Τι λένε οι επιστημονικές μελέτες για την πραγματική αποτελεσματικότητα των προϊόντων αντιγήρανσης
Τα συμπληρώματα με κολλαγόνο, είτε σε χάπια είτε σε υγρή μορφή, είναι πραγματικά το μυστικό για νεανικό δέρμα; Το ζήτημα αξίζει προσεκτικής εξέτασης, καθώς ενώ παλαιότερα το κολλαγόνο χρησιμοποιούνταν κυρίως σε αισθητικές κλινικές και στην αναγεννητική ιατρική, σήμερα τα συμπληρώματα βρίσκονται ακόμη και στα ράφια των αλυσίδων σούπερ μάρκετ. Ακόμη και οι ενέσεις κολλαγόνου που γίνονται υποδόρια κυκλοφορούν online. Ανακύπτει λοιπόν το ερώτημα: πόσο αληθινές είναι οι υποσχέσεις του μάρκετινγκ και τα εντυπωσιακά σλόγκαν των διαφημίσεων;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στην Ελλάδα οι δημοφιλείς αλλά επικίνδυνες καραμέλες – Το cibum είχε ενημερώσει από τις 7 Οκτωβρίου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σπάνια μόλυνση σε ζυμαρικά – Μεγάλη ανάκληση τριών ειδών της ίδιας μάρκας
Το κολλαγόνο στα συμπληρώματα
Το κολλαγόνο είναι μια ομάδα πρωτεϊνών που παρέχουν δομική υποστήριξη και μηχανική αντοχή στον εξωκυτταρικό ιστό, σχηματίζοντας ένα είδος «τζελ» στο δέρμα, στους χόνδρους και σε άλλους ιστούς. Όταν το δέρμα είναι νεανικό, οι ίνες κολλαγόνου σχηματίζουν ένα δίκτυο που μοιάζει με καλάθι, το οποίο με την ηλικία μειώνεται και η δομή του γίνεται πιο θραυσματική. Οι μακριές και εύκαμπτες ίνες, με τα χρόνια, συρρικνώνονται και σκληραίνουν, κυρίως λόγω της έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία.
Το κολλαγόνο δεν είναι η μόνη πρωτεΐνη που διατηρεί το δέρμα νεανικό. Υπάρχουν επίσης μακριές αλυσίδες σακχάρων γνωστές ως γλυκοαμινογλυκάνες (στην κατηγορία τους περιλαμβάνεται και το γνωστό υαλουρονικό οξύ), που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ενυδάτωση των ιστών. Το υαλουρονικό οξύ που λαμβάνεται μέσω συμπληρωμάτων έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα κατά των ρυτίδων, αν και μπορεί να προσφέρει κάποια ενυδάτωση στο δέρμα ή υποστήριξη στις αρθρώσεις, ανάλογα με το μοριακό του βάρος. Με την ηλικία, η φυσική παραγωγή αυτών των συστατικών μειώνεται, συμβάλλοντας στη χαλάρωση του δέρματος και στην εμφάνιση ρυτίδων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το δημοφιλές ρύζι Ben’s Original ενέχει κίνδυνο τραυματισμού και πνιγμού – Άμεση ανάκληση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τσάι μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα περιέχει καρκινογόνο ουσία – Ανακλήθηκε ήδη στη Γερμανία
Από τα καλλυντικά έως τα ροφήματα
Για αυτούς τους λόγους, πολλά προϊόντα φροντίδας δέρματος προβάλλουν το κολλαγόνο και το υαλουρονικό οξύ ως βασικά συστατικά. Όπως δηλώνει η Tanya Shaw, εκπρόσωπος της British Skin Foundation και ειδική στην επούλωση τραυμάτων στο King’s College του Λονδίνου: «Πρόκειται για πολύ μεγάλες πρωτεΐνες που δεν διαπερνούν εύκολα το δέρμα όταν εφαρμόζονται τοπικά». Το κολλαγόνο στα καλλυντικά μπορεί να βοηθήσει στην προσωρινή έλξη υγρασίας στην επιφάνεια του δέρματος, προσφέροντας ένα προσωρινό «πλήρωμα».
Το τελευταίο trend στο μάρκετινγκ είναι τα ροφήματα με κολλαγόνο και υαλουρονικό οξύ που προβάλλονται ως υποστήριξη για τους ινοβλάστες (τα κύτταρα που παράγουν κολλαγόνο). Η πλειονότητα αυτών των συμπληρωμάτων χρησιμοποιεί κολλαγόνο από κοτόπουλο, ψάρι ή χοίρο, το οποίο πρέπει να απορροφηθεί από το έντερο και να φτάσει στο δέρμα μέσω του αίματος. Στη συσκευασία συναντάμε όρους όπως «υδρολυμένο κολλαγόνο» ή «πεπτίδια κολλαγόνου», δηλαδή θραύσματα προερχόμενα από ζωικά προϊόντα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εταιρεία διένειμε μπακλαβά με επικίνδυνο παθογόνο σε ξενοδοχεία και εστιατόρια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επιδημία τροφικής δηλητηρίασης από σταφυλόκοκκο σε γκουρμέ πιάτα ξενοδοχείου
Είναι πολύ πιθανό το κολλαγόνο να διασπαστεί κατά τη διάρκεια της πέψης. Ανακύπτει λοιπόν το ερώτημα αν τα θραύσματα που φτάνουν στο δέρμα μπορούν να δράσουν και να διεγείρουν την παραγωγή νέου κολλαγόνου. Όπως λέει ο Mike Sherratt, ειδικός στη μηχανική του δέρματος στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ: «Αν αρχίσει να παράγεται νέο κολλαγόνο, πού πηγαίνει και πώς αλληλεπιδρά με το υπάρχον;» Επιπλέον, αν εισέλθει στην κυκλοφορία του αίματος, θα επηρεάσει όχι μόνο το δέρμα αλλά και άλλα όργανα και ιστούς.
