Η όσφρηση και η όραση αποτελούν εδώ και αιώνες τα βασικά «εργαλεία» του ανθρώπου για να διαπιστώσει αν ένα τρόφιμο είναι ασφαλές προς κατανάλωση. Ωστόσο, η αλλοίωση των τροφίμων συχνά ξεκινά πολύ νωρίτερα από τη στιγμή που γίνεται αντιληπτή από τις ανθρώπινες αισθήσεις. Μια νέα τεχνολογία που αναπτύχθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ (UC Berkeley) φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο παρακολουθούμε τη φρεσκάδα των τροφίμων, αξιοποιώντας έναν ηλεκτρονικό «μύτη» υψηλής ευαισθησίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ρύζι: Ανιχνεύτηκε καρκινογόνο αρσενικό σε όλα τα δείγματα νέου εργαστηριακού τεστ – Οι πιο επιβαρυμένες μάρκες (πίνακες)
Η ερευνητική ομάδα παρουσίασε τα αποτελέσματα της μελέτης της στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances, περιγράφοντας ένα σύστημα που μπορεί να ανιχνεύει χημικές ουσίες που εκλύονται από τα τρόφιμα κατά τη διάρκεια της αλλοίωσής τους. Η τεχνολογία βασίζεται σε 16 μικροσκοπικούς αισθητήρες αερίων, οι οποίοι αντιδρούν σε διαφορετικές αερομεταφερόμενες χημικές ενώσεις. Οι αντιδράσεις αυτές μετατρέπονται σε ηλεκτρικά σήματα, τα οποία αναλύονται με τη βοήθεια αλγορίθμων μηχανικής μάθησης, ώστε να αναγνωρίζεται το χαρακτηριστικό «χημικό αποτύπωμα» κάθε τροφίμου.
Πίστωση: Brandon Sánchez-Mejia/UC Berkeley
Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Carla Bassil, υποψήφια διδάκτορας στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Επιστημών Υπολογιστών του UC Berkeley, παρομοίασε τους αισθητήρες με «ψηφιακούς γευστικούς κάλυκες», καθώς είναι σε θέση να διακρίνουν πολύ μικρές διαφοροποιήσεις στη χημική σύσταση των αερίων που εκλύουν τα τρόφιμα.
Η ανάπτυξη τέτοιων τεχνολογιών αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τα μη ασφαλή τρόφιμα προκαλούν ασθένειες σε περίπου 866 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο παγκοσμίως. Η έγκαιρη ανίχνευση της αλλοίωσης των τροφίμων αποτελεί επομένως μία σημαντική πρόκληση τόσο για τη δημόσια υγεία όσο και για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες εφαρμογές της ηλεκτρονικής μύτης θα μπορούσε να είναι η ενσωμάτωσή της στα «έξυπνα» ψυγεία του μέλλοντος. Όπως δήλωσε η Carla Bassil, η δυνατότητα ενός ψυγείου να ειδοποιεί τον χρήστη ότι το μπρόκολο πρόκειται σύντομα να αλλοιωθεί ή ότι το κοτόπουλο βρίσκεται στην τελευταία ασφαλή ημέρα κατανάλωσής του θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο διαχείρισης των τροφίμων στο σπίτι.
Πίστωση: Brandon Sánchez-Mejia/UC Berkeley
Στο πλαίσιο της έρευνας, το σύστημα εκπαιδεύτηκε να αναγνωρίζει διάφορα τρόφιμα, μεταξύ των οποίων φράουλες, μύρτιλα, μπανάνες, καρύδια, φουντούκια, κάσιους, φιστίκια, ωμό κοτόπουλο, γάλα και αυγά. Επιπλέον, οι επιστήμονες το εκπαίδευσαν ώστε να διακρίνει τη διαφορά ανάμεσα σε φρέσκα αυγά και αυγά που είχαν παραμείνει σε θερμοκρασία δωματίου για 24 ή 48 ώρες, επιβεβαιώνοντας την ικανότητά του να εντοπίζει μεταβολές που σχετίζονται με την αλλοίωση των τροφίμων.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης αφορούσε, ωστόσο, την ανθρώπινη όσφρηση. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι μπορούν να αντιληφθούν την παρουσία μόλις 0,05 γραμμαρίων απομονωμένου καρυδιού, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα εκατοστό ενός μέσου αποφλοιωμένου καρυδιού. Το αποτέλεσμα αυτό καταδεικνύει ότι η ανθρώπινη μύτη παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη, αν και δεν διαθέτει την αντικειμενικότητα και την αναλυτική ακρίβεια που μπορεί να προσφέρει ένα ηλεκτρονικό σύστημα ανίχνευσης.
Παρά τις σημαντικές δυνατότητες της τεχνολογίας, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Μέχρι στιγμής, η ηλεκτρονική μύτη έχει δοκιμαστεί αποκλειστικά σε μεμονωμένα τρόφιμα. Πιο σύνθετες περιπτώσεις, όπως σαλάτες ή έτοιμα γεύματα που περιέχουν πολλαπλά συστατικά, απαιτούν επιπλέον μελέτη προτού η τεχνολογία μπορέσει να αξιοποιηθεί σε εμπορικές εφαρμογές.
Σύμφωνα με την Carla Bassil, ο συνδυασμός της επιλεκτικής ευαισθησίας των αισθητήρων αερίων με τις δυνατότητες αναγνώρισης προτύπων που προσφέρει η μηχανική μάθηση επιτρέπει την ταυτοποίηση του μοναδικού χημικού αποτυπώματος κάθε τροφίμου. Το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα αισθητήρων που μπορεί να αποδειχθεί πιο ευαίσθητο και περισσότερο αντικειμενικό από την ανθρώπινη όσφρηση στην αξιολόγηση της φρεσκάδας των τροφίμων.
Εφόσον η τεχνολογία εξελιχθεί επιτυχώς και εφαρμοστεί σε οικιακές συσκευές, τα ψυγεία του μέλλοντος ενδέχεται να μη διατηρούν απλώς τα τρόφιμα κρύα, αλλά και να μας προειδοποιούν εγκαίρως πότε πρέπει να τα καταναλώσουμε, συμβάλλοντας τόσο στην προστασία της υγείας μας όσο και στον περιορισμό της σπατάλης τροφίμων.
Στο παρακάτω βίντεο, η Bassil εξηγεί λεπτομερώς πώς θα λειτουργούν τα έξυπνα ψυγεία:
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Pfizer: Με 44 εκατομμύρια «κλείνει» τη διαμάχη για το φάρμακο με τις πιθανώς καρκινογόνες ουσίες
- Νέα υγειονομική απειλή στην Ευρώπη – Το σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα που δεν «πιάνει» πλέον η θεραπεία
- Νέα υπόθεση με ληγμένα τρόφιμα σε σούπερ μάρκετ – Κατασχέσεις προϊόντων και αντιδράσεις για το «γελοίο» πρόστιμο
- ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ: Πρόστιμα σε δύο καταστήματα της αλυσίδας για παραβάσεις στη διαχείριση του κιμά
- Doritos: Επείγουσα ανάκληση δημοφιλών τσιπς λόγω σοβαρού λάθους που βάζει σε κίνδυνο καταναλωτές
- Πάνω από 10.000 τα κρούσματα Cyclospora που έφαγαν στα Taco Bell – Η ίδια εταιρεία λαχανικών είχε προκαλέσει επιδημία και στα McDonald’s