Πάνω από 15 χώρες σε επιφυλακή για Salmonella σε μονάδα κρέατος πουλερικών – Βρέθηκε στα ποδονάρια των εργαζομένων

Μια θετική ανίχνευση Salmonella Typhimurium σε περιβαλλοντικό δείγμα και πιο συγκεκριμένα στα καλύμματα παπουτσιών των εργαζομένων ολλανδικής εγκατάστασης πουλερικών, εξελίχθηκε σε υπόθεση με διανομή προϊόντων σε μεγάλο αριθμό χωρών και σειρά ενεργειών από επιχειρήσεις και αρμόδιες αρχές, και αποτυπώνει τη διαδρομή που μπορεί να διαγράψει ένα εύρημα μικροβιολογικής επιτήρησης πριν καν εντοπιστεί σε τελικό τρόφιμο. Η υπόθεση προκάλεσε εκτεταμένη διερεύνηση στο RASFF, με συνολικά 18 συμπληρωματικές κοινοποιήσεις (follow-ups) από τις εμπλεκόμενες αρχές.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πατατάκια από μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ λόγω οξείδωσης του λαδιού τηγανίσματος

Η ειδοποίηση RASFF καταχωρίστηκε από τις ολλανδικές αρχές στα τέλη Ιουλίου 2026, με τη διανομή των εμπλεκόμενων παρτίδων κρέατος πουλερικών να επεκτείνεται σε περισσότερες από δεκαπέντε ευρωπαϊκές και τρίτες χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, το Βέλγιο, η Ιταλία, η Γκάνα και το Ουζμπεκιστάν, ενώ για τη διαχείριση της διασυνοριακής διακίνησης ενεπλάκη και το διεθνές δίκτυο INFOSAN.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Κίνδυνος ναυτίας, μουδιάσματος και παράλυσης από οστρακοειδή με τοξίνες στη Θεσσαλονίκη – Έκλεισαν δύο ζώνες

Η ειδοποίηση ταξινομήθηκε ως πληροφοριακή για follow-up με αξιολόγηση κινδύνου ως δυνητικά σοβαρή, ενώ ως βάση της κοινοποίησης καταγράφηκε ο αυτοέλεγχος της ίδιας της επιχείρησης. Το θετικό αναλυτικό αποτέλεσμα βασίστηκε στη χρήση καλυμμάτων υποδημάτων, τα οποία αποτελούν καθιερωμένη μέθοδο στα προγράμματα περιβαλλοντικής παρακολούθησης της βιομηχανίας τροφίμων. Καθώς ο δειγματολήπτης ή ο εργαζόμενος βαδίζει στον χώρο παραγωγής, το ύφασμα έρχεται σε επαφή με μεγάλη επιφάνεια δαπέδου, συγκεντρώνοντας αντιπροσωπευτικό μικροβιακό φορτίο από ευρύτερη περιοχή.

Στο Βέλγιο, η ομοσπονδιακή υπηρεσία FAVV δημοσιοποίησε στις 7 Αυγούστου 2026 την ανάκληση μαριναρισμένου φιλέτου πάπιας από την αλυσίδα Colruyt, λόγω ανίχνευσης Salmonella σε δείγμα του ίδιου του προϊόντος κατά τη διάρκεια εσωτερικού ελέγχου. Αν και η βελγική ανάκληση συμπίπτει χρονικά και γεωγραφικά με τη διανομή της ολλανδικής ειδοποίησης, τα διαθέσιμα δημόσια στοιχεία δεν επιτρέπουν την ταύτιση των δύο υποθέσεων, καθώς στη βελγική ανακοίνωση δεν αναφέρεται ολλανδική προέλευση, δεν κατονομάζεται το στέλεχος Typhimurium και δεν παρέχεται ο αριθμός έγκρισης της ολλανδικής εγκατάστασης.

Η Salmonella Typhimurium αποτελεί έναν από τους συχνότερους ορότυπους Salmonella που προκαλούν σαλμονέλωση στον άνθρωπο. Σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων, καταγράφονται ετησίως περισσότερες από 91.000 περιπτώσεις σαλμονέλωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο μικροοργανισμός εισέρχεται στον ανθρώπινο οργανισμό μέσω της κατάποσης μολυσμένων τροφίμων που δεν έχουν υποστεί επαρκή θερμική επεξεργασία ή μέσω επιμόλυνσης έτοιμων προς κατανάλωση τροφίμων.

