Δεν χρειάζεται να ακολουθεί κάποιος ένα συγκεκριμένο διατροφικό μοντέλο για να συνδέεται η διατροφή του με πιο αργή βιολογική γήρανση. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας μελέτης που εξέτασε δέκα διαφορετικά πρότυπα υγιεινής διατροφής και διαπίστωσε ότι η μεγαλύτερη προσήλωση σε καθένα από αυτά συνδεόταν με πιο αργούς δείκτες επιγενετικής γήρανσης. Στα πρότυπα περιλαμβάνονταν η Μεσογειακή διατροφή, η Nordic, η DASH και διάφορα φυτικά μοντέλα, με τα αποτελέσματα να δείχνουν ότι το συνολικό επίπεδο ποιότητας της διατροφής μπορεί να έχει μεγαλύτερη σημασία από την επιλογή ενός και μόνο «σωστού» μοντέλου. Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από περίπου 7.500 άνδρες και γυναίκες. Οι 6.470 συμμετέχοντες προέρχονταν από τη Rhineland Study του Γερμανικού Κέντρου Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων και τα βασικά ευρήματα ελέγχθηκαν στη συνέχεια σε ανεξάρτητη ομάδα 1.034 ατόμων από τη μελέτη EPIC-Potsdam. Οι ερευνητές δεν περιορίστηκαν σε ερωτηματολόγια διατροφής, αλλά εξέτασαν και δείγματα αίματος, αναζητώντας επιγενετικές αλλαγές στο DNA, δηλαδή χημικές τροποποιήσεις που μπορούν να επηρεάζουν τη λειτουργία των γονιδίων.
Το ενδιαφέρον βρίσκεται στο ότι οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τρία διαφορετικά λεγόμενα επιγενετικά ρολόγια για να εκτιμήσουν τη βιολογική γήρανση. Οι συγκεκριμένοι δείκτες βασίζονται σε μοτίβα μεθυλίωσης του DNA και δεν μετρούν απλώς την ηλικία που αναγράφεται στην ταυτότητα. Για τις αναλύσεις χρησιμοποιήθηκαν περίπου 850.000 σημεία του DNA, αριθμός που, σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, είναι περίπου διπλάσιος από εκείνον που καλυπτόταν σε πολλές προηγούμενες μελέτες.
Η σύγκριση έδειξε ότι όσο υψηλότερη ήταν η ποιότητα της διατροφής σύμφωνα με καθένα από τα δέκα διατροφικά πρότυπα, τόσο περισσότερο συνδεόταν με πιο αργή επιγενετική γήρανση. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μεταξύ άλλων τους δείκτες GrimAge, PhenoAge και DunedinPACE, οι οποίοι αποσκοπούν στην αποτύπωση διαφορετικών πλευρών της βιολογικής γήρανσης. Η σχέση δεν ήταν ίδια σε ένταση για όλα τα διατροφικά πρότυπα, όμως η κατεύθυνση των ευρημάτων ήταν σταθερή.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία είναι ότι οι άνθρωποι που ακολουθούν υγιεινά διαφορετικές διατροφές δεν είναι απαραίτητα οι ίδιοι άνθρωποι. Η μελέτη έδειξε μικρή επικάλυψη μεταξύ όσων βρίσκονταν στο υψηλότερο επίπεδο προσήλωσης στα διαφορετικά διατροφικά μοντέλα. Με άλλα λόγια, κάποιος μπορεί να ακολουθεί πολύ καλά ένα πρότυπο χωρίς να πληροί ταυτόχρονα τα κριτήρια ενός άλλου. Παρ’ όλα αυτά, τα διαφορετικά μοντέλα παρουσίασαν παρόμοια σχέση με τη βιολογική γήρανση.
Οι ερευνητές εντόπισαν μάλιστα σημαντική επικάλυψη στους βιολογικούς μηχανισμούς που συνδέονταν με τις διαφορετικές διατροφές. Περισσότερο από το 70% των επηρεαζόμενων βιολογικών οδών ήταν κοινό μεταξύ των διατροφικών προτύπων, με τις σημαντικότερες να σχετίζονται με την κυτταρική δομή, την κυτταρική σηματοδότηση και τον μεταβολισμό. Παράλληλα, υπήρχαν και πιο ειδικές επιγενετικές αλλαγές. Για παράδειγμα, η DASH εμφάνισε ιδιαίτερες συσχετίσεις με οδούς που σχετίζονται με την καρδιαγγειακή λειτουργία, ενώ η MIND, η οποία έχει σχεδιαστεί με έμφαση στην υγεία του εγκεφάλου, συνδέθηκε με οδούς που σχετίζονται με τη γνωστική λειτουργία και τη μνήμη.
Ιδιαίτερο εύρημα ήταν η ισχυρότερη σχέση μεταξύ υγιεινής διατροφής και βραδύτερης βιολογικής γήρανσης στους καπνιστές. Οι ερευνητές δεν υποστηρίζουν ότι η διατροφή εξουδετερώνει τις βλάβες του καπνίσματος, ούτε έχουν αποδείξει τον μηχανισμό πίσω από αυτή την παρατήρηση. Μία πιθανή εξήγηση που προτείνουν είναι ότι τα περιθώρια οφέλους από μια καλύτερη διατροφή μπορεί να είναι μεγαλύτερα σε ανθρώπους που εκτίθενται σε έναν τόσο ισχυρό επιβαρυντικό παράγοντα όπως το κάπνισμα. Πρόκειται όμως για ερμηνεία και όχι για αποδεδειγμένη αιτιώδη σχέση.
Η μελέτη είναι παρατηρησιακή, επομένως δεν μπορεί να αποδείξει ότι η αλλαγή μιας διατροφής επιβραδύνει από μόνη της τη γήρανση ή ότι οδηγεί σε περισσότερα χρόνια ζωής. Οι δείκτες DNA που χρησιμοποιήθηκαν αποτελούν βιολογικούς δείκτες της γήρανσης και δεν ισοδυναμούν με άμεση μέτρηση της διάρκειας ζωής. Παρ’ όλα αυτά, η επιβεβαίωση των βασικών ευρημάτων σε δεύτερο πληθυσμό και η σύγκλιση διαφορετικών διατροφικών μοντέλων σε κοινές βιολογικές οδούς ενισχύουν το ενδιαφέρον για το πώς η συνολική ποιότητα της διατροφής επηρεάζει τους μηχανισμούς της γήρανσης.
Οι συγγραφείς υπογραμμίζουν έτσι ότι δεν φαίνεται να υπάρχει μία μοναδική «τέλεια» διατροφή για υγιή γήρανση. Η μελέτη δείχνει περισσότερο προς μια συνολική προσέγγιση της ποιότητας της διατροφής, ενώ οι διαφορετικές επιγενετικές οδοί που εντοπίστηκαν ανοίγουν τον δρόμο για μελλοντικές έρευνες σχετικά με πιο στοχευμένες διατροφικές παρεμβάσεις.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Nature Communications.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Sushi και sashimi: Συναγερμός για παράσιτο που μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες σε ήπαρ και χοληφόρους
- Εισαγγελέας μηνύει τη L’Oréal για ισιωτικά μαλλιών που συνδέονται με καρκίνο της μήτρας και των ωοθηκών – Ολόκληρη η αγωγή
- Παρθένο μαγειρικό λάδι με καρκινογόνο χημικό επιμολυντή πωλήθηκε σε 243 σουπερμάρκετ και σημεία πώλησης
