23 χρόνια στοιχείων για ανακλήσεις και ειδοποιήσεις – Χιλιάδες ενημερώσεις για σαλμονέλα, αφλατοξίνες και απαγορευμένες ουσίες σε βότανα και μπαχαρικά
Τα μπαχαρικά, που δίνουν γεύση και άρωμα σε εκατομμύρια γεύματα καθημερινά, βρίσκονται ολοένα και πιο συχνά στο μικροσκόπιο των ευρωπαϊκών αρχών ασφάλειας τροφίμων. Σύμφωνα με νέα μεγάλη επιστημονική μελέτη, οι ειδοποιήσεις στο ευρωπαϊκό σύστημα RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed) για βότανα και μπαχαρικά αντιπροσώπευσαν το 6,2% του συνόλου των ειδοποιήσεων την περίοδο 1999–2023, με κορύφωση το 2021, όταν καταγράφηκαν 600 περιστατικά. Οι κυριότεροι κίνδυνοι που εντοπίστηκαν ήταν η μόλυνση από σαλμονέλα και καρκινογόνες αφλατοξίνες καθώς και για υπερβολική περιεκτικότητα σε φυτοφάρμακα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελληνικά ζυμαρικά στα… “χαρακώματα”: Καταγγελία της ΜΕΛΙΣΣΑ-ΚΙΚΙΖΑΣ εναντίον την ΜΑΚΒΕΛ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιο είναι το πιο νοθευμένο ή μολυσμένο μαγειρικό λάδι – Μελέτη 25 ετών αποκαλύπτει επικίνδυνες ουσίες
Στην τριετία μετά το 2020, οι περισσότερες κοινοποιήσεις αφορούσαν σαλμονέλα σε μαύρο πιπέρι από τη Βραζιλία, υψηλά υπολείμματα φυτοφαρμάκων και οξείδιο του αιθυλενίου σε μπαχαρικά από την Ινδία, αλλά και πολυεπίπεδη μόλυνση σε αποξηραμένα βότανα που έφταναν στην Ε.Ε. από τρίτες χώρες. Η έρευνα καταλήγει ότι η μικροβιακή επιμόλυνση αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους δημόσιας υγείας που σχετίζονται με τα μπαχαρικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ αποσύρει φθινοπωρινό φρούτο με επικίνδυνη συγκέντρωση φυτοφαρμάκου – RASFF
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτό είναι το τρόφιμο που προστατεύει τους πνεύμονες από την ατμοσφαιρική ρύπανση – Μελέτη δεδομένων από 200.000 καταναλωτές
Η εικόνα γίνεται ακόμα πιο ανησυχητική αν ληφθεί υπόψη μια δεύτερη εκτεταμένη μελέτη που προηγήθηκε και εξέτασε την περίοδο 2000–2022. Σύμφωνα με αυτή, καταγράφηκαν 3.741 ειδοποιήσεις για βότανα και μπαχαρικά, αντιπροσωπεύοντας το 5,3% όλων των κοινοποιήσεων του RASFF (70.630 συνολικά). Η Ινδία αναδείχθηκε ως η χώρα προέλευσης με τις περισσότερες ειδοποιήσεις (23,6%), ακολουθούμενη από τη Βραζιλία (8,7%), την Ταϊλάνδη (7,2%), την Τουρκία (5,8%) και την Κίνα (4,6%). Στην κορυφή των προϊόντων που εντοπίστηκαν με προβλήματα βρίσκονταν το τσίλι, το μαύρο πιπέρι, το κάρυ, η πάπρικα, το μοσχοκάρυδο, τα μίγματα μπαχαρικών, ο βασιλικός, η μέντα, το τζίντζερ και το κύμινο. Οι κυριότεροι κίνδυνοι ήταν η σαλμονέλα, οι αφλατοξίνες, οι απαγορευμένες αζωχρωστικές (Sudan 1 και Sudan 4), το οξείδιο του αιθυλενίου, η ωχρατοξίνη Α, το φυτοφάρμακο chlorpyrifos, το βακτήριο E. coli, τα αλκαλοειδή πυρρολιζιδίνης και η χρωστική Ε160b.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση σοκολάτας μετά τον εντοπισμό μεταλλικού θραύσματος – Το “συγνώμη” της εταιρείας
Τα δεδομένα δείχνουν ότι περίπου το 96,3% των προβλημάτων στο μαύρο πιπέρι, το 71% στο τσίλι και σχεδόν όλα τα σοβαρά περιστατικά με μοσχοκάρυδο σχετίζονταν με σαλμονέλα, αφλατοξίνες και μυκοτοξίνες. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει ότι ο κίνδυνος δεν είναι μεμονωμένος, αλλά σταθερός και διαχρονικός.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κερί στα αυτιά: Η ΩΡΛ Μαρίνα Τσιάβου αναλύει τι δείχνουν χρώμα, οσμή και υφή για την υγεία μας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο σε εστιατόριο στην Καλλιθέα μετά από ανώνυμη καταγγελία
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η κατανόηση των διαδικασιών συγκομιδής, επεξεργασίας και αποθήκευσης είναι κρίσιμη για την εξήγηση της επιμόλυνσης. Τα περισσότερα μπαχαρικά παράγονται σε μικρές φάρμες αναπτυσσόμενων χωρών, όπου κυριαρχούν παραδοσιακές μέθοδοι. Μόλυνση μπορεί να προκληθεί είτε κατά τη συγκομιδή και ξήρανση, όταν τα προϊόντα έρχονται σε επαφή με το έδαφος (όπως στο πιπέρι), είτε μέσω διασταυρούμενης μόλυνσης στο μαγείρεμα με νερό (όπως στον κουρκουμά).
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL: Ευρωπαϊκός συναγερμός για προϊόν ιδιωτικής ετικέτας μετά από σοβαρό περιστατικό καταναλωτή – Απανωτές ανακλήσεις
Το συμπέρασμα των επιστημόνων είναι ξεκάθαρο: η ασφάλεια των μπαχαρικών εξαρτάται από την εφαρμογή αυστηρών πρακτικών υγιεινής σε όλα τα στάδια της αλυσίδας — από την καλλιέργεια και τη συγκομιδή, μέχρι την επεξεργασία, τη συσκευασία, τη διανομή και την κατανάλωση. Παράλληλα, ζητείται ενίσχυση των στοχευμένων ελέγχων στις εισαγωγές, διακρατική συνεργασία και καλύτερη ανιχνευσιμότητα, ώστε να περιοριστούν οι κίνδυνοι για τον τελικό καταναλωτή.