Οι μελέτες
Τα πειράματα σε ζώα δείχνουν κάποιες θετικές ενδείξεις: θραύσματα κολλαγόνου με ραδιοσήμανση φτάνουν στο δέρμα των ποντικών και αυξάνουν τη γονιδιακή δραστηριότητα που σχετίζεται με την παραγωγή κολλαγόνου. Παράλληλα, τα ποντίκια παρουσίασαν μειωμένη εμφάνιση ρυτίδων μετά την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, η οποία θεωρείται η κύρια αιτία γήρανσης του δέρματος και ρυτίδων στους ανθρώπους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η καλύτερη ώρα να φάτε ένα μήλο για καλύτερη πέψη και απώλεια βάρους
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σούπες: Το μυστικό συστατικό των σεφ για κρεμώδη υφή χωρίς αλεύρι ή κρέμα
Σε μελέτες με ανθρώπους, κάποια αποτελέσματα δείχνουν καλύτερη ενυδάτωση, μεγαλύτερη ελαστικότητα και λιγότερες ρυτίδες μετά τη λήψη κολλαγόνου από ψάρι. Ωστόσο, η πλειονότητα αυτών των μελετών χρηματοδοτείται από την ίδια τη βιομηχανία. Μια πρόσφατη μετα-ανάλυση 23 μελετών έδειξε ότι μόνο οι έρευνες που χρηματοδοτήθηκαν από εταιρείες παρουσίασαν σημαντικά αποτελέσματα. Όπως επισημαίνει ο δερματολόγος Jonathan Kentley: «Οι μελέτες υψηλής ποιότητας δεν έδειξαν κανένα όφελος για το δέρμα. Τα θετικά αποτελέσματα πρέπει να εκλαμβάνονται με μεγάλη προσοχή».
Προσωρινά αποτελέσματα
Ακόμη και αν οι διαφημίσεις με διάσημα πρόσωπα και εντυπωσιακές φωτογραφίες «πριν και μετά» φαίνονται πειστικές, αυτά τα προϊόντα δεν αποτελούν μόνιμη λύση κατά της γήρανσης. Για να διατηρηθεί κάποιο αποτέλεσμα απαιτούνται συνεχείς και συνήθως ακριβές θεραπείες. Ο πιο αποτελεσματικός μακροπρόθεσμος τρόπος για να προστατεύσουμε το κολλαγόνο του δέρματος είναι η μείωση της έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία από μικρή ηλικία, χρησιμοποιώντας αντηλιακές κρέμες. Αν κάποιος δεν έχει χρησιμοποιήσει σωστά αντηλιακό στη νεότητα, δύσκολα μπορεί να ανακτήσει τη ζημιά, ακόμα και με προηγμένες αισθητικές θεραπείες που προσωρινά σφίγγουν και λειαίνουν το δέρμα.
Παραπλανητικές διαφημίσεις
Παρά τα επιστημονικά στοιχεία, η πώληση αυτών των προϊόντων με παραπλανητικές διαφημίσεις συνεχίζεται. Το Ινστιτούτο Αυτορρύθμισης Διαφήμισης και η Αντιμονοπωλιακή Αρχή στην Ιταλία, για παράδειγμα, έχουν παρέμβει σε προϊόντα με κολλαγόνο και υαλουρονικό οξύ, όπου στα σποτ, στις ιστοσελίδες ή στις ετικέτες υποστηρίζονταν ιδιότητες που δεν υπάρχουν. Οι μικρές φιάλες νερού 220 ml της San Benedetto Skin Care, με προώθηση από την Elisabetta Canalis και περιέχουσες κολλαγόνο και υαλουρονικό οξύ, αποτέλεσαν αντικείμενο παρέμβασης του ΙΑΠ τον Δεκέμβριο του 2023, με αποτέλεσμα την τροποποίηση της τηλεοπτικής διαφήμισης. Παρόμοια ενέργεια έκανε και η Αντιμονοπωλιακή Αρχή τον Σεπτέμβριο του 2024 σε ένα ανάλογο ρόφημα, αναγνωρίζοντας ότι τα υποτιθέμενα οφέλη είναι θεωρητικά και καμία «ισχυριζόμενη ιδιότητα υγείας» για κολλαγόνο και υαλουρονικό οξύ δεν έχει εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους, το Ινστιτούτο Αυτορρύθμισης Διαφήμισης επέβαλε λογοκρισία στο συμπλήρωμα Biostile Collagen Powder Blend, όπου μια ερευνήτρια ισχυριζόταν ότι η λήψη κολλαγόνου «από μέσα» ήταν απλή και καλή συνήθεια για την καθυστέρηση της γήρανσης, παρά το γεγονός ότι η παραγωγή του μειώνεται με την ηλικία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς θα διατηρήσετε τα φυλλώδη λαχανικά φρέσκα και τραγανά για μεγαλύτερο διάστημα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πότε το καλοψημένο κρέας γίνεται επικίνδυνο;