Τα συμπτώματα της λοίμωξης εμφανίζονται συνήθως σε διάστημα 12 έως 36 ωρών από την κατάποση του βακτηρίου και περιλαμβάνουν οξύ πυρετό, κοιλιακό άλγος, διάρροια, ναυτία και εμετό. Στους περισσότερους υγιείς ενηλίκους η νόσος υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες χωρίς ειδική θεραπευτική αγωγή. Ωστόσο, στα μικρά παιδιά, τους ηλικιωμένους, τις εγκύους και τα άτομα με κατασταλμένο ανοσοποιητικό σύστημα, η λοίμωξη μπορεί να λάβει βαριά μορφή, προκαλώντας σοβαρή αφαδάτωση ή εισβολή του βακτηρίου στην κυκλοφορία του αίματος, καταστάσεις που καθιστούν αναγκαία τη νοσοκομειακή περίθαλψη.

Η παρουσία Salmonella Typhimurium στα καλύμματα υποδημάτων πιστοποιεί την ύπαρξη του βακτηρίου στους χώρους κίνησης του προσωπικού. Δεν συνεπάγεται ότι κάθε παρτίδα κρέατος που διακινήθηκε ήταν μολυσμένη, ούτε σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι ήταν φορείς του μικροοργανισμού. Δείχνει όμως, ότι το περιβάλλον της εγκατάστασης επιμολύνθηκε, δημιουργώντας συνθήκες μεταφοράς του παθογόνου προς τις γραμμές επεξεργασίας.

Στη βιομηχανία πουλερικών, η Salmonella αποτελεί φυσικό ένοικο του εντερικού σωλήνα των πτηνών. Κατά τη σφαγή, τον εκσπλαχνισμό, τον τεμαχισμό και τη συσκευασία, οργανικά υπολείμματα, σταγονίδια νερού και υγρά των σφαγίων μπορούν να πέσουν στο δάπεδο. Αν οι διαδικασίες εξυγίανσης παρουσιάσουν ατέλειες, το βακτήριο επιβιώνει σε σχισμές του δαπέδου, σε αποχετεύσεις, σε βάσεις μηχανημάτων και σε τροχούς εξοπλισμού. Η μεταφορά του μικροβιακού φορτίου από τη μια ζώνη στην άλλη διευκολύνεται από την ανεπαρκή διαχείριση των ροών προσωπικού, την απουσία σταθμών απολύμανσης υποδημάτων και την κίνηση τροχήλατων καροτσιών μεταξύ περιοχών διαφορετικού υγειονομικού επιπέδου.

Βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και του Κανονισμού 2073/2005 για τα μικροβιολογικά κριτήρια, η διασφάλιση της υγιεινής των τροφίμων βασίζεται στην εφαρμογή των αρχών HACCP και των Ορθών Βιομηχανικών Πρακτικών, όπου οι εργαστηριακές δοκιμές λειτουργούν ως εργαλείο επαλήθευσης. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η μικροβιολογική επιτήρηση μιας εγκατάστασης τροφίμων δεν περιορίζεται στα δείγματα του ίδιου του προϊόντος. Ο Κανονισμός (ΕΚ) 2073/2005 προβλέπει τη λήψη δειγμάτων από χώρους επεξεργασίας και από εξοπλισμό που χρησιμοποιείται στην παραγωγή, όταν αυτό είναι αναγκαίο για την επαλήθευση των μικροβιολογικών κριτηρίων, με το ISO 18593 ως μέθοδο αναφοράς για τη δειγματοληψία επιφανειών.

Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει σε ένα πρόγραμμα περιβαλλοντικής παρακολούθησης να αναζητά παθογόνους μικροοργανισμούς όχι μόνο πάνω στο τρόφιμο, αλλά και σε σημεία του παραγωγικού περιβάλλοντος που μπορούν να λειτουργήσουν ως δεξαμενές ή οδοί διασποράς. Στην συγκεκριμένη περίπτωση τ Salmonella Typhimurium εντοπίστηκε με περιβαλλοντική δειγματοληψία μέσω καλυμμάτων υποδημάτων (shoe covers), στοιχείο που δείχνει πώς η διερεύνηση του μικροβιολογικού φορτίου των δαπέδων και των διαδρομών κίνησης μπορεί να δώσει πληροφορίες που δεν θα προέκυπταν από τον έλεγχο μιας περιορισμένης σειράς δειγμάτων τελικού προϊόντος.

Η αποτροπή της περιβαλλοντικής επιμόλυνσης απαιτεί την αυστηρή χαρτογράφηση των επικίνδυνων σημείων. Οι επιχειρήσεις οφείλουν να εφαρμόζουν τακτικούς ελέγχους σε αποχετεύσεις, δυσπρόσιτα σημεία εξοπλισμού και διαδρομές μεταφοράς υλικών. Παράλληλα, επιβάλλεται ο φυσικός διαχωρισμός των ζωνών επεξεργασίας, η χρήση αποκλειστικών υποδημάτων και εργαλείων ανά τομέα, ο σχεδιασμός εξοπλισμού που καθαρίζεται πλήρως χωρίς να συγκρατεί υγρασία, καθώς και η επικύρωση των χημικών απολυμαντικών ως προς την αποτελεσματικότητά τους απέναντι σχηματισμό βιομεμενής.

