Η πρόσφατη ειδοποίηση συναγερμού μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος RASFF (2026.7478) για τις γρανίτες Frosty Pocket έφερε ξανά στο προσκήνιο τους σοβαρούς κινδύνους που εγκυμονεί η υπερβολική κατανάλωση γλυκερόλης (E422) από μικρά παιδιά. Με συγκεντρώσεις που άγγιζαν τα 55 g/L, μια μόλις συσκευασία των 150 ml ήταν αρκετή για να υπερβεί κατά πολύ την Οξεία Δόση Αναφοράς (ARfD) των 125 mg/kg σωματικού βάρους που όρισε η EFSA, προκαλώντας ανησυχία για παρενέργειες όπως ναυτία, κεφαλαλγία έως και υπογλυκαιμία. Ωστόσο, η συζήτηση γύρω από την ασφάλεια του συγκεκριμένου προσθέτου δεν περιορίζεται πλέον μόνο στα ημιπαγωμένα ροφήματα τύπου slush, καθώς η ουσία χρησιμοποιείται ευρέως και σε μια ευρεία γκάμα στερεών τροφίμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Απίστευτο βίντεο: Βρήκε ζωντανό νεογέννητο τρωκτικό να σπαρταράει μέσα στη σάλτσα των ζυμαρικών της
Η επέκταση της αξιολόγησης επικινδυνότητας για τη χρήση της γλυκερίνης (E 422) στα τρόφιμα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των ευρωπαϊκών αρχών ασφάλειας τροφίμων. Με αφορμή πρόσφατους ελέγχους, στους οποίους εντοπίστηκαν υψηλές συγκεντρώσεις της συγκεκριμένης ουσίας σε συσκευασμένα προϊόντα αρτοποιίας και ζαχαροπλαστικής, το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Αξιολόγησης Κινδύνων (BfR) εξέδωσε επίσημη γνωμοδότηση, καθιστώντας σαφές ότι τα όρια ασφαλούς κατανάλωσης που είχαν οριστεί αρχικά για τα ροφήματα ισχύουν εξίσου και για τις στερεές τροφές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπιφτέκια με ημερομηνία λήξης το 2020 σε καταψύκτη εστιατορίου – Λουκέτο από τις Αρχές
Η γλυκερίνη είναι ένα άχρωμο, γλυκό στη γεύση υγρό που συναντάται στα φυτικά και ζωικά λίπη και χρησιμοποιείται ευρέως ως πρόσθετο τροφίμων χωρίς ανώτατο καθορισμένο όριο, αλλά με βάση τη λογική της αναγκαίας ποσότητας. Παράλληλα, η ουσία αξιοποιείται και στην ιατρική, καθώς σε υψηλότερες δόσεις εφαρμόζεται για τη μείωση της αυξημένης ενδοκράνιας πίεσης. Αυτή ακριβώς η φυσιολογική της δράση ώθησε το BfR το 2025 να εξετάσει τους κινδύνους από την κατανάλωση ροφημάτων τύπου «slush ice» (γρανίτες), διαπιστώνοντας ότι ακόμη και μικρές ποσότητες αυτών των ροφημάτων μπορούσαν να οδηγήσουν μικρά παιδιά στην πρόσληψη δόσεων που προκαλούν ιατρικές επιδράσεις στον οργανισμό.
Στη συνέχεια, τον Μάρτιο του 2026, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) όρισε ως Οξεία Δόση Αναφοράς (ARfD) τα 125 χιλιοστόγραμμα ανά κιλό βάρους σώματος για εφάπαξ κατανάλωση. Η τιμή αυτή, η οποία καθορίζει την ποσότητα που μπορεί να καταναλωθεί χωρίς εύλογο κίνδυνο για την υγεία, ευθυγραμμίστηκε πλήρως με την αρχική εκτίμηση του γερμανικού φορέα. Ωστόσο, τα ευρήματα των αρχών ελέγχου τροφίμων σε στερεά προϊόντα, όπως τα γλυκίσματα και τα λεπτά αρτοσκευάσματα, κατέστησαν επιτακτική την ανάγκη να διερευνηθεί αν τα ίδια όρια πρέπει να εφαρμόζονται και εκτός των υγρών τροφίμων.
Η επιστημονική τεκμηρίωση του BfR βασίστηκε σε κλινική μελέτη του 1995 (Nicolaiew et al.), η οποία εξέτασε την απορρόφηση της γλυκερίνης σε δέκα υγιείς εθελοντές, ηλικίας 20 έως 56 ετών, συγκρίνοντας τη λήψη της με άδειο στομάχι έναντι της ταυτόχρονης κατανάλωσης με ένα πλήρες, τυποποιημένο γεύμα. Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι η παρουσία τροφής όχι μόνο δεν επιβράδυνε την είσοδο της γλυκερίνης στην κυκλοφορία του αίματος, αλλά οδήγησε στην επίτευξη της μέγιστης συγκέντρωσης σημαντικά ταχύτερα, συγκεκριμένα στα 16 λεπτά έναντι των 38 λεπτών όταν χορηγήθηκε μόνη της.
Επειδή για την αξιολόγηση των οξειών παρενεργειών στον οργανισμό ο πλέον κρίσιμος παράγοντας είναι η μέγιστη συγκέντρωση της ουσίας στο αίμα και ο χρόνος που απαιτείται για να επιτευχθεί αυτή, το BfR κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει επιστημονική βάση για την υπόθεση ότι η γλυκερίνη από στερεές τροφές απορροφάται βραδύτερα. Συνεπώς, τόσο η Οξεία Δόση Αναφοράς των 125 χιλιοστογράμμων ανά κιλό βάρους σώματος που θέσπισε η EFSA όσο και η χαμηλότερη θεραπευτικά ενεργός δόση των 250 χιλιοστογράμμων ανά κιλό βάρους σώματος ισχύουν στο ακέραιο και για τα στερεά τρόφιμα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για προσεκτική παρακολούθηση των επιπέδων της γλυκερίνης στο σύνολο της βιομηχανίας τροφίμων.
Πού χρησιμοποιεί γλυκερίνη η βιομηχανία τροφίμων
Πέρα από τα ημιπαγωμένα ροφήματα, η γλυκερόλη (E422) χρησιμοποιείται ευρύτατα στη βιομηχανία τροφίμων ως υγραντικό μέσο, σταθεροποιητής και φορέας διογκωτικών, με αποτέλεσμα να εντοπίζεται συχνά σε συσκευασμένα αρτοσκευάσματα, όπως κέικ, ντόνατς, τσουρέκια και μπισκότα, όπου διατηρεί τη φρεσκάδα και την υγρασία τους. Παράλληλα, συναντάται σε μπάρες δημητριακών και πρωτεΐνης, μαστίχες, ζαχαρωτά, ζαχαρόπαστες και επικαλύψεις γλυκών, αλλά και σε έτοιμες σάλτσες, αποξηραμένα φρούτα ή ακόμα και σε ορισμένα αλλαντικά και τυριά, καθώς εμποδίζει την ξήρανση και βελτιώνει την υφή των προϊόντων κατά τη διάρκεια της διατήρησής τους στο ράφι.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Πλαστικά κομμάτια σε κατεψυγμένες πατάτες μεγάλης αλυσίδας – Επείγουσα ανάκληση
- Γαρίδες: Πότε οι μαύρες κηλίδες σημαίνουν αλλοίωση και πότε όχι
- Ελλάδα: Ανακαλούνται οχήματα της Mercedes λόγω σοβαρών προβλημάτων σε καύσιμο και λογισμικό – Η ανακοίνωση του Υπουργείου Ανάπτυξης
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
