Τα νέα ευρήματα για τη σχέση άσκησης και συνολικής ενεργειακής δαπάνης αλλάζουν όλα όσα γνωρίζαμε για τη μάχη με τη ζυγαριά
Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το σώμα μας διαχειρίζεται την ενέργεια αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους πυλώνες στον τομέα της άσκησης και της διατροφής. Συχνά ακούμε θεωρίες που υποστηρίζουν ότι όσο περισσότερο γυμναζόμαστε, τόσο περισσότερο το σώμα μας προσπαθεί να κάνει οικονομία σε άλλες λειτουργίες για να εξισορροπήσει την απώλεια θερμίδων. Αυτή η αντίληψη, γνωστή ως μοντέλο της αντιρροπούμενης ή περιορισμένης ενεργειακής δαπάνης, υποδηλώνει ότι υπάρχει ένα ταβάνι στις θερμίδες που μπορούμε να κάψουμε μέσα στην ημέρα, ανεξάρτητα από το πόσο σκληρά προπονούμαστε.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιο είναι το δημητριακό πρωινού με τον πιο διάσημο και εγκεκριμένο με νόμο, ισχυρισμό υγείας στον κόσμο;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καλλυντικά: Αυτές είναι οι πιο επικίνδυνες τοξικές ουσίες που πρέπει να προσέχετε στη συσκευασία (πίνακας)
Στο παρελθόν, ορισμένοι επιστήμονες πίστευαν ότι αν έκαιγες π.χ. 300 θερμίδες στο τρέξιμο, το σώμα σου θα «έκλεβε» 100 θερμίδες από άλλες λειτουργίες (π.χ. από το ανοσοποιητικό ή την ανάπλαση κυττάρων) για να εξοικονομήσει ενέργεια. Αυτή η έρευνα λέει ότι αυτό δεν συμβαίνει. Αν κάψεις 300 θερμίδες, αυτές προστίθενται κανονικά στο σύνολο της ημέρας σου. Ωστόσο, μια νέα και εξαιρετικά σημαντική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences έρχεται να ανατρέψει αυτά τα δεδομένα, προσφέροντας μια πολύ πιο αισιόδοξη και ξεκάθαρη εικόνα για όλους όσοι ασχολούνται με τη φυσική δραστηριότητα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται παιχνίδι πολύ γνωστής μάρκας – Μπορεί να προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς ή ακόμη και θάνατο στα παιδιά (φωτο)
Οι ερευνητές από το Virginia Tech, σε συνεργασία με επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Aberdeen και το Πανεπιστήμιο Shenzhen, εξέτασαν σε βάθος τη σχέση μεταξύ της φυσικής δραστηριότητας και της συνολικής ημερήσιας ενεργειακής δαπάνης. Το βασικό ερώτημα που κλήθηκαν να απαντήσουν ήταν αν το σώμα λειτουργεί με σταθερότητας και αν ξοδέψεις περισσότερα σε μια κατηγορία πρέπει αναγκαστικά να περικόψεις από κάποια άλλη, ή αν λειτουργεί σαν ένα ευέλικτο σύστημα που μπορεί να αυξήσει το συνολικό του προϋπολογισμό όταν οι απαιτήσεις μεγαλώνουν. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι η φυσική δραστηριότητα προστίθεται απευθείας στη συνολική καύση θερμίδων, χωρίς το σώμα να προβαίνει σε μειώσεις σε άλλες απαραίτητες βιολογικές διεργασίες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Για πόσο καιρό είναι μεταδοτικός κάποιος που έχει κολλήσει γρίπη;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λουκέτο σε εστιατόριο μετά από απανωτά κρούσματα νοροϊού – Γιορτές με εμετούς έκαναν οι θαμώνες
Η μελέτη περιέλαβε ένα ευρύ φάσμα συμμετεχόντων, από άτομα με καθιστική ζωή έως δρομείς υπεραντοχής, καλύπτοντας έτσι όλη την γκάμα της ανθρώπινης κίνησης. Χρησιμοποιώντας εξελιγμένες μεθόδους μέτρησης, όπως το διπλά σημασμένο νερό που επιτρέπει τον ακριβή υπολογισμό των θερμίδων που καίγονται σε πραγματικές συνθήκες ζωής, οι επιστήμονες παρατήρησαν μια θετική γραμμική σχέση. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι κάθε λεπτό κίνησης και κάθε επιπλέον προσπάθεια στην προπόνηση συμβάλλει ουσιαστικά στο να αυξηθεί ο συνολικός αριθμός των θερμίδων που καταναλώνει ο οργανισμός μας μέσα στο εικοσιτετράωρο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Άνδρας μηνύει γνωστή αλυσίδα εστιατορίων – Τι συνέβη όταν πήγε στην τουαλέτα!
