Οι ισοθειαζολινόνες παραμένουν ευρέως διαδεδομένες σε καθαριστικά και προϊόντα προσωπικής φροντίδας, και η προσοχή στη χρήση και επιλογή προϊόντων είναι απαραίτητη για την προστασία της υγείας, ειδικά σε ευαίσθητες ομάδες πληθυσμού.
Στην καθημερινότητά μας χρησιμοποιούμε μια μεγάλη ποικιλία προϊόντων – από καλλυντικά και απορρυπαντικά μέχρι τροφές και ποτά – χωρίς να συνειδητοποιούμε ότι μερικά από αυτά μπορεί να κρύβουν κρυφούς κινδύνους για την υγεία. Χημικές ουσίες, συντηρητικά, αρωματικές ενώσεις ή κατάλοιπα επεξεργασίας μπορούν να προκαλέσουν αλλεργίες, ερεθισμούς, ακόμα και μακροχρόνιες βλάβες, ιδιαίτερα όταν οι ετικέτες δεν ενημερώνουν πλήρως τους καταναλωτές για τους πιθανούς κινδύνους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL Hr: Επείγουσα ανάκληση δημοφιλούς γλυκού που φτιάχτηκε από μολυσμένο αλεύρι
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 2 νεκροί από εμφιαλωμένο νερό – Επείγουσα ανάκληση και απαγόρευση εισαγωγών της μάρκας
Πριν από λίγες ημέρες το cibum σας είχε ενημερώσει για την ανάκληση του απορρυπαντικού lessive concentrée 3 en 1 au parfum frais et doux – 30 capsules, που διατέθηκε στην αλυσίδα λιανικής Carrefour σε όλη τη Γαλλία, λόγω ανεπαρκούς σήμανσης σχετικά με πιθανούς χημικούς κινδύνους. Η ανάκληση έγινε καθώς η συσκευασία και η επισήμανση του προϊόντος δεν ενημέρωναν τον καταναλωτή για την παρουσία ουσιών που μπορούν να προκαλέσουν αλλεργίες, όπως η methylisothiazoline και το citronellol. Πριν από δυο μήνες, και η εταιρεία HYGEIA Echoppe προχώρησε σε ανάκληση του προϊόντος “Lessive solide sauge romarin” (Στερεό απορρυπαντικό με φασκόμηλο και δενδρολίβανο για χρήση στο πλυντήριο ρούχων ή στο χέρι), καθώς το προϊόν περιείχε linalool σε ποσοστό άνω του 0,01%, μία αλλεργιογόνο ουσία που ενδέχεται να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις, ενώ το μείγμα χαρακτηρίζεται ως επικίνδυνο για τα μάτια, προκαλώντας σοβαρές οφθαλμικές βλάβες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνο βακτήριο σε χοιρινό κρέας μεγάλου σούπερ μάρκετ – Επείγουσα ανάκληση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Από τη συνηθισμένη τροφιμογενή λοίμωξη στο Αιμολυτικό Ουραιμικό Σύνδρομο: Τα στάδια μιας επικίνδυνης επιπλοκής
Ειδικά στην αγορά καθαριστικών για το σπίτι όπου η επιλογή είναι τεράστια – απορρυπαντικά υγρά, σε σκόνη, σε κάψουλες για σκουρόχρωμα, ανοιχτόχρωμα ή ευαίσθητα ρούχα, αλλά και σαπούνια, σαμπουάν και άλλα προϊόντα προσωπικής φροντίδας – λίγοι καταναλωτές γνωρίζουν τι κρύβεται πίσω από τις πολυάριθμες συντομογραφίες στις ετικέτες. Μία από τις πιο συχνά εμφανιζόμενες ουσίες είναι οι ισοθειαζολινόνες, μια ομάδα συντηρητικών που συνδέεται με δερματικές αντιδράσεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σοβαρότερες επιπτώσεις στην υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πού πηγαίνει το πλαστικό από τις ταμπλέτες του πλυντηρίου;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια τρόφιμα πρέπει να αποφεύγουν όσοι κάνουν ενέσεις απώλειας βάρους
Τι είναι και πού βρίσκονται τα τέσσερα επικίνδυνα συντηρητικά
Οι ισοθειαζολινόνες περιλαμβάνουν:
- Μεθυλοϊσοθειαζολινόνη (MIT)
- Χλωρομεθυλοϊσοθειαζολινόνη (CMIT)
- Βενζισοθειαζολινόνη (BIT)
- Οκτυλοϊσοθειαζολινόνη (OIT)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η ECHA εισηγείται απαγόρευση βασικού συστατικού των αντηλιακών – Προκαλεί αλλεργίες και διαταράσσει τις ορμόνες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στην Ελλάδα και σε άλλες 10 χώρες επικίνδυνο συμπλήρωμα – Προειδοποίηση από το ευρωπαϊκό RASFF
Σύμφωνα με μελέτη του Πολυτεχνείου της Ζυρίχης (2016), τα προϊόντα με μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε ισοθειαζολινόνες είναι τα μαλακτικά και τα υγρά απορρυπαντικά πλυντηρίου, με ποσοστά 72,5%, ακολουθούμενα από πολυχρηστικά καθαριστικά (58,8%) και απορρυπαντικά πιάτων χειρός (58,5%). Οι ουσίες αυτές χρησιμοποιούνται για την πρόληψη ανάπτυξης μούχλας και βακτηρίων σε προϊόντα με βάση το νερό και η χρήση τους σε οικιακά προϊόντα ρυθμίζεται από τους κανονισμούς της ΕΕ για τα βιοκτόνα και τα καθαριστικά προϊόντα (Κανονισμοί (ΕΕ) 528/2012 και 1223/2009).
