Νέα στοιχεία, ανακλήσεις προϊόντων και παρεμβάσεις των αρχών αναδεικνύουν τον επίμονο κίνδυνο σαλμονέλας στα παναρισμένα προϊόντα κοτόπουλου
Οι κατεψυγμένες παναρισμένες κοτομπουκιές και γενικότερα τα προϊόντα παναρισμένου κοτόπουλου εξακολουθούν να βρίσκονται στο επίκεντρο των ανησυχιών για τη δημόσια υγεία, καθώς συνδέονται διαχρονικά με κρούσματα σαλμονέλας, ανακλήσεις προϊόντων και διασυνοριακές επιδημίες τροφιμογενών λοιμώξεων. Το ζήτημα επανήλθε στο προσκήνιο στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η οργάνωση Consumer Reports κάλεσε το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA) να επανεκκινήσει τους ελέγχους για τη σαλμονέλα σε συγκεκριμένα προϊόντα παναρισμένου κοτόπουλου που δεν είναι έτοιμα προς κατανάλωση (not ready-to-eat – NRTE), καθώς και να θεσπίσει δεσμευτικά όρια παρουσίας του παθογόνου σε ευρύτερη κατηγορία επεξεργασμένων προϊόντων πουλερικών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπισκότα ΠΤΙ ΜΠΕΡ: Επείγουσα ανάκληση λόγω υψηλών επιπέδων καρκινογόνου ακρυλαμιδίου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επιστρέφει το best seller σεμινάριο Food Safety Culture Advanced Training Course μετά το έντονο ενδιαφέρον των επαγγελματιών του κλάδου
Σύμφωνα με επιστολή που απέστειλε στην αρμόδια υπηρεσία ασφάλειας τροφίμων των ΗΠΑ, η Consumer Reports υποστηρίζει ότι η παρουσία σαλμονέλας στα προϊόντα πουλερικών εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πηγή τροφιμογενών λοιμώξεων και ότι οι υφιστάμενοι μηχανισμοί ελέγχου δεν έχουν οδηγήσει σε αντίστοιχη μείωση των ανθρώπινων κρουσμάτων. Η συζήτηση αφορά κυρίως τα παναρισμένα προϊόντα κοτόπουλου που πωλούνται κατεψυγμένα και εμφανισιακά μοιάζουν με πλήρως μαγειρεμένα τρόφιμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα ψάρια ελληνικής εταιρείας είναι τελικά Ισπανικά με τοξικό υδράργυρο 150% πάνω από το όριο
Σε πολλές περιπτώσεις οι καταναλωτές θεωρούν λανθασμένα ότι πρόκειται για έτοιμα προς κατανάλωση προϊόντα και δεν ακολουθούν τις απαιτούμενες οδηγίες θερμικής επεξεργασίας. Ωστόσο, αρκετά από αυτά τα προϊόντα περιέχουν ωμό κοτόπουλο και απαιτούν πλήρες ψήσιμο ώστε η εσωτερική θερμοκρασία να φθάσει σε επίπεδα που εξουδετερώνουν τη σαλμονέλα. Παρόμοια προβλήματα έχουν καταγραφεί επανειλημμένα στην Ευρώπη. Το 2023 η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) συνέδεσαν πολυκρατική επιδημία από τρεις τύπους Salmonella Enteritidis με κρέας κοτόπουλου και προϊόντα κοτόπουλου. Οι έρευνες εντόπισαν στελέχη παρόμοια με εκείνα της επιδημίας σε δείγματα κρέατος, χωρίς ωστόσο να προσδιοριστεί με βεβαιότητα το σημείο της αλυσίδας παραγωγής όπου συνέβη η επιμόλυνση.
Οι ανακλήσεις προϊόντων παραμένουν συχνές. Το 2024 τα Lidl Ρουμανίας ανακοίνωσαν μαζική ανάκληση κατεψυγμένων κοτομπουκιών λόγω παρουσίας σαλμονέλας, ενώ λίγες εβδομάδες αργότερα η ανάκληση επεκτάθηκε σε επιπλέον παρτίδες. Τα περιστατικά αυτά επιβεβαίωσαν ότι η μικροβιολογική επιβάρυνση προϊόντων παναρισμένου κοτόπουλου εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα για την ευρωπαϊκή αγορά τροφίμων.
