© Cibum. Απαγορεύεται η ολική ή μερική αναπαραγωγή, αναδημοσίευση ή διασκευή του περιεχομένου και του φωτογραφικού υλικού. Κάθε παράβαση επισύρει τις προβλεπόμενες από την κείμενη νομοθεσία αστικές και ποινικές κυρώσεις.
Αναφορά ασθένειας καταναλωτή μετά την κατανάλωση καφέ, καταγράφηκε στο ευρωπαϊκό σύστημα ενημέρωσης για θέματα ασφάλειας τροφίμων RASFF, με την υπόθεση να αφορά προϊόν προέλευσης Σλοβενίας και την κοινοποίηση να γίνεται από την Ουγγαρία. Πρόκειται για καφέ mushroom coffees δηλαδή για καφέ από μανιτάρια, με το περιστατικό να αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της αυξανόμενης παρουσίας αυτού του είδους καφέ, στην ευρωπαϊκή αγορά. Η ουγγρική Εθνική Αρχή Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτών (NKFH) είχε δημοσιεύσει στις 12 Αυγούστου 2026 αναλυτική ενημέρωση για αυτά τα προϊόντα, εξετάζοντας τόσο τη σύνθεσή τους όσο και τους ισχυρισμούς υγείας που χρησιμοποιούνται για την προώθησή τους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πατατάκια σε σακουλάκι: Τι θα συμβεί στον οργανισμό σας αν φάτε ένα πολύ σκούρο πατατάκι – Τι δείχνουν 10 μελέτες και πηγές
Στα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία τόσο του RASFF όσο και των Ουγγρικών Αρχών δεν προσδιορίζονται προς το παρόν, η εμπορική ονομασία, η εταιρεία, η παρτίδα του προϊόντος ούτε συγκεκριμένος αιτιολογικός παράγοντας για την ασθένεια. Επομένως, δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα που να επιτρέπουν τη σύνδεση του περιστατικού με συγκεκριμένη μάρκα καφέ ή με συγκεκριμένο συστατικό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τεράστια ανάκληση κατεψυγμένων μετά από 17 κρούσματα E.coli – 182.000 συσκευασίες με φράουλες, βατόμουρα και μύρτιλα
Τι είναι το mushroom coffee
Τα προϊόντα που πωλούνται ως mushroom coffee αποτελούνται συνήθως από στιγμιαίο καφέ σε συνδυασμό με εκχυλίσματα μανιταριών. Στην αγορά συναντώνται μεταξύ άλλων συστατικά από Hericium erinaceus, γνωστό ως lion’s mane, Ganoderma lucidum ή reishi, Grifola frondosa και είδη Cordyceps. Η σύνθεση μπορεί να είναι αρκετά πιο περίπλοκη από ό,τι υποδηλώνει η ονομασία «καφές με μανιτάρια». Ορισμένα προϊόντα περιλαμβάνουν, εκτός από καφέ και εκχυλίσματα μανιταριών, φυτικά συστατικά, βιταμίνες ή άλλες ουσίες.
Η NKFH επισημαίνει ότι η ονομασία και η παρουσίαση ενός τροφίμου δεν πρέπει να δημιουργούν εσφαλμένη εικόνα για τη φύση, τη σύνθεση ή τις ιδιότητές του. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και ως προς το μέρος του μανιταριού που χρησιμοποιείται. Άλλο είναι το καρποφόρο σώμα και άλλο το μυκήλιο, το δίκτυο νηματοειδών δομών από το οποίο αναπτύσσεται ο μύκητας.
Το ζήτημα των novel foods
Η χρήση ορισμένων συστατικών μπορεί να υπάγεται στους ευρωπαϊκούς κανόνες για τα νέα τρόφιμα, γνωστά ως novel foods. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζεται εάν ένα τρόφιμο ή συστατικό είχε καταναλωθεί σε σημαντικό βαθμό πριν από τις 15 Μαΐου 1997. Το ζήτημα μπορεί να αφορά συγκεκριμένα είδη μανιταριών, το μυκήλιο, συμπυκνωμένα εκχυλίσματα ή συστατικά που παράγονται με ιδιαίτερες τεχνολογικές μεθόδους. Η γενική αναφορά ενός συστατικού ως «μανιτάρι» δεν αρκεί επομένως για να καθοριστεί το κανονιστικό του καθεστώς.
