Η διαταραχή σωματικής ακεραιότητας αποτελεί μια σπάνια κατάσταση κατά την οποία ένα άτομο αισθάνεται ότι ένα υγιές μέλος του σώματός του δεν θα έπρεπε να αποτελεί μέρος του σώματός του. Η συγκεκριμένη εμπειρία μπορεί να συνοδεύεται από επίμονη επιθυμία για ακρωτηριασμό ή από την αίσθηση ότι το άκρο δεν ανήκει στο σώμα, παρά το γεγονός ότι λειτουργεί φυσιολογικά. Η κατάσταση έχει πλέον ενταχθεί στη Διεθνή Ταξινόμηση Νοσημάτων ICD 11 ως διαταραχή σωματικής δυσφορίας ή εμπειρίας σωματικής ακεραιότητας, γεγονός που την ξεχωρίζει από άλλες ψυχιατρικές καταστάσεις στις οποίες μπορεί να υπάρχει δυσαρέσκεια με την εμφάνιση του σώματος. Μια νέα έκθεση περιστατικού περιγράφει έναν άνδρα ηλικίας 30 ετών που από την παιδική του ηλικία αισθανόταν ότι το αριστερό του πόδι δεν ανήκει στο σώμα του. Σύμφωνα με την περιγραφή, η επιθυμία για ακρωτηριασμό παρέμενε σταθερή για χρόνια και δεν συνδεόταν με πόνο ή κάποια σωματική βλάβη. Ο άνδρας είχε αναζητήσει στο παρελθόν τρόπους για να απαλλαγεί από το συγκεκριμένο άκρο, ενώ η επιθυμία του είχε επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητά του.
Η διαταραχή διαφέρει από την επιθυμία αλλαγής της εμφάνισης ενός σώματος. Το βασικό χαρακτηριστικό είναι η επίμονη αίσθηση ότι ένα συγκεκριμένο μέλος δεν ταιριάζει με την εσωτερική αντίληψη του ατόμου για το σώμα του. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει έντονη επιθυμία για ακρωτηριασμό, ενώ σε άλλες το άτομο μπορεί να επιθυμεί παράλυση ή άλλη μόνιμη αλλαγή της λειτουργίας του μέλους. Η κατάσταση έχει περιγραφεί σε ανθρώπους που κατά τα άλλα δεν παρουσιάζουν σημαντική ψυχιατρική διαταραχή. Η επιθυμία μπορεί να εμφανιστεί από την παιδική ή εφηβική ηλικία και να παραμένει για δεκαετίες, ενώ ορισμένοι ασθενείς αναφέρουν ότι αισθάνονται ανακούφιση όταν φαντάζονται το σώμα τους χωρίς το συγκεκριμένο άκρο. Η ένταση της εμπειρίας διαφέρει σημαντικά μεταξύ των ανθρώπων και μπορεί να επηρεάζει την εργασία, τις κοινωνικές σχέσεις και την καθημερινή λειτουργικότητα. Στην περίπτωση που περιγράφεται στη νέα έκθεση, ο ασθενής είχε επίγνωση ότι το πόδι του ήταν ανατομικά φυσιολογικό, όμως εξακολουθούσε να αισθάνεται ότι δεν αποτελούσε μέρος της σωματικής του ταυτότητας. Το στοιχείο αυτό είναι σημαντικό για τη διάκριση της συγκεκριμένης κατάστασης από παραληρητικές πεποιθήσεις, στις οποίες το άτομο μπορεί να έχει διαφορετική αντίληψη για την πραγματική κατάσταση του σώματός του.
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο ιστορικό και στην περιγραφή της εμπειρίας του ασθενούς, καθώς δεν υπάρχει κάποια εργαστηριακή εξέταση που να μπορεί από μόνη της να επιβεβαιώσει τη διαταραχή. Οι γιατροί χρειάζεται παράλληλα να αποκλείσουν άλλες καταστάσεις που μπορεί να προκαλέσουν παρόμοια συμπτώματα, ενώ αξιολογείται και η παρουσία κατάθλιψης, άγχους ή άλλων ψυχιατρικών προβλημάτων.
Γιατί η αντιμετώπιση παραμένει δύσκολη
Η θεραπεία αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση επειδή το μέλος που προκαλεί τη δυσφορία είναι κατά τα άλλα υγιές και λειτουργικό. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διαχείριση της έντονης επιθυμίας και της δυσφορίας, όμως τα διαθέσιμα δεδομένα για την αποτελεσματικότητα των διαφορετικών θεραπευτικών προσεγγίσεων παραμένουν περιορισμένα λόγω της σπανιότητας της κατάστασης. Σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν καταγραφεί άνθρωποι που προχώρησαν σε αυτοτραυματισμό ή προσπάθειες ακρωτηριασμού, επειδή δεν είχαν πρόσβαση σε άλλη μορφή αντιμετώπισης. Για τον λόγο αυτό, η αναγνώριση της διαταραχής και η αξιολόγηση της ασφάλειας του ασθενούς αποτελούν βασικά στοιχεία της κλινικής διαχείρισης.
Η ένταξη της διαταραχής στην ICD 11 παρέχει πλέον ένα αναγνωρισμένο διαγνωστικό πλαίσιο, το οποίο μπορεί να διευκολύνει την καταγραφή περιστατικών και την ανάπτυξη περισσότερων ερευνών. Παράλληλα, οι ειδικοί εξακολουθούν να διερευνούν τους νευρολογικούς και ψυχολογικούς μηχανισμούς που μπορεί να βρίσκονται πίσω από την επίμονη αίσθηση ότι ένα συγκεκριμένο μέλος δεν ανήκει στο σώμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Fast food: Μόνο μία από 12 μεγάλες αλυσίδες δεν χρησιμοποιεί υπερ-επεξεργασμένα συστατικά
- Η συχνή κατανάλωση αυτού του τροφίμου συνδέεται με έως 17% υψηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού
- Λιστέρια στα τρόφιμα: Η FDA επανεξετάζει την πολιτική μηδενικής ανοχής
- Τι αλλάζει στην αρτηριακή πίεση με μια μπανάνα κάθε μέρα
- Φύτρα μηδικής: Συναγερμός για E. coli και σαλμονέλα μετά από 55 κρούσματα
- Μέλισσες: Νέα έρευνα αποκαλύπτει πώς τα φυτοφάρμακα φτάνουν στα αυγά
- Καρκίνος του παγκρέατος: Τι σχέση έχει ο αριθμός των δοντιών με την επιβίωση
- Σπάνια νόσος αποθήκευσης γλυκογόνου: Εγκρίθηκε η πρώτη γονιδιακή θεραπεία
