Η φροντίδα της υγείας στη μέση ηλικία μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις όχι μόνο στο προσδόκιμο ζωής αλλά και στη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου. Νέα μελέτη δείχνει ότι τρεις παράγοντες κινδύνου που μπορούν σε μεγάλο βαθμό να προληφθούν ή να αντιμετωπιστούν – ο διαβήτης τύπου 2, το κάπνισμα και η υψηλή αρτηριακή πίεση – συνδέονται με σημαντικά μικρότερο διάστημα ζωής χωρίς άνοια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κομμάτια γυαλιών σε παγωτά ξυλάκι – Ανακαλούνται 5 γεύσεις
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Neurology Open Access, εξέτασε δεδομένα από περισσότερους από 12.400 ενήλικες και προσπάθησε να αποτυπώσει πόσο μπορεί να επηρεάζει η συνύπαρξη αυτών των αγγειακών παραγόντων κινδύνου την εμφάνιση άνοιας αργότερα στη ζωή. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες που, κατά τη μέση ηλικία, παρουσίαζαν και τους τρεις παράγοντες κινδύνου είχαν περισσότερες από διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίσουν άνοια, ενώ ήταν επίσης πάνω από πέντε φορές πιθανότερο να πεθάνουν πρόωρα από άλλη αιτία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Algida – Παγωτό Cornetto: Καταγγελία ότι σε μερικές χώρες χρησιμοποιεί περισσότερες χρωστικές και φοινικέλαιο – Τι ισχύει στην Ελλάδα
Σχεδόν 13 περισσότερα χρόνια χωρίς άνοια
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα αφορά τον χρόνο που οι συμμετέχοντες παρέμεναν χωρίς άνοια. Όσοι δεν είχαν κανέναν από τους τρεις παράγοντες κινδύνου είχαν κατά μέσο όρο 30,1 χρόνια χωρίς άνοια, ενώ για όσους είχαν και τους τρεις ο αντίστοιχος χρόνος ήταν 17,5 χρόνια. Η διαφορά φτάνει σχεδόν τα 13 χρόνια, γεγονός που υποδηλώνει ότι η καλύτερη διαχείριση της αγγειακής υγείας ήδη από τη μέση ηλικία μπορεί να συνδέεται με σημαντική καθυστέρηση της εμφάνισης της άνοιας.
Στην ηλικία των 85 ετών, μόλις το 7% των ενηλίκων που είχαν και τους τρεις παράγοντες κινδύνου παρέμεναν χωρίς άνοια. Αντίθετα, το ποσοστό μεταξύ εκείνων που δεν είχαν κανέναν από τους τρεις παράγοντες έφτανε το 35%. «Τα ευρήματά μας υποστηρίζουν την ανάγκη ενεργής αποφυγής αυτών των παραγόντων στη μέση ηλικία ως στρατηγικής για τη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου για περισσότερο από μία δεκαετία», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Josef Coresh, MD, PhD, ιδρυτικός διευθυντής του Optimal Aging Institute.
Μελέτη με παρακολούθηση δεκαετιών
Η έρευνα βασίστηκε στα δεδομένα της μεγάλης αμερικανικής μελέτης Atherosclerosis Risk in Communities (ARIC), η οποία παρακολουθεί σχεδόν 15.800 ενήλικες από τέσσερις κοινότητες των Ηνωμένων Πολιτειών από τα τέλη της δεκαετίας του 1980. Οι συμμετέχοντες ήταν τότε ηλικίας 45 έως 65 ετών. Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία περισσότερων από 12.400 ανθρώπων. Οι παράγοντες κινδύνου αξιολογήθηκαν κατά τη μέση ηλικία, όταν οι συμμετέχοντες ήταν κατά μέσο όρο περίπου 56 ετών, και στη συνέχεια οι ερευνητές παρακολούθησαν την πορεία της υγείας τους για πολλά χρόνια. Η διάμεση διάρκεια παρακολούθησης ήταν περίπου 26 χρόνια.
Η εικόνα που προκύπτει ενισχύει τη σημασία της καρδιαγγειακής και αγγειακής υγείας για τον εγκέφαλο. Η υπέρταση και ο διαβήτης, για παράδειγμα, μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στα αγγεία και να επηρεάσουν την κυκλοφορία του αίματος στον εγκέφαλο, ενώ το κάπνισμα αποτελεί επίσης σημαντικό τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για αγγειακές και νευροεκφυλιστικές παθήσεις.