Στην Ουγγαρία, όπως εξηγεί η NKFH, τα συγκεκριμένα προϊόντα δεν περνούν υποχρεωτικά από διαδικασία προέγκρισης πριν από την κυκλοφορία τους. Η διάθεσή τους συνδέεται με υποχρέωση γνωστοποίησης, ενώ δεν προηγείται υποχρεωτικά εργαστηριακός έλεγχος από την αρμόδια αρχή για κάθε προϊόν πριν φτάσει στην αγορά. Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται με βάση την αξιολόγηση κινδύνου και με δειγματοληψίες.
Η άνοδος του mushroom coffee τροφοδοτείται και από τα social media, όπου βίντεο στο TikTok και το Instagram το συνδέουν με ένα ιδιαίτερα ευρύ φάσμα υποσχέσεων. Ειδικά η απώλεια βάρους παραμένει πεδίο όπου τα διαθέσιμα ευρήματα δεν δικαιολογούν βεβαιότητες για αποτελεσματικότητα στον άνθρωπο, καθώς μέρος της σχετικής έρευνας βασίζεται σε ζωικά ή κυτταρικά μοντέλα. Η έντονη διαδικτυακή προβολή τέτοιων προϊόντων μπορεί έτσι να δημιουργήσει προσδοκίες που υπερβαίνουν όσα έχουν τεκμηριωθεί επιστημονικά για την κατανάλωσή τους.
Ισχυρισμοί για συγκέντρωση, ανοσοποιητικό και στρες
Σημαντικό μέρος της εμπορικής επιτυχίας των mushroom coffees βασίζεται στους ισχυρισμούς που συνοδεύουν την προώθησή τους. Καλύτερη συγκέντρωση και μνήμη, ενίσχυση του ανοσοποιητικού, περιορισμός του στρες και περισσότερη ενέργεια συγκαταλέγονται στις ιδιότητες που συχνά αποδίδονται σε προϊόντα αυτής της κατηγορίας. Η επιστημονική έρευνα γύρω από ορισμένα μανιτάρια είναι υπαρκτή. Είδη όπως Ganoderma lucidum, Hericium erinaceus και Lentinula edodes έχουν μελετηθεί για βιοδραστικά συστατικά όπως β-γλυκάνες, τριτερπένια, ερικενόνες και ερινακίνες. Υπάρχουν εργαστηριακές και ζωικές μελέτες καθώς και ανθρώπινες έρευνες για πιθανές φυσιολογικές επιδράσεις.
Ωστόσο η ύπαρξη ερευνητικών δεδομένων δεν επιτρέπει αυτομάτως τη χρήση οποιουδήποτε ισχυρισμού υγείας στην επισήμανση ή στη διαφήμιση ενός τροφίμου. Στην ΕΕ οι ισχυρισμοί υγείας υπόκεινται σε επιστημονική αξιολόγηση και σε συγκεκριμένους κανόνες έγκρισης. Η NKFH σημειώνει ότι μεγάλο μέρος των ισχυρισμών που χρησιμοποιούνται ευρέως για τα φαρμακευτικά μανιτάρια δεν διαθέτει το επίπεδο επιστημονικής τεκμηρίωσης που απαιτείται για να παρουσιάζεται ως αποδεδειγμένο όφελος ενός τροφίμου.
Ποιοι καταναλωτές χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή
Τα συμπυκνωμένα εκχυλίσματα μανιταριών μπορούν να περιέχουν βιολογικά ενεργές ουσίες. Η ουγγρική αρχή συνιστά ιδιαίτερη προσοχή σε άτομα που λαμβάνουν τακτικά φάρμακα, όπως αντιπηκτικά, φάρμακα για τη ρύθμιση της γλυκόζης ή σκευάσματα που επηρεάζουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Προσοχή συστήνεται επίσης κατά την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό, στα παιδιά, σε άτομα με χρόνια νοσήματα και σε όσους λαμβάνουν πολλαπλές φαρμακευτικές αγωγές, καθώς για ορισμένες ομάδες και συστατικά τα δεδομένα σχετικά με τη μακροχρόνια και συστηματική κατανάλωση παραμένουν περιορισμένα.
Κρίσιμος παράγοντας είναι και η προέλευση των πρώτων υλών. Τα μανιτάρια έχουν την ικανότητα να προσλαμβάνουν ουσίες από το περιβάλλον τους, γεγονός που καθιστά σημαντικούς τον έλεγχο της πρώτης ύλης και τις κατάλληλες αναλύσεις ασφάλειας.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