Σε περίπτωση θετικού περιβαλλοντικού ευρήματος, η λήψη διορθωτικών μέτρων περιλαμβάνει την άμεση παύση εργασιών στη συγκεκριμένη ζώνη, τον σχολαστικό καθαρισμό και την απολύμανση, τη διενέργεια επαναληπτικών δειγματοληψιών και την ιχνηλάτηση των διαδρομών που ακολούθησαν το προσωπικό και τα υλικά, προκειμένου να εντοπιστεί η πρωτογενής εστία εισόδου του βακτηρίου.

Στο περιβάλλον της κουζίνας, ο κυριότερος μηχανισμός διασποράς της Salmonella από ωμά πουλερικά είναι η διασταυρούμενη επιμόλυνση. Το πλύσιμο των ωμών πουλερικών κάτω από τη βρύση προκαλεί τη διασπορά σταγονιδίων με βακτήρια σε γειτονικές επιφάνειες, νεροχύτες, σκεύη και έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα, όπως σαλάτες.

Η προστασία των καταναλωτών βασίζεται στην αποφυγή του πλυσίματος των ωμών πουλερικών, στη χρήση ξεχωριστών επιφανειών κοπής και μαχαιριών για τα ωμά κρέατα, στον σχολαστικό καθαρισμό των χεριών και των σκευών με ζεστό νερό και σαπούνι μετά από κάθε επαφή, καθώς και στη διατήρηση των ευπαθών τροφίμων στο ψυγείο σε θερμοκρασίες κάτω των 5 βαθμών Κελσίου. Η πλήρης θερμική επεξεργασία του κρέατος, ώστε η θερμοκρασία στο κέντρο του τεμαχίου να φτάσει τουλάχιστον τους 75 βαθμούς Κελσίου, καταστρέφει το βακτήριο. Όταν εκδίδεται επίσημη ειδοποίηση ανάκλησης για συγκεκριμένη παρτίδα προϊόντος, το μαγείρεμα δεν εξασφαλίζει την εξάλειψη κάθε κινδύνου και το προϊόν πρέπει να επιστρέφεται στο σημείο αγοράς ή να απορρίπτεται.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

• Νέα ανάκληση γιαουρτιού – Συνεχίζεται το μπαράζ αποσύρσεων
• Πραλίνα: Σε ισχύ ο Ευρωπαϊκός συναγερμός για δημοφιλή μάρκα – Διανομή και στην Ελλάδα, ανακαλούνται όλες οι παρτίδες (φωτο)
• 113 τα κρούσματα Campylobacter από γάλα και 11 νοσηλείες – Τρεις γαλακτοκομικές μονάδες στο επίκεντρο της έρευνας
• Ελλάδα: Έκλεψαν 210 κιλά λαβράκια και τσιπούρες από ιχθυοκλωβούς του ΕΛΚΕΘΕ – 10.600 ευρώ η λεία, δύο συλλήψεις (φωτο)
• Νοροϊός: Το θαλασσινό που κρύβεται πίσω από 8 στις 10 εστίες μόλυνσης σύμφωνα με έρευνα – «Σώζει» το μπόλικο λεμόνι;
• Εξερράγη στα χέρια 8χρονου και του έκαψε το πρόσωπο – Συναγερμός για τα viral παιχνίδια που πωλούνται και στην Ελλάδα (φωτογραφία)
• Αποκλειστικό βίντεο: Λαγοκέφαλος στα δίχτυα ψαρά στον Πανορμίτη της Σύμης – «Κόβει τα πάντα, δεν φοβάται τίποτα»
• Αντηλιακά: Στο φως τα στοιχεία νέας έρευνας για τον απαγορευμένο πλαστικοποιητή που επηρεάζει γονιμότητα και ανάπτυξη εμβρύου
• Η Ευρώπη ξεμένει από νερό: Κύπρος, Μάλτα και Ελλάδα στην πιο δύσκολη θέση
• Μουχλιασμένο τυρί: Αρκεί να κόψουμε το σημείο που έχει επηρεαστεί ή πρέπει να το πετάξουμε;
• Φάρμακα αδυνατίσματος: Νέα στοιχεία συνδέουν Ozempic και άλλα GLP-1 με δυσμενείς αλλαγές και στην περίοδο
• Nestlé και Danone στο μικροσκόπιο και των Αυστριακών Εισαγγελικών Αρχών για το μολυσμένο βρεφικό γάλα

Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.