Το πρωινό στις καθημερινές στις 7 ή 8 το πρωί και το Σαββατοκύριακο… κοντά στο μεσημέρι μπορεί να μοιάζει με μια αθώα αλλαγή του προγράμματος. Ωστόσο, μια νέα γαλλική μελέτη υποδεικνύει ότι οι μεγάλες μεταβολές στις ώρες των γευμάτων από τις εργάσιμες ημέρες στις ημέρες ξεκούρασης ενδέχεται να έχουν σχέση με την καρδιαγγειακή υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Απίστευτο βίντεο: Βρήκε ζωντανό νεογέννητο τρωκτικό να σπαρταράει μέσα στη σάλτσα των ζυμαρικών της
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τον όρο «eating jet lag», δηλαδή «διατροφικό jet lag», για να περιγράψουν την απόκλιση στην ώρα του φαγητού μεταξύ καθημερινών και Σαββατοκύριακου. Η ιδέα βασίζεται στην υπόθεση ότι, όπως η αλλαγή του ωραρίου ύπνου μπορεί να επηρεάσει το βιολογικό μας ρολόι, έτσι και οι μεγάλες αλλαγές στις ώρες των γευμάτων μπορεί να διαταράσσουν τους κιρκάδιους ρυθμούς του οργανισμού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπιφτέκια με ημερομηνία λήξης το 2020 σε καταψύκτη εστιατορίου – Λουκέτο από τις Αρχές
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Communications Medicine, ανέλυσε τα δεδομένα περισσότερων από 100.000 συμμετεχόντων. Οι ερευνητές εξέτασαν κυρίως την ώρα του πρώτου και του τελευταίου γεύματος κατά τις εργάσιμες ημέρες και τα Σαββατοκύριακα και παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες για περίοδο 14 ετών, από το 2009 έως το 2023.
Κάθε επιπλέον ώρα διαφοράς συνδέθηκε με υψηλότερο κίνδυνο
Το βασικό εύρημα ήταν ότι στους άνδρες κάθε επιπλέον ώρα «διατροφικού jet lag» συνδεόταν με 14% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου και με 21% υψηλότερο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι δεν ήταν μόνο όσοι μετέθεταν τα γεύματά τους σε μεταγενέστερες ώρες το Σαββατοκύριακο που παρουσίαζαν αυξημένο κίνδυνο. Αυξημένος κίνδυνος παρατηρήθηκε επίσης σε όσους έτρωγαν νωρίτερα τα Σαββατοκύριακα σε σχέση με τις καθημερινές, συγκριτικά με εκείνους που διατηρούσαν περισσότερο σταθερό ωράριο.
Το εύρημα παρέμενε ανεξάρτητα από τη συνολική ποιότητα της διατροφής, γεγονός που στρέφει την προσοχή των ερευνητών όχι μόνο στο «τι» τρώμε αλλά και στο «πότε» τρώμε.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το κόλπο των 45 δευτερολέπτων για να απολαύσετε κρεμμύδι στη χωριάτικη σαλάτα χωρίς να μυρίζει η αναπνοή σας
Γιατί το εύρημα αφορά μόνο τους άνδρες;
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της μελέτης είναι ότι η συγκεκριμένη συσχέτιση παρατηρήθηκε στους άνδρες και όχι στις γυναίκες. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι δεν είναι ακόμη γνωστό γιατί εμφανίστηκε αυτή η διαφορά μεταξύ των δύο φύλων. Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι οι άνδρες έχουν γενικά υψηλότερο απόλυτο καρδιαγγειακό κίνδυνο, ενώ παράλληλα ενδέχεται να υπάρχουν διαφορές στον τρόπο με τον οποίο το φύλο, οι ορμόνες και οι καθημερινές συνήθειες επηρεάζουν την απόκριση του οργανισμού στις αλλαγές του ωραρίου.
Ο ρόλος του βιολογικού ρολογιού
Στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκεται ο κιρκάδιος ρυθμός, το εσωτερικό σύστημα χρονισμού του οργανισμού που λειτουργεί σε κύκλο περίπου 24 ωρών και επηρεάζει πολλές λειτουργίες, από τον ύπνο και την εγρήγορση έως τον μεταβολισμό.
Το φως αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που ρυθμίζουν το βιολογικό ρολόι. Δεν είναι όμως ο μοναδικός. Η πρόσληψη τροφής αποτελεί επίσης ένα σημαντικό χρονικό σήμα για τους λεγόμενους περιφερικούς κιρκάδιους ρυθμούς, οι οποίοι λειτουργούν σε όργανα και ιστούς, μεταξύ άλλων στο ήπαρ και την καρδιά.
Όταν οι ώρες των γευμάτων μεταβάλλονται σημαντικά από ημέρα σε ημέρα, θεωρητικά μπορεί να δημιουργείται ένας ασυγχρονισμός ανάμεσα στο κεντρικό βιολογικό ρολόι και στα επιμέρους «ρολόγια» του οργανισμού. Η διαταραχή αυτή έχει συσχετιστεί σε προηγούμενη έρευνα με μεταβολικές και καρδιαγγειακές επιπτώσεις.
Επομένως, το εύρημα δεν σημαίνει ότι ένα πρωινό στις 11 ή στις 12 το μεσημέρι θα προκαλέσει καρδιοπάθεια. Το ενδιαφέρον των επιστημόνων επικεντρώνεται περισσότερο στη μεγάλη και επαναλαμβανόμενη απόκλιση του ημερήσιου διατροφικού προγράμματος από τις καθημερινές στο Σαββατοκύριακο.
Η σταθερότητα μπορεί να έχει σημασία
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι, εφόσον τα ευρήματα επιβεβαιωθούν από μεγαλύτερες και διαφορετικές μελέτες, η σταθερότητα στην ώρα των γευμάτων θα μπορούσε να αποτελέσει έναν ακόμη παράγοντα που εξετάζεται στην πρόληψη χρόνιων νοσημάτων.
Η μελέτη προσθέτει έτσι ένα ακόμη κομμάτι στη διαρκώς αυξανόμενη επιστημονική συζήτηση γύρω από τη χρονοδιατροφή, δηλαδή τη μελέτη της σχέσης ανάμεσα στο πότε καταναλώνουμε την τροφή μας και στον τρόπο με τον οποίο αυτή επηρεάζει τον οργανισμό.
Επιστημονική τεκμηρίωση:
Le Folcalvez, X., Obeid, E., Palomar-Cros, A. et al. Eating jetlag based on meal timing discrepancies and risk of cardiovascular disease using the prospective cohort NutriNet-Santé. Commun Med 6, 453 (2026). https://doi.org/10.1038/s43856-026-01758-5
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Τραγωδία: Βρέφος 11 μηνών πνίγηκε σε κουβά με νερό και χλωρίνη
- Η γλυκερόλη δεν απειλεί τα παιδιά μόνο στις γρανίτες – Ποια άλλα τρόφιμα βρίσκονται στο στόχαστρο σύμφωνα με νέα γνωμοδότηση του BfR
- Πλαστικά κομμάτια σε κατεψυγμένες πατάτες μεγάλης αλυσίδας – Επείγουσα ανάκληση
- Γαρίδες: Πότε οι μαύρες κηλίδες σημαίνουν αλλοίωση και πότε όχι
- Ελλάδα: Ανακαλούνται οχήματα της Mercedes λόγω σοβαρών προβλημάτων σε καύσιμο και λογισμικό – Η ανακοίνωση του Υπουργείου Ανάπτυξης
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
