Η απώλεια βάρους και η γρήγορη επαναπρόσληψη των κιλών, όταν επαναλαμβάνονται για μεγάλο χρονικό διάστημα, δεν φαίνεται να επηρεάζουν μόνο τον αριθμό που δείχνει η ζυγαριά. Νέα μελέτη δείχνει ότι το λεγόμενο «φαινόμενο γιο-γιο» μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο και στους μυς, με τους ερευνητές να καταγράφουν σαφέστερη απώλεια μυϊκής μάζας σε ανθρώπους που παρουσιάζουν επαναλαμβανόμενες αυξομειώσεις του βάρους τους.
Το ενδιαφέρον εύρημα προέκυψε από την ανάλυση μαγνητικών τομογραφιών και έχει ιδιαίτερη σημασία για τους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους, καθώς η διατήρηση της μυϊκής μάζας αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη σωματική λειτουργικότητα και την κινητικότητα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται σαμπουάν που πωλείται και στην Ελλάδα λόγω βακτηριακής μόλυνσης (φωτογραφία)
Τι συμβαίνει όταν χάνονται και επανέρχονται τα κιλά
Όταν κάποιος χάνει βάρος, η απώλεια δεν αφορά αποκλειστικά το λίπος. Ένα μέρος της απώλειας μπορεί να προέρχεται και από τη μυϊκή μάζα. Όταν στη συνέχεια το βάρος επανέρχεται, όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι οι μυς έχουν ανακτηθεί στον ίδιο βαθμό. Η αύξηση του σωματικού βάρους μετά από μια περίοδο δίαιτας μπορεί να οφείλεται κυρίως στην επανασυσσώρευση λιπώδους ιστού, ενώ η μυϊκή μάζα και η μυϊκή λειτουργία χρειάζονται σωματική δραστηριότητα και ειδικότερα ασκήσεις ενδυνάμωσης για να διατηρηθούν ή να αποκατασταθούν. Αυτό ακριβώς το ζήτημα θέλησαν να εξετάσουν οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο, χρησιμοποιώντας δεδομένα από τη μεγάλη μελέτη Osteoarthritis Initiative.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μαϊντανός: Πότε το δημοφιλές μυρωδικό μπορεί να γίνει επικίνδυνο για το ήπαρ και τους νεφρούς;
Τι έδειξε η μελέτη
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Radiology, βασίστηκε σε δεδομένα που είχαν συλλεχθεί μεταξύ 2004 και 2015 στο πλαίσιο της Osteoarthritis Initiative, μιας μεγάλης μελέτης που παρακολουθούσε την κατάσταση των οστών και των αρθρώσεων και τους παράγοντες που σχετίζονται με την οστεοαρθρίτιδα. Για τη συγκεκριμένη ανάλυση εξετάστηκαν δεδομένα από σχεδόν 1.500 συμμετέχοντες, περίπου ισομερώς κατανεμημένους μεταξύ ανδρών και γυναικών, για τους οποίους υπήρχαν διαθέσιμες μαγνητικές τομογραφίες σε διάστημα τεσσάρων ετών.
Οι συμμετέχοντες είχαν χάσει περισσότερο από 5% του σωματικού τους βάρους κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Οι ερευνητές τους διαχώρισαν, ανάλογα με την πορεία του βάρους τους, σε εκείνους που εμφάνιζαν επαναλαμβανόμενες αυξομειώσεις και σε εκείνους που διατηρούσαν σχετικά σταθερό βάρος. Περίπου 80 άτομα ανήκαν στην ομάδα με το χαρακτηριστικό μοτίβο του «γιο-γιο».
Οι ερευνητές δεν περιορίστηκαν στη μέτρηση του σωματικού βάρους. Μέσω των μαγνητικών τομογραφιών εξέτασαν τον όγκο των μυών του μηρού, την ποσότητα λιπώδους ιστού ανάμεσα στους μυς, καθώς και το πάχος του υποδόριου λιπώδους ιστού κοντά στο γόνατο.
Σχεδόν τέσσερις φορές μεγαλύτερη απώλεια μυϊκού όγκου
Η σύγκριση των μαγνητικών τομογραφιών έδειξε ότι τα άτομα που παρουσίαζαν επαναλαμβανόμενες αυξομειώσεις του βάρους εμφάνισαν απώλεια μυϊκού όγκου περίπου 3,7%. Το ποσοστό αυτό ήταν σχεδόν τέσσερις φορές μεγαλύτερο από τη μείωση περίπου 1% που παρατηρήθηκε στην ομάδα των ατόμων με πιο σταθερό βάρος.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η διαφορά παρέμενε εμφανής ακόμη και όταν στην ανάλυση συνυπολογίστηκαν παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο και ο τρόπος ζωής. Αντίθετα, οι διαφορές στους δείκτες που αφορούσαν τον λιπώδη ιστό δεν ήταν αντίστοιχα έντονες. Το εύρημα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι δύο άνθρωποι που έχουν παρόμοιο σωματικό βάρος μπορεί να παρουσιάζουν διαφορετική κατάσταση του μυϊκού τους συστήματος, ανάλογα με το ιστορικό των μεταβολών του βάρους τους.
