Η αντίληψη ότι τα φρέσκα φρούτα είναι πάντοτε η καλύτερη επιλογή δεν ανταποκρίνεται πλήρως στην πραγματικότητα, καθώς τα κατεψυγμένα και τα αποξηραμένα φρούτα μπορούν επίσης να προσφέρουν σημαντικά θρεπτικά συστατικά, αν και η διαδικασία επεξεργασίας αλλάζει σε διαφορετικό βαθμό τη σύστασή τους. Η κατάψυξη γίνεται συνήθως λίγο μετά τη συγκομιδή, όταν τα φρούτα βρίσκονται κοντά στην ωρίμανση, με αποτέλεσμα να διατηρούνται σε μεγάλο βαθμό οι βιταμίνες και άλλα συστατικά τους. Αντίθετα, η αποξήρανση αφαιρεί το μεγαλύτερο μέρος του νερού και έτσι δημιουργεί ένα τρόφιμο με πολύ πιο συμπυκνωμένη ποσότητα θερμίδων και φυσικών σακχάρων ανά συγκεκριμένο βάρος ή όγκο.
Τι συμβαίνει με τα κατεψυγμένα
Η κατάψυξη δεν σημαίνει ότι ένα φρούτο χάνει αυτομάτως τη θρεπτική του αξία. Τα φρούτα που προορίζονται για κατάψυξη συνήθως συλλέγονται όταν έχουν φτάσει σε κατάλληλο στάδιο ωρίμανσης και καταψύχονται γρήγορα, περιορίζοντας τις απώλειες που θα μπορούσαν να προκύψουν κατά την αποθήκευση. Μάλιστα, η μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2017 στο Journal of Food Composition and Analysis διαπίστωσε ότι τα κατεψυγμένα φρούτα και λαχανικά είχαν παρόμοια ή σε ορισμένες περιπτώσεις υψηλότερα επίπεδα ορισμένων θρεπτικών συστατικών σε σχέση με προϊόντα που είχαν παραμείνει στο ψυγείο για πέντε ημέρες. Αυτό έχει ιδιαίτερη πρακτική αξία για φρούτα που δεν καταναλώνονται αμέσως μετά την αγορά. Ένα φρέσκο φρούτο μπορεί να αρχίσει να χάνει ορισμένες βιταμίνες όσο περνούν οι ημέρες, ενώ το κατεψυγμένο παραμένει διαθέσιμο για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2022 στο Food Processing Preservation διαπίστωσε επίσης υψηλότερα επίπεδα ορισμένων αντιοξειδωτικών ουσιών σε κατεψυγμένα μούρα σε σύγκριση με φρέσκα. Οι διαφορές όμως εξαρτώνται από το είδος του φρούτου, τον τρόπο αποθήκευσης και τη συγκεκριμένη θρεπτική ουσία που εξετάζεται.
Η βασική διαφορά που παραμένει ανάμεσα στα δύο είναι περισσότερο η υφή παρά η θρεπτική αξία. Οι κρύσταλλοι πάγου μπορούν να καταστρέψουν μέρος των κυτταρικών τοιχωμάτων του φρούτου, με αποτέλεσμα μετά την απόψυξη να είναι πιο μαλακό. Αυτό μπορεί να το κάνει λιγότερο ευχάριστο ως σνακ, χωρίς όμως να σημαίνει ότι έχει χάσει τα βασικά διατροφικά του οφέλη. Τα κατεψυγμένα φρούτα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε smoothies, γιαούρτι, βρώμη, σάλτσες και αρτοσκευάσματα, ενώ συχνά αποτελούν και πιο οικονομική επιλογή όταν συγκεκριμένα φρούτα βρίσκονται εκτός εποχής.
Τα αποξηραμένα έχουν άλλη διατροφική εικόνα
Στα αποξηραμένα φρούτα η βασική αλλαγή είναι η αφαίρεση του νερού, γεγονός που συμπυκνώνει τα υπόλοιπα συστατικά. Έτσι, σταφίδες, βερίκοκα και άλλα αποξηραμένα φρούτα μπορούν να αποτελούν πηγή φυτικών ινών, καλίου, μαγνησίου, σιδήρου, ασβεστίου και φωσφόρου, αλλά παράλληλα προσφέρουν περισσότερες θερμίδες και φυσικά σάκχαρα σε μικρότερο όγκο τροφής.
