Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων δεν μπόρεσε να καταλήξει ότι είναι τεκμηριωμένη η ασφάλεια ενός νέου τροφίμου που παρασκευάζεται από γρύλους (Acheta domesticus) σε μορφή σκόνης. Η επιστημονική αξιολόγηση, η οποία ζητήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα νέα τρόφιμα, εντόπισε σημαντικές αβεβαιότητες σχετικά με τη μικροβιολογική ποιότητα, την παρουσία ορισμένων ανεπιθύμητων ουσιών και την πιθανότητα αλλεργικών αντιδράσεων.
Το προϊόν αφορά αποξηραμένη με ψεκασμό σκόνη από γρύλους, η οποία προορίζεται να καταναλώνεται είτε ως τρόφιμο είτε ως συστατικό σε άλλα τρόφιμα από τον γενικό πληθυσμό. Η EFSA αξιολόγησε την ταυτότητα και τη διαδικασία παραγωγής του προϊόντος, τη σύστασή του, τις προδιαγραφές που προτάθηκαν, τα διαθέσιμα στοιχεία για τη διατροφική του αξία, την τοξικολογία και την αλλεργιογονικότητα.
Προβλήματα στη μικροβιολογική ποιότητα
Ένα από τα βασικά ζητήματα που ανέδειξε η αξιολόγηση αφορά τη μεγάλη μεταβλητότητα της μικροβιολογικής ποιότητας μεταξύ διαφορετικών παρτίδων. Η EFSA διαπίστωσε σημαντικές διαφορές στις συνολικές αερόβιες μεσόφιλες μικροβιακές μετρήσεις, ενώ σε ορισμένες παρτίδες καταγράφηκαν αυξημένα επίπεδα μικροοργανισμών που ανήκουν στο γένος Bacillus cereus, καθώς και ζυμών και μυκήτων. Η Αρχή επισημαίνει ότι συγκεκριμένα στάδια και πρακτικές της προτεινόμενης διαδικασίας παραγωγής θα μπορούσαν να συμβάλλουν σε διασταυρούμενη επιμόλυνση, αλλά και σε μεταβολές της μικροβιολογικής σύστασης από παρτίδα σε παρτίδα. Με τα διαθέσιμα στοιχεία δεν κατέστη δυνατό να προσδιοριστεί με επαρκή βεβαιότητα κατά πόσο οι προτεινόμενες προδιαγραφές ελέγχου μπορούν να διασφαλίσουν σταθερή ποιότητα και ασφάλεια του προϊόντος. Για την EFSA, το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην ανίχνευση μεμονωμένων μικροοργανισμών. Η μεγάλη διακύμανση των αποτελεσμάτων και οι περιορισμοί των προτεινόμενων ορίων δεν επιτρέπουν να θεωρηθεί ότι οι προδιαγραφές καλύπτουν επαρκώς τη μεταβλητότητα του προϊόντος.
Ορυκτέλαια και φθαλικές ενώσεις
Επιπλέον ανησυχία προέκυψε από την ανίχνευση αρωματικών υδρογονανθράκων ορυκτελαίων (MOAH) στη σκόνη. Η παρουσία τους αποτέλεσε ένα από τα σημεία για τα οποία η EFSA δεν μπόρεσε να αποκλείσει ζήτημα ασφάλειας με βάση τα στοιχεία που είχε στη διάθεσή της. Φθαλικές ενώσεις εντοπίστηκαν επίσης στο προϊόν. Ωστόσο, δεν κατέστη δυνατό να προσδιοριστεί η προέλευσή τους, καθώς οι πληροφορίες σχετικά με τα υλικά που έρχονται σε επαφή με το τρόφιμο κατά την παραγωγική διαδικασία κρίθηκαν ανεπαρκείς. Η αδυναμία εντοπισμού της πηγής περιορίζει και την αξιολόγηση του κατά πόσο μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά η παρουσία τους. Η EFSA δεν υποστηρίζει ότι κάθε ανίχνευση μιας τέτοιας ουσίας σημαίνει αυτομάτως ότι το τρόφιμο προκαλεί βλάβη στην υγεία. Το ζήτημα είναι ότι, στην προκειμένη περίπτωση, τα διαθέσιμα δεδομένα δεν ήταν αρκετά για να επιβεβαιωθεί η ασφάλεια του προϊόντος υπό τις προτεινόμενες συνθήκες χρήσης.