Γιατί έχει σημασία η διατήρηση των μυών
Η μελέτη ενισχύει την άποψη ότι ένας στόχος της απώλειας βάρους δεν θα πρέπει να είναι απλώς η μείωση του αριθμού στη ζυγαριά, αλλά η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη διατήρηση της μυϊκής μάζας. Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σημαντικό όσο αυξάνεται η ηλικία, καθώς η μυϊκή μάζα και η δύναμη μειώνονται φυσιολογικά με την πάροδο των χρόνων. Επαναλαμβανόμενες περίοδοι αυστηρής δίαιτας και επαναπρόσληψης βάρους ενδέχεται επομένως να επιβαρύνουν περαιτέρω αυτή τη διαδικασία.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το ίδιο ζήτημα χρειάζεται προσοχή και στην περίπτωση των φαρμακευτικών θεραπειών για την παχυσαρκία. Η απώλεια μυϊκής μάζας έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης γύρω από τα φάρμακα της κατηγορίας των GLP-1, ιδιαίτερα όταν η θεραπεία διακόπτεται και ακολουθεί επαναπρόσληψη βάρους. Ωστόσο, τα ευρήματα της συγκεκριμένης μελέτης δεν σημαίνουν ότι κάθε απώλεια βάρους οδηγεί αναπόφευκτα σε σημαντική απώλεια μυών ούτε ότι αποδεικνύεται πως το «γιο-γιο» προκαλεί από μόνο του τη συγκεκριμένη μεταβολή. Πρόκειται για παρατηρητική ανάλυση δεδομένων και η σχέση που καταγράφηκε χρειάζεται να εξεταστεί περαιτέρω.
Το βασικό μήνυμα, πάντως, είναι ότι η επιτυχία ενός προγράμματος απώλειας βάρους δεν θα πρέπει να αξιολογείται μόνο από τα κιλά που χάνονται. Η διατήρηση της μυϊκής μάζας αποτελεί εξίσου σημαντικό στόχο, με τη σωματική δραστηριότητα και ιδιαίτερα την προπόνηση ενδυνάμωσης να έχουν κεντρικό ρόλο στη διατήρηση των μυών.
Η μελέτη
Τίτλος: Association of Weight Cycling with MRI-based Thigh Muscle Quality and Knee-adjacent Obesity: Osteoarthritis Initiative Data
Συγγραφείς: Adrian A. Marth, Gabby B. Joseph, Katharina Ziegeler, Virginie Kreutzinger, Felix Liu, John A. Lynch, Michael C. Nevitt, Charles E. McCulloch, Nancy E. Lane και Thomas M. Link.
Περιοδικό: Radiology
Έτος: 2026, τόμος 320, τεύχος 1
DOI: 10.1148/radiol.253988
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Καταγγελίες για «μπαγιάτικο» κοτόπουλο σε μεγάλη αλυσίδα fast food – Τι έδειξε ο έλεγχος και τι απαντά η εταιρεία
- M&S: Ανακαλούν δημοφιλές οικιακό σκεύος λόγω κινδύνου θραύσης και τραυματισμού – Τι ισχύει για την Ελλάδα (φωτογραφία)
- Ελεγκτές βρήκαν κοπριά πάνω σε πορτοκάλια – Η αυστηρή προειδοποίηση στον παραγωγό και οι σοβαροί κίνδυνοι για την υγεία των καταναλωτών
- Σαρδέλες κονσέρβα: Γιατί κάποιοι περιμένουν χρόνια πριν τις ανοίξουν;
- Σύνδρομο των Κυκλάδων: Πώς τα σοκάκια φθείρουν γόνατα και ισχία – Οδηγίες προστασίας και πρόληψης
- Γυάλινες εστίες: 5 τύποι κατσαρόλας και τηγανιών που μπορούν να τις καταστρέψουν
- Μαγειρική σόδα για τις κατσαρίδες: Μπορεί πράγματι να τις σκοτώσει; Τι λένε οι ειδικοί;
- Μακαρόνια με κιμά: Το κρίσιμο βήμα στην σάλτσα ντομάτας που απογειώνει τη γεύση
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