Ανησυχία προκαλούν και τα αποτελέσματα επίσημων ελέγχων. Σε μικροβιολογική έρευνα που δημοσίευσε το 2025 η Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων της Ιρλανδίας (FSAI), εξετάστηκαν 382 δείγματα κατεψυγμένων και διατηρημένων σε ψύξη παναρισμένων προϊόντων πουλερικών. Η έρευνα διαπίστωσε παρουσία Salmonella Infantis στο 1,3% των δειγμάτων, ενώ τα συγκεκριμένα στελέχη εμφάνιζαν διαφορετικά πρότυπα ανθεκτικότητας σε αντιμικροβιακά φάρμακα. Οι ιρλανδικές αρχές σημείωσαν ότι ο κίνδυνος για τον καταναλωτή παραμένει περιορισμένος όταν τηρούνται οι οδηγίες μαγειρέματος και οι κανόνες υγιεινής, ωστόσο αυξάνεται όταν τα προϊόντα υποβάλλονται σε ανεπαρκή θερμική επεξεργασία ή χειρίζονται λανθασμένα.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην παρουσία του παθογόνου. Οι αρχές ασφάλειας τροφίμων επισημαίνουν ότι η μορφή και η εμφάνιση πολλών παναρισμένων προϊόντων δημιουργεί σύγχυση στους καταναλωτές. Το χρυσαφένιο χρώμα που αποκτούν κατά τη μερική προτηγάνισή τους πριν από την κατάψυξη συχνά οδηγεί στην εσφαλμένη εντύπωση ότι είναι ήδη μαγειρεμένα. Ως αποτέλεσμα, αρκετοί καταναλωτές τα θερμαίνουν ανεπαρκώς ή χρησιμοποιούν φούρνους μικροκυμάτων χωρίς να επιτυγχάνεται η απαιτούμενη εσωτερική θερμοκρασία.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αντιμετώπισης του προβλήματος αποτελεί ο Καναδάς. Μετά από σειρά επιδημιών που συνδέθηκαν με κατεψυγμένα παναρισμένα προϊόντα κοτόπουλου, οι καναδικές αρχές επέβαλαν το 2019 νέα μέτρα ελέγχου για τη σαλμονέλα. Η πολιτική απαιτούσε από τους παραγωγούς είτε να μαγειρεύουν πλήρως το κοτόπουλο κατά την επεξεργασία είτε να εφαρμόζουν αυστηρά προγράμματα δοκιμών που διασφάλιζαν την απουσία του παθογόνου πριν από τη διάθεση των προϊόντων στην αγορά. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Epidemiology and Infection, το ποσοστό μόλυνσης των προϊόντων μειώθηκε από 28% σε 2,9%, ενώ οι λοιμώξεις από σαλμονέλα σε εθνικό επίπεδο εκτιμάται ότι μειώθηκαν κατά 23%.
Η συζήτηση που βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη στις Ηνωμένες Πολιτείες αφορά το κατά πόσο αντίστοιχα αυστηρά πρότυπα θα πρέπει να εφαρμοστούν ευρύτερα στην παραγωγή προϊόντων πουλερικών. Η Consumer Reports ζητά τη θέσπιση δεσμευτικών ορίων για τη σαλμονέλα σε επεξεργασμένα προϊόντα κοτόπουλου και γαλοπούλας, υποστηρίζοντας ότι η παρουσία του παθογόνου εξακολουθεί να προκαλεί εκατοντάδες χιλιάδες λοιμώξεις κάθε χρόνο. Παρά τις διαφορές μεταξύ των εθνικών συστημάτων ελέγχου, τα περιστατικά ανακλήσεων, οι ευρωπαϊκές επιδημίες και τα ευρήματα των επίσημων ερευνών δείχνουν ότι τα παναρισμένα προϊόντα κοτόπουλου παραμένουν μία από τις κατηγορίες τροφίμων που απαιτούν συνεχή επιτήρηση, σαφή σήμανση και αποτελεσματικούς ελέγχους σε όλα τα στάδια της παραγωγικής αλυσίδας.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