Διαφορές ανάμεσα στις ομάδες
Η μελέτη κατέγραψε επίσης διαφοροποιήσεις ανάλογα με το φύλο και τη φυλετική ομάδα. Οι γυναίκες που είχαν και τους τρεις παράγοντες κινδύνου παρέμεναν κατά μέσο όρο 18,1 χρόνια χωρίς άνοια από την έναρξη της παρακολούθησης, έναντι 16,6 ετών για τους άνδρες με τους ίδιους παράγοντες. Μεταξύ των λευκών συμμετεχόντων με τους τρεις παράγοντες κινδύνου, ο αντίστοιχος χρόνος ήταν 19,6 χρόνια, ενώ μεταξύ των μαύρων συμμετεχόντων ήταν 16 χρόνια.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα υποδηλώνουν πως η μείωση των αγγειακών παραγόντων κινδύνου μπορεί να είναι επωφελής για όλες τις ομάδες, ενώ ορισμένοι πληθυσμοί ενδέχεται να ωφελούνται ιδιαίτερα από στοχευμένες προσπάθειες πρόληψης.
Οι συμμετέχοντες με τους περισσότερους παράγοντες κινδύνου είχαν επίσης υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος, συχνότερο ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου και χαμηλότερα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας και εκπαίδευσης. Ήταν επίσης πιθανότερο να είναι μαύροι και να φέρουν το γονίδιο APOE ε4, τον ισχυρότερο κοινό γενετικό παράγοντα κινδύνου για τη νόσο Αλτσχάιμερ όψιμης έναρξης.
Παρά κάποιους περιορισμούς, τα ευρήματα αναδεικνύουν ένα κρίσιμο παράθυρο πρόληψης. Όπως σημείωσε ο Coresh, η προσπάθεια διακοπής του καπνίσματος και η στενή παρακολούθηση της αγγειακής υγείας θα πρέπει να ξεκινούν ήδη από τη μέση ηλικία, με τους ερευνητές να επισημαίνουν ειδικότερα την ηλικία των 48 ετών.
Το βασικό μήνυμα της μελέτης είναι ότι η υγεία του εγκεφάλου στα μεγαλύτερα χρόνια δεν αφορά μόνο όσα συμβαίνουν στην τρίτη ηλικία. Οι παράγοντες που επηρεάζουν τα αγγεία και τον μεταβολισμό μπορεί να έχουν σημασία πολλές δεκαετίες νωρίτερα, καθιστώντας τη μέση ηλικία ένα σημαντικό στάδιο για την πρόληψη της γνωστικής έκπτωσης.
Επιστημονική τεκμηρίωση:
Midlife Vascular Risk Burden and Dementia-Free Survival Years
The Atherosclerosis Risk in Communities Neurocognitive Study
doi.org/10.1212/WN9.0000000000000152
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ανάκληση συσκευής Lenovo λόγω παρουσίας μολύβδου 720 φορές πάνω από το όριο – Ευρωπαϊκή ειδοποίηση και παραπομπή της υπόθεσης στον εισαγγελέα
- Ένας θάνατος και πάνω από 200 κρούσματα σαλμονέλας – Στο μικροσκόπιο τα εισαγόμενα αυγά
- METRO – My market: Πρόστιμο 1.000 ευρώ γιατί χρέωνε τα αυγά ακριβότερα στο ταμείο από την τιμή στο ράφι
- Σπανάκι, μανιτάρια και ψωμί: Νέα στοιχεία για την έκθεση σε κάδμιο – Αξιολόγηση του BfR στο Food Risk Assess Europe
- Λιστέρια σε τυροκαυτερή λόγω προβλήματος στην ψυκτική αλυσίδα
- Γυαλί μέσα σε ψωμί: 7χρονη το έβγαλε από το στόμα της ενώ έτρωγε τοστ (φωτογραφία)
- Μακαρόνια με κιμά: Το ψιλοκομμένο ντοματάκι σε κονσέρβα ή η passata κάνει την καλύτερη σάλτσα;