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρονται κρέμες προσώπου από 6 διαφορετικές μάρκες λόγω καρκινογόνου βενζολίου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση αυτοκινήτων Hyundai στην Ευρώπη λόγω σοβαρού κινδύνου – Δείτε τα μοντέλα
Η ανάλυση ετικετών και ιστοσελίδων που πραγματοποιήθηκε από το ιταλικό περιοδικό καταναλωτών ilsalvagente, που επικεντρώνεται σε θέματα ασφάλειας προϊόντων, ποιότητας τροφίμων, φαρμάκων, καλλυντικών, απορρυπαντικών και άλλων προϊόντων καθημερινής χρήσης, σε περισσότερα από 1.000 προϊόντα (Migros, Coop, Aldi, Lidl) έδειξε ότι πάνω από τη μισή δειγματοληψία περιείχε τουλάχιστον μία ισοθειαζολινόνη, συχνά σε συνδυασμό (MIT/BIT, CMIT/MIT, MIT/OIT), με τις πιο συνηθισμένες μορφές να είναι οι συνδυασμοί CMIT/MIT, γνωστοί ως Kathon CG ή Kathon 886.
Κίνδυνοι για την υγεία
Η χρήση ισοθειαζολινόνων έχει συσχετιστεί με δερματίτιδα, κνίδωση, άσθμα και οφθαλμική βλάβη. Ορισμένες ενώσεις, όπως η OIT και ο συνδυασμός CMIT/MIT, θεωρούνται ιδιαίτερα τοξικές. Από 1 Σεπτεμβρίου 2025, η μέγιστη επιτρεπόμενη συγκέντρωση του BIT έχει μειωθείαπό 0,05% σε 0,036% λόγω της ταξινόμησής του ως ισχυρά αλλεργιογόνο κατηγορίας 1A.
Πρόσφατες μελέτες και περιπτώσεις
Μελέτες δείχνουν ότι ένας τυπικός κύκλος πλυσίματος στο πλυντήριο μειώνει σημαντικά τα επίπεδα των ισοθειαζολινόνων. Σύμφωνα με έρευνα της Charité στο Βερολίνο (2018), το πλύσιμο σε 20°C αφαιρεί το 100% της MIT, ακόμη και αν η αρχική συγκέντρωση ήταν 1000 ppm. Ωστόσο, για άτομα με αλλεργίες, ακόμη και μικρές ποσότητες μπορούν να προκαλέσουν αντιδράσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ψεύτικα νύχια και ημιμόνιμα βερνίκια: Όσα δεν μας λένε στα κέντρα ομορφιάς για τον κίνδυνο μυκητιάσεων, αλλεργιών και τοξικών ουσιών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός για παιδικά καθίσματα αυτοκινήτου: Ποια μοντέλα που πωλούνται και στην Ελλάδα εκσφενδονίζουν (!) τα παιδιά
Για παράδειγμα, μια 7χρονη εμφάνισε δερματίτιδα από CMIT/MIT, ενώ ένας 39χρονος χημικός παρουσίασε σοβαρή δερματική αντίδραση μετά από επαφή με MIT. Το 2024, ένας άνδρας 74 ετών χωρίς ιστορικό δερματικών προβλημάτων είχε εξανθήματα λόγω BIT σε απορρυπαντικό της Aldi. Με την αλλαγή προϊόντος, τα συμπτώματα υποχώρησαν.
Η έλλειψη μεγάλων κλινικών μελετών και δοκιμών patch σε σύγχρονα προϊόντα καθιστά δύσκολη την πλήρη αξιολόγηση του κινδύνου. Παρόλα αυτά, οι ειδικοί συνιστούν προσοχή, ιδιαίτερα για άτομα με ευαίσθητο δέρμα ή αλλεργίες.
Μπορεί ένας κύκλος πλυσίματος να τα αφαιρέσει;
Το πλύσιμο μειώνει τα επίπεδα σε υποκλινικά επίπεδα, αλλά σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν πολλαπλά ξεπλύματα. Έρευνα του Πανεπιστημίου του Rochester (2020) έδειξε ότι απαιτούνται μέχρι και 22 ξεπλύματα για την πλήρη αφαίρεση υπολειμμάτων, ενώ με το πλύσιμο στο πλυντήριο οι συγκεντρώσεις φτάνουν σε τιμές κλινικά μη ανιχνεύσιμες.
