Οι οδοί επιμόλυνσης των αυγών από φυτοφάρμακα και η εικόνα που καταγράφουν οι επίσημοι έλεγχοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Τα φυτοφάρμακα είναι δυνητικά τοξικά για την υγεία των καταναλωτών και μπορεί να έχουν οξείες και χρόνιες επιπτώσεις στην υγεία, ανάλογα με την ποσότητα και τους τρόπους με τους οποίους εκτίθεται ένα άτομο και όσο και αν φαίνεται παράξενο, υπολείμματα φυτοφαρμάκων μπορούν να εντοπιστούν και στα αυγά χωρίς οι ουσίες αυτές να έχουν εφαρμοστεί στο ίδιο το προϊόν. Είναι ενδιαφέρον δε, ότι το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ταχείας ειδοποίησης για επικίνδυνα τρόφιμα (RASFF), συχνά επισημαίνει προβλήματα με εντομοκτόνα σε αυγά κοτόπουλου από διάφορες χώρες. Μεταξύ 2000 και 2022 το 27,88% των απορρίψεων και ανακλήσεων αυγών, αφορούσε σε υψηλά επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων και ήταν δεύτερη αιτία με πρώτη τους παθογόνους μικροοργανισμούς, όπως σαλμονέλα και Campylobacter.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η Ελλάδα ενημέρωσε την Ευρώπη για καλλυντικό ελληνικής εταιρείας σχεδόν οκτώ μήνες μετά την ανάκληση (φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπισκότα ΠΤΙ ΜΠΕΡ: Επείγουσα ανάκληση λόγω υψηλών επιπέδων καρκινογόνου ακρυλαμιδίου
Η παρουσία τους συνδέεται κυρίως με την τροφική αλυσίδα, καθώς οι όρνιθες καταναλώνουν ζωοτροφές όπως καλαμπόκι, σιτάρι και σόγια που ενδέχεται να περιέχουν ίχνη φυτοπροστατευτικών ουσιών. Παράλληλα, έκθεση μπορεί να προκύψει μέσω του περιβάλλοντος εκτροφής, από μολυσμένο έδαφος, νερό ή σκόνη. Ορισμένα φυτοφάρμακα που έχουν απαγορευτεί εδώ και δεκαετίες εξακολουθούν να παραμένουν στο περιβάλλον και να εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα, ενώ σε μεμονωμένες περιπτώσεις υπολείμματα μπορεί να οφείλονται σε επιμόλυνση κατά την αποθήκευση ή μεταφορά ζωοτροφών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επιστρέφει το best seller σεμινάριο Food Safety Culture Advanced Training Course μετά το έντονο ενδιαφέρον των επαγγελματιών του κλάδου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση φέτας ΠΟΠ ελληνικής γαλακτοβιομηχανίας από μεγάλο σουπερμάρκετ (μάρκα και φωτογραφία)
Παρότι η παρουσία υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στα αυγά προκαλεί ανησυχία στους καταναλωτές, η τελευταία αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) δείχνει ότι τα επίπεδα που καταγράφονται στην ευρωπαϊκή αγορά παραμένουν χαμηλά και δεν δημιουργούν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Σύμφωνα με τα στοιχεία για το 2024, αναλύθηκαν 786 δείγματα αυγών κότας από ευρωπαϊκές χώρες. Στο 80,7% των δειγμάτων δεν ανιχνεύθηκαν υπολείμματα φυτοφαρμάκων, ενώ στο 17,9% βρέθηκαν υπολείμματα σε συγκεντρώσεις χαμηλότερες από τα ανώτατα επιτρεπόμενα όρια που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται 1.800 συσκευασίες γνωστού μπαχαρικού – Νέα μόλυνση από τοξικό μόλυβδο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κοτομπουκιές: Παγκόσμιο πρόβλημα και ανησυχία για λοιμώξεις από σαλμονέλα – Ανακλήσεις και απανωτά κρούσματα
Υπερβάσεις των ορίων καταγράφηκαν σε 11 δείγματα, που αντιστοιχούν στο 1,4% του συνόλου. Από αυτά, δύο δείγματα, ποσοστό 0,25%, κρίθηκαν μη συμμορφούμενα έπειτα από τη συνεκτίμηση της αβεβαιότητας των εργαστηριακών μετρήσεων. Η έκθεση καταγράφει ότι δεν βρέθηκαν πολλαπλά υπολείμματα στο ίδιο δείγμα αυγών, στοιχείο που υποδηλώνει περιορισμένη έκθεση των πτηνών σε διαφορετικές δραστικές ουσίες. Οι υπερβάσεις που εντοπίστηκαν συνδέθηκαν με προϊόντα που προέρχονταν ή ενδέχεται να είχαν υποστεί μετασυλλεκτική επεξεργασία στη Βόρεια Ιρλανδία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπανάνες: Ευρωπαϊκή κινητοποίηση για απαγορευμένο φυτοφάρμακο 240% πάνω από το νόμιμο όριο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το ψάρι που μοιάζει με αθερίνα, κέρδισε ονομασία Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης
Οι έλεγχοι αφορούσαν αποκλειστικά φυτοφάρμακα και όχι κτηνιατρικά φάρμακα. Μεταξύ των ουσιών που αναζητήθηκαν ήταν το χλωρδάνιο, το ενδοσουλφάν, το pirimiphos-methyl, το diazinon, το dieldrin, το pendimethalin, η γλυφοσάτη και το glufosinate. Για καμία από τις συγκεκριμένες δραστικές ουσίες δεν καταγράφηκαν υπερβάσεις ή μη συμμορφώσεις στα αποτελέσματα που αξιολογήθηκαν. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρακολούθηση ουσιών όπως το χλωρδάνιο, το ενδοσουλφάν και το dieldrin, οι οποίες έχουν απαγορευτεί εδώ και χρόνια, αλλά παραμένουν στο περιβάλλον λόγω της μεγάλης ανθεκτικότητάς τους. Η παρουσία τους στους ελέγχους αποσκοπεί στην ανίχνευση πιθανής περιβαλλοντικής επιβάρυνσης και όχι στη διαπίστωση πρόσφατης χρήσης τους.
Η συνολική εικόνα που προκύπτει από τους ελέγχους του 2024 δείχνει ότι τα αυγά που κυκλοφορούν στην ευρωπαϊκή αγορά είναι στη συντριπτική τους πλειονότητα απαλλαγμένα από ανιχνεύσιμα υπολείμματα φυτοφαρμάκων ή περιέχουν ουσίες σε επίπεδα εντός των προβλεπόμενων ορίων ασφαλείας. Παρόλα αυτά υπάρχει τρόπος να μειωθούν τα επίπεδα μόλυνσης. Σύμφωνα με μελέτη ενώ τα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων παραμένουν σταθερά κατά την αποθήκευση στο ψυγείο, η θερμική επεξεργασία (βρασμός στους 100 °C και τηγάνισμα στους 160 °C) μπορεί να μειώσει σημαντικά τα επίπεδα μόλυνσης σε τιμές κάτω από το ΑΟΚ.
