Η μουσική που ακούγεται σε ένα εστιατόριο ή μια καντίνα μπορεί να επηρεάζει περισσότερα από τη διάθεση των πελατών. Νέα έρευνα δείχνει ότι ένα ήρεμο μουσικό περιβάλλον, με χαμηλή διέγερση, συνδέεται με συχνότερες επιλογές υγιεινών τροφίμων, ενώ η πιο έντονη και διεγερτική μουσική φαίνεται να οδηγεί σε διαφορετικές επιλογές. Το εύρημα προέκυψε τόσο από πείραμα σε πραγματική πανεπιστημιακή καντίνα όσο και από τρεις ελεγχόμενες δοκιμές με εικονικά σενάρια εστιατορίων.
Τι συνέβη στην πανεπιστημιακή καντίνα
Οι ερευνητές από το Macau University of Science and Technology και το University of Oxford θέλησαν να εξετάσουν αν η λεγόμενη διέγερση της μουσικής, δηλαδή το πόσο γρήγορη, έντονη και ενεργητική γίνεται αντιληπτή, μπορεί να επηρεάσει τις διατροφικές αποφάσεις. Για οκτώ εργάσιμες ημέρες, σε πανεπιστημιακή καντίνα στο Μακάο εναλλάσσονταν ημέρες με μουσική χαμηλής και υψηλής διέγερσης, ενώ οι ερευνητές κατέγραφαν τις επιλογές των πελατών.
Συνολικά καταγράφηκαν 911 αγορές τροφίμων. Τις ημέρες κατά τις οποίες ακουγόταν μουσική χαμηλής διέγερσης, τα υγιεινά τρόφιμα αντιστοιχούσαν στο 18,94% των αγορών, έναντι 13,59% τις ημέρες με μουσική υψηλής διέγερσης. Η διαφορά αυτή δεν αποδεικνύει ότι η μουσική από μόνη της καθορίζει την επιλογή, δείχνει όμως ότι το ηχητικό περιβάλλον μπορεί να λειτουργεί ως ένας παράγοντας που μεταβάλλει τη συμπεριφορά.
Στις υπόλοιπες τρεις δοκιμές, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να αξιολογήσουν υγιεινά γεύματα σε διαφορετικά περιβάλλοντα. Στο πρώτο σενάριο άκουγαν hip-hop χαμηλής ή υψηλής διέγερσης και η πρόθεση κατανάλωσης του υγιεινού γεύματος ήταν υψηλότερη με την πιο ήρεμη μουσική, με μέση βαθμολογία 6,08 έναντι 5,56. Αντίστοιχο αποτέλεσμα καταγράφηκε σε σενάριο εστιατορίου με jazz, όπου οι βαθμολογίες ήταν 6,02 έναντι 4,40. Στην τρίτη δοκιμή, η ήρεμη μουσική συνδέθηκε και πάλι με υψηλότερη πρόθεση κατανάλωσης σε σχέση με την έντονη μουσική ή την απουσία μουσικής, με βαθμολογίες 5,91, 5,59 και 5,14, αντίστοιχα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Θανάσιμα αγγούρια: Ανάκληση-μαμούθ σχεδόν 34 τόνων μετά την επιδημία Salmonella με 69 κρούσματα και έναν θάνατο
Γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η εξήγηση δεν βρίσκεται απλώς στο αν κάποιος «χαλαρώνει» ακούγοντας μουσική. Ένα περιβάλλον με χαμηλό ρυθμό, χαμηλότερη ένταση, πιο ομαλή απόδοση και αρμονικούς ήχους μπορεί να δημιουργεί μια ατμόσφαιρα που ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται ως πιο ήρεμη και συνεπή με την επιλογή ενός υγιεινού γεύματος. Στα τρία πειράματα με εικονικά εστιατόρια, οι συμμετέχοντες που άκουγαν μουσική χαμηλής διέγερσης δήλωσαν επίσης ότι κατανοούσαν καλύτερα το περιβάλλον και ότι οι διαφορετικές πληροφορίες που δέχονταν ταίριαζαν μεταξύ τους. Αυτό το στοιχείο, που οι ερευνητές αποκαλούν αντιλαμβανόμενη κατανόηση, φαίνεται να αποτελεί τον ενδιάμεσο μηχανισμό μεταξύ της μουσικής και της πρόθεσης επιλογής υγιεινών τροφίμων. Όταν το περιβάλλον γίνεται αντιληπτό ως πιο συνεκτικό και κατανοητό, οι άνθρωποι μπορεί να εμφανίζουν μικρότερη αντίσταση στα μηνύματα ή στα ερεθίσματα που συνδέονται με μια συγκεκριμένη επιλογή. Η μουσική επομένως δεν λειτουργεί ως άμεση «εντολή» για να επιλέξει κάποιος σαλάτα αντί για ένα πιο ανθυγιεινό γεύμα, αλλά ως μέρος του συνολικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο λαμβάνεται η απόφαση.
Οι συγγραφείς θεωρούν ότι η προσέγγιση θα μπορούσε να έχει εφαρμογές σε εστιατόρια, χώρους μαζικής εστίασης, καταστήματα τροφίμων και διαδικτυακές πλατφόρμες, όπου το ηχητικό περιβάλλον μπορεί να σχεδιαστεί ώστε να συνοδεύει διαφορετικές διατροφικές επιλογές. Παράλληλα, όμως, δεν έχει εξεταστεί αν το ίδιο αποτέλεσμα θα εμφανιζόταν όταν οι καταναλωτές ακούν μουσική από ακουστικά ενώ κάνουν τα ψώνια τους ή σε διαφορετικούς πολιτισμικούς και εμπορικούς χώρους. Η πραγματική επίδραση της μουσικής στην καθημερινή διατροφή χρειάζεται επομένως περαιτέρω μελέτη.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό npj Science of Food.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