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτές είναι οι τροφές που γερνούν το δέρμα σας
Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον το γεγονός ότι αυτή η αύξηση της ενεργειακής δαπάνης δεν επηρεάζεται από τη σύσταση του σώματος, όπως η άπαχη μάζα. Ακόμα και όταν έγινε προσαρμογή των δεδομένων για το μυϊκό σύστημα των συμμετεχόντων, η βασική διαπίστωση παρέμεινε η ίδια. Η κίνηση δεν προκαλεί κάποιου είδους εσωτερικό φρένο. Ζωτικές λειτουργίες όπως η αναπνοή, η κυκλοφορία του αίματος και η ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος συνεχίζουν να απαιτούν την ίδια ενέργεια, χωρίς να υπολειτουργούν επειδή εμείς επιλέξαμε να τρέξουμε ή να σηκώσουμε βάρη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κάνει να πίνουμε cola cola στο κοινό κρυολόγημα;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Διάδρομος ή περπάτημα στη φύση; Ποια μορφή άσκησης αποδίδει καλύτερα
Ένα άλλο σημαντικό εύρημα της μελέτης αφορά τους βιοδείκτες που σχετίζονται με το ανοσοποιητικό, το αναπαραγωγικό και το θυρεοειδικό σύστημα. Σε αντίθεση με παλαιότερες θεωρίες που υποστήριζαν ότι η έντονη άσκηση μπορεί να καταστείλει αυτές τις λειτουργίες για να εξοικονομήσει ενέργεια, η συγκεκριμένη έρευνα δεν βρήκε καμία τέτοια συσχέτιση. Οι συμμετέχοντες που είχαν υψηλά επίπεδα δραστηριότητας δεν παρουσίασαν καμία υποχώρηση σε αυτούς τους κρίσιμους τομείς της υγείας τους, γεγονός που αποδεικνύει ότι το ανθρώπινο σώμα είναι εξαιρετικά ικανό να διαχειρίζεται αυξημένα επίπεδα ενέργειας, αρκεί να τρέφεται σωστά.
Η έρευνα δίνει επίσης έμφαση στη συμπεριφορική πλευρά της άσκησης. Διαπιστώθηκε ότι όσοι αυξάνουν τη φυσική τους δραστηριότητα τείνουν αυτόματα να μειώνουν τον χρόνο που περνούν σε καθιστική κατάσταση. Αυτό μπορεί να φαίνεται προφανές, αλλά υπογραμμίζει πώς η ενσωμάτωση της κίνησης στην καθημερινότητα αλλάζει συνολικά το προφίλ της ενεργειακής μας δαπάνης. Δεν πρόκειται μόνο για την ώρα που περνάμε στο γυμναστήριο, αλλά για μια συνολική μετατόπιση από την αδράνεια προς την κίνηση, η οποία έχει σωρευτικά αποτελέσματα στον μεταβολισμό μας.
Η σημασία αυτών των ευρημάτων για τη διατροφή και τον προγραμματισμό της άσκησης είναι τεράστια. Αν το σώμα μας λειτουργούσε με το μοντέλο της αποζημίωσης, τότε η προσπάθεια για απώλεια βάρους μέσω της άσκησης θα ήταν μια μάχη χωρίς τέλος, αφού ο οργανισμός θα ακύρωνε τις επιπλέον καύσεις. Όμως, εφόσον το μοντέλο είναι προσθετικό, επιβεβαιώνεται ότι η άσκηση παραμένει ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία για τη διαχείριση του βάρους και τη βελτίωση της μεταβολικής υγείας. Το κλειδί φαίνεται να βρίσκεται στην επαρκή τροφοδοσία του οργανισμού. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι οι περιπτώσεις όπου έχει παρατηρηθεί κάποια μορφή ενεργειακής εξοικονόμησης στο παρελθόν ίσως οφείλονταν σε ακραίες συνθήκες υποσιτισμού και όχι στην ίδια την άσκηση. Δηλαδή το «φρενάρισμα» του μεταβολισμού (η λεγόμενη μεταβολική προσαρμογή) ενεργοποιείται κυρίως όταν η μείωση του φαγητού είναι υπερβολικά απότομη και μεγάλη (crash diets). Σε τέτοιες ακραίες καταστάσεις, το σώμα όντως μπαίνει σε κατάσταση επιβίωσης, αλλά αυτό οφείλεται στην έλλειψη καυσίμου και όχι στο ότι γυμνάζεσαι.
Συνεπώς η φυσική δραστηριότητα πραγματικά μετράει. Κάθε μορφή κίνησης, από το απλό περπάτημα μέχρι την προπόνηση υψηλής έντασης, προσθέτει θερμίδες στο καθημερινό μας σύνολο και δεν προκαλεί κάποια μεταβολική ζημιά ή επιβράδυνση. Αυτό μας επιτρέπει να σχεδιάζουμε τα διατροφικά μας πλάνα με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, γνωρίζοντας ότι η ενέργεια που ξοδεύουμε στις προπονήσεις μας είναι πραγματική και όχι μια λογιστική αυταπάτη του οργανισμού μας.
Συμπερασματικά, η μελέτη αυτή ενισχύει την παραδοσιακή άποψη ότι η κίνηση είναι υγεία και ότι η επίδρασή της στον μεταβολισμό είναι άμεση και θετική. Η ιδέα ότι το σώμα προσπαθεί να μας εμποδίσει να κάψουμε παραπάνω θερμίδες φαίνεται να μην ισχύει στις περισσότερες περιπτώσεις της καθημερινής ζωής. Αντίθετα, το σώμα μας είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί σε υψηλές στροφές όταν του το ζητάμε, διατηρώντας παράλληλα όλες τις άλλες λειτουργίες του σε άριστη κατάσταση. Αυτό αποτελεί ένα ισχυρό κίνητρο για να παραμείνουμε δραστήριοι, να μειώσουμε τον καθιστικό χρόνο και να επενδύσουμε στην άσκηση ως έναν αξιόπιστο τρόπο για την επίτευξη των στόχων μας στη φυσική κατάσταση και την ευεξία.
