Η σκόνη στις σχολικές αίθουσες περιέχει βακτήρια που συνδέθηκαν με μικρές αλλά στατιστικά σημαντικές μειώσεις σε ορισμένες μετρήσεις της πνευμονικής λειτουργίας των παιδιών, σύμφωνα με νέα ευρωπαϊκή έρευνα που παρουσιάστηκε στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας στη Βαρκελώνη. Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν κυρίως στα βακτήρια των ομάδων Streptomyces και Mycobacterium, τα οποία απαντώνται φυσιολογικά στο έδαφος, στη σκόνη και σε υδάτινα συστήματα.
Η έρευνα αξιοποίησε δεδομένα της ευρωπαϊκής μελέτης SINPHONIE, η οποία κάλυψε 22 ευρωπαϊκές χώρες και σχεδόν 300 σχολικές αίθουσες. Οι ερευνητές μέτρησαν την παρουσία των συγκεκριμένων βακτηρίων στη σκόνη των αιθουσών και συνέκριναν τα ευρήματα με μετρήσεις της πνευμονικής λειτουργίας των παιδιών μέσω σπιρομέτρησης. Στην ανάλυση συνυπολογίστηκαν παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, ο δείκτης μάζας σώματος, το παθητικό κάπνισμα, τα αλλεργιογόνα κατοικίδιων, κοινωνικοοικονομικοί δείκτες, η ηλικία του σχολικού κτιρίου και η ατμοσφαιρική ρύπανση.
Τι έδειξαν οι μετρήσεις
Η υψηλότερη παρουσία Streptomyces στη σκόνη των αιθουσών συνδέθηκε με κατά 0,08 λίτρα χαμηλότερη δυναμική ζωτική χωρητικότητα (FVC). Η FVC δείχνει τον μέγιστο όγκο αέρα που μπορεί να εκπνεύσει ένα άτομο μετά από βαθιά εισπνοή και αποτελεί βασική παράμετρο της σπιρομέτρησης.
Αντίστοιχα, τα υψηλότερα επίπεδα Mycobacterium συνδέθηκαν με κατά 0,06 λίτρα χαμηλότερο FEV₁ και κατά 0,13 λίτρα το δευτερόλεπτο χαμηλότερη μέγιστη εκπνευστική ροή (PEF). Το FEV₁ αποτυπώνει τον όγκο αέρα που μπορεί να εκπνεύσει ένα παιδί στο πρώτο δευτερόλεπτο μιας δυνατής εκπνοής, ενώ η PEF μετρά τη μέγιστη ταχύτητα με την οποία μπορεί να εκπνεύσει.
Οι διαφορές για κάθε παιδί ήταν μικρές, όμως οι ερευνητές τις χαρακτηρίζουν στατιστικά σημαντικές και εκτιμούν ότι ενδέχεται να έχουν μεγαλύτερη σημασία όταν εξετάζεται ένας ολόκληρος πληθυσμός. Η συνεχής έκθεση των παιδιών στο σχολικό περιβάλλον, καθώς περνούν εκεί πολλές ώρες κάθε εβδομάδα, είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι ερευνητές θεωρούν σημαντική την περαιτέρω διερεύνηση του ζητήματος.
Η μελέτη, ωστόσο, δεν αποδεικνύει ότι τα συγκεκριμένα βακτήρια προκαλούν τη μείωση της πνευμονικής λειτουργίας. Μία πιθανότητα είναι τα βακτήρια να επηρεάζουν άμεσα τους αεραγωγούς ή να ενεργοποιούν ανοσολογικούς και φλεγμονώδεις μηχανισμούς. Μια άλλη είναι να λειτουργούν ως δείκτες άλλων χαρακτηριστικών του εσωτερικού περιβάλλοντος, όπως η υγρασία, ο ανεπαρκής αερισμός, οι πρακτικές καθαρισμού ή η είσοδος εξωτερικής σκόνης στο κτίριο.
Το πρόβλημα μπορεί να βρίσκεται στο κτίριο
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι το ζητούμενο δεν είναι να μετατραπούν οι σχολικές αίθουσες σε αποστειρωμένους χώρους. Τα βακτήρια αποτελούν φυσιολογικό μέρος του εσωτερικού περιβάλλοντος και η παρουσία τους στη σκόνη δεν σημαίνει από μόνη της ότι υπάρχει κίνδυνος για την υγεία. Το ενδιαφέρον στρέφεται περισσότερο στις συνθήκες που επιτρέπουν τη συσσώρευση βιολογικών παραγόντων και άλλων ρύπων στους χώρους όπου τα παιδιά περνούν μεγάλο μέρος της ημέρας τους. Η Ευρωπαϊκή Πνευμονολογική Εταιρεία επισημαίνει ως βασικές παρεμβάσεις τον επαρκή αερισμό, τον έλεγχο της υγρασίας και της μούχλας, τον τακτικό καθαρισμό και τη σωστή συντήρηση των σχολικών κτιρίων. Οι παράγοντες αυτοί μπορούν να επηρεάσουν συνολικά την ποιότητα του εσωτερικού αέρα, ανεξάρτητα από το αν ένα συγκεκριμένο βακτήριο αποτελεί άμεση αιτία προβλήματος.
Η νέα ανάλυση βασίζεται σε δεδομένα της SINPHONIE και παρουσιάστηκε στο ERS Congress 2026. Επομένως, τα ευρήματα δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως απόδειξη ότι η σκόνη των σχολικών αιθουσών προκαλεί πνευμονική νόσο, αλλά ως ένδειξη ότι η ποιότητα του εσωτερικού σχολικού περιβάλλοντος και οι μικροοργανισμοί που περιέχει χρειάζονται περαιτέρω μελέτη, ιδιαίτερα σε σχέση με την ανάπτυξη των πνευμόνων κατά την παιδική ηλικία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Τραγωδία: 3χρονη πέθανε από αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο μετά από έκθεση σε E. coli – Είχε υποστεί νεφρική ανεπάρκεια και εγκεφαλική βλάβη
- Φιστίκια ή ποπ κορν; Ποιο σνακ επηρεάζει λιγότερο το σάκχαρο
- Το απλό κόλπο του Gordon Ramsay που αλλάζει τα γεύματα με βρώμη
- Μακαρόνια: Και δεύτερη έρευνα εντόπισε κάδμιο σε προϊόντα που βρίσκονται στα ράφια – Καμπανάκι επιστημόνων για την κατανάλωσή τους από παιδιά
- Γιατί ΔΕΝ πρέπει να δίνουμε ζάχαρη στα παιδιά μέχρι 2 ετών – Οι επιπτώσεις στην υγεία ακόμη και 70 χρόνια μετά!
- Λάδι καρύδας ή αμυγδαλέλαιο: Ποιο είναι καλύτερο για τα μαλλιά και το τριχωτό
- Μύρτιλα: Η ουσία που «ξεκλειδώνει» την καύση λίπους στα μυϊκά κύτταρα