Το ζήτημα των αλλεργιών
Ιδιαίτερη θέση στην αξιολόγηση έχει και η αλλεργιογονικότητα. Η κατανάλωση πρωτεϊνών του Acheta domesticus μπορεί, σύμφωνα με την EFSA, να οδηγήσει σε πρωτογενή ευαισθητοποίηση σε άτομα που δεν έχουν προηγουμένως εκτεθεί στις συγκεκριμένες πρωτεΐνες. Παράλληλα, υπάρχει πιθανότητα αλλεργικών αντιδράσεων σε ανθρώπους που είναι ήδη αλλεργικοί σε καρκινοειδή, ακάρεα ή μαλάκια, λόγω πιθανής διασταυρούμενης αντιδραστικότητας μεταξύ πρωτεϊνών. Η αξιολόγηση επισημαίνει επίσης ότι αλλεργιογόνες ουσίες από την τροφή που καταναλώνουν οι γρύλοι κατά την εκτροφή τους θα μπορούσαν να περάσουν στο τελικό προϊόν. Η συγκεκριμένη παράμετρος έχει ιδιαίτερη σημασία για την επισήμανση και την ενημέρωση των καταναλωτών, καθώς η παρουσία πρωτεϊνών του γρύλου μπορεί να έχει διαφορετικές επιπτώσεις ανάλογα με το αλλεργικό ιστορικό κάθε ανθρώπου.
Τι σημαίνει η γνωμοδότηση της EFSA
Το συμπέρασμα της Αρχής δεν αποτελεί από μόνο του απαγόρευση του συγκεκριμένου προϊόντος. Η EFSA παρέχει την επιστημονική αξιολόγηση που χρησιμοποιείται στη διαδικασία λήψης αποφάσεων για τα νέα τρόφιμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, η Αρχή αναφέρει ότι δεν μπορεί να τεκμηριώσει την ασφάλεια του προϊόντος στις προτεινόμενες χρήσεις και στα προτεινόμενα επίπεδα κατανάλωσης. Η αξιολόγηση βασίστηκε στα διαθέσιμα στοιχεία για τη συγκεκριμένη σκόνη γρύλου και ανέδειξε αβεβαιότητες που αφορούν τόσο την παραγωγή και τη μικροβιολογική σταθερότητα όσο και την παρουσία ανεπιθύμητων ουσιών και την αλλεργιογονικότητα. Ως αποτέλεσμα, δεν κατέστη δυνατό να διατυπωθεί συμπέρασμα που να επιβεβαιώνει ότι το νέο τρόφιμο είναι ασφαλές υπό τους προτεινόμενους όρους χρήσης.
Η επιστημονική γνώμη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό EFSA Journal στις 25 Σεπτεμβρίου 2026.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- ZARA: Eυρωπαϊκός συναγερμός για μπουφάν με επικίνδυνες χημικές ουσίες (φωτογραφία)
- Τροφική δηλητηρίαση σε δημοτικό σχολείο – Το ληγμένο συστατικό στην καρμπονάρα που αρρώστησε 250 μαθητές και δασκάλους
- Νεκρή γυναίκα από μολυσμένα καταψυγμένα φρούτα, ιδιωτικής ετικέτας, μεγάλου σούπερ μάρκετ – Κατατέθηκε αγωγή κατά της αλυσίδας
- Αν είναι να φας, φάε με το έτερον ήμισυ! Η επιστήμη μόλις βρήκε τον πιο απρόσμενο τρόπο να ρίξεις το σάκχαρο
- Matcha: Πόσο ασφαλές είναι το «θαυματουργό» ρόφημα; Εργαστηριακή ανάλυση σε 7 μάρκες του εμπορίου αναδεικνύει τον σοβαρό κίνδυνο που αγνοούμε
- Γλυκόριζα: Η απροσδόκητη μόλυνση από το τοξικό ακρυλαμίδιο ακόμη και χωρίς υψηλές θερμοκρασίες
- Παιχνίδια ΜΟΥΣΤΑΚΑΣ: Πρόστιμο 2.500 ευρώ για παραβάσεις στις τιμές προϊόντων
