφος και στους ζωντανούς οργανισμούς.
Τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί η ανησυχία για τις πιθανές επιπτώσεις των PFAS στην υγεία. Προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει την έκθεση σε ορισμένες από αυτές τις ουσίες με διαταραχές του θυρεοειδούς, ηπατικές παθήσεις, δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και άλλες επιβαρύνσεις της υγείας. Παράλληλα, η παρουσία τους σε πηγές πόσιμου νερού έχει αναδειχθεί σε σημαντικό περιβαλλοντικό ζήτημα, καθώς οι συμβατικές μέθοδοι επεξεργασίας νερού συχνά δεν επαρκούν για την πλήρη απομάκρυνσή τους.
Η πολλαπλή σκλήρυνση είναι μια χρόνια νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος που επηρεάζει τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Τα συμπτώματά της μπορεί να περιλαμβάνουν κόπωση, διαταραχές της όρασης, μούδιασμα, δυσκολίες στην κίνηση και τον συντονισμό, γνωστικές διαταραχές και πόνο. Η αιτία της νόσου παραμένει άγνωστη, ωστόσο οι επιστήμονες θεωρούν ότι προκύπτει από πολύπλοκη αλληλεπίδραση γενετικών προδιαθέσεων και περιβαλλοντικών επιδράσεων.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να διευκρινιστεί ο πιθανός βιολογικός μηχανισμός μέσω του οποίου τα PFAS θα μπορούσαν να επηρεάζουν τον κίνδυνο εμφάνισης πολλαπλής σκλήρυνσης και να επιβεβαιωθεί εάν η παρατηρούμενη συσχέτιση αντανακλά πραγματική αιτιώδη σχέση ή άλλους υποκείμενους παράγοντες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Διαβήτης τύπου 2: Αν έχεις αυτήν την ομάδα αίματος διατρέχεις 28% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης – Ανασκόπηση μελετών
- Πού θα κολυμπήσετε με ασφάλεια από Πειραιά μέχρι Ανάβυσσο και Ανατολική Αττική – Χάρτες από τους επαναληπτικούς ελέγχους του ΠΑΚΟΕ
- Επιστρέφει το best seller σεμινάριο Food Safety Culture Advanced Training Course μετά το έντονο ενδιαφέρον των επαγγελματιών του κλάδου
- Ελλάδα: Θωρακίστε την επιχείρησή σας από κακόβουλες ενέργειες – Διαδικτυακό σεμινάριο Food Defence από TÜV NORD Hellas και cibum
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