Η διαφορά γίνεται πιο κατανοητή με ένα συγκεκριμένο παράδειγμα. Ένα φλιτζάνι σταφύλια περιέχει περίπου 104 θερμίδες και 23 γραμμάρια σακχάρων, ενώ ένα τέταρτο του φλιτζανιού σταφίδες περίπου 123 θερμίδες και 27 γραμμάρια σακχάρων. Το πρόβλημα επομένως δεν είναι ότι η αποξήρανση δημιουργεί πρόσθετη ζάχαρη, αλλά ότι αφαιρεί το νερό και μειώνει σημαντικά τον όγκο του τροφίμου. Είναι πολύ πιο εύκολο να καταναλωθεί μεγάλη ποσότητα σταφίδων μέσα σε λίγα λεπτά από ό,τι η αντίστοιχη ποσότητα σταφυλιών. Παρά την υψηλότερη συγκέντρωση φυσικών σακχάρων, πολλά αποξηραμένα φρούτα χωρίς πρόσθετη ζάχαρη έχουν χαμηλό έως μέτριο γλυκαιμικό δείκτη, επομένως δεν προκαλούν απαραίτητα την ίδια ταχύτητα αύξησης του σακχάρου στο αίμα με τρόφιμα υψηλού γλυκαιμικού δείκτη. Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή στην ετικέτα, καθώς ορισμένα προϊόντα, ιδιαίτερα αποξηραμένα κράνμπερι, μύρτιλα, ανανάς και μάνγκο, μπορεί να περιέχουν πρόσθετη ζάχαρη.
Από την άλλη, η διαδικασία αποξήρανσης μπορεί να μειώσει ευαίσθητες στη θερμότητα βιταμίνες, όπως η βιταμίνη C, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί σημαντικές ποσότητες φυτικών ινών και μετάλλων. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει μία μορφή φρούτου που να υπερέχει σε κάθε διατροφικό χαρακτηριστικό. Για καθημερινή κατανάλωση, τα φρέσκα και τα κατεψυγμένα μπορούν να προσφέρουν παρόμοια διατροφικά οφέλη, ενώ τα αποξηραμένα αποτελούν πρακτική λύση όταν καταναλώνονται σε μικρές ποσότητες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Η συχνή κατανάλωση αυτού του τροφίμου συνδέεται με έως 17% υψηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού
- Καρκίνος του παγκρέατος: Τι σχέση έχει ο αριθμός των δοντιών με την επιβίωση
- Fast food: Μόνο μία από 12 μεγάλες αλυσίδες δεν χρησιμοποιεί υπερ-επεξεργασμένα συστατικά
- Κουκούτσια μήλου: Πότε μπορεί να γίνουν επικίνδυνα για την υγεία
- Η συχνή κατανάλωση αυτού του τροφίμου συνδέεται με έως 17% υψηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού
- Λιστέρια στα τρόφιμα: Η FDA επανεξετάζει την πολιτική μηδενικής ανοχής
- Τι αλλάζει στην αρτηριακή πίεση με μια μπανάνα κάθε μέρα
- Φύτρα μηδικής: Συναγερμός για E. coli και σαλμονέλα μετά από 55 κρούσματα
- Μέλισσες: Νέα έρευνα αποκαλύπτει πώς τα φυτοφάρμακα φτάνουν στα αυγά
- Καρκίνος του παγκρέατος: Τι σχέση έχει ο αριθμός των δοντιών με την επιβίωση
- Σπάνια νόσος αποθήκευσης γλυκογόνου: Εγκρίθηκε η πρώτη γονιδιακή θεραπεία
- «Το πόδι μου δεν μου ανήκει»: Η σπάνια διαταραχή που προκαλεί επιθυμία ακρωτηριασμού
