Αποσύρονται από την αγορά συγκεκριμένες παρτίδες μετά από εργαστηριακούς ελέγχους που κατέδειξαν επίπεδα ακρυλαμιδίου τα οποία κρίθηκαν επικίνδυνα για τη δημόσια υγεία
Για τη βιομηχανία τροφίμων, η διαχείριση του ακρυλαμιδίου που σχηματίζεται φυσικά κατά τη θερμική επεξεργασία τροφίμων πλούσιων σε άμυλο και που έχει χαρακτηριστεί ως πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας των αρτοσκευασμάτων. Αν και τα πατατάκια συγκαταλέγονται στις σημαντικότερες διατροφικές πηγές ακρυλαμιδίου και τα μπισκότα αποτελούν επίσης βασική πηγή έκθεσης για ενήλικες και παιδιά, καθώς η ουσία σχηματίζεται κατά το ψήσιμό τους και η συχνή κατανάλωσή τους μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη συνολική ημερήσια πρόσληψη ακρυλαμιδίου από τη διατροφή.
Οι πολωνικές υγειονομικές αρχές εξέδωσαν δημόσια προειδοποίηση για την ασφάλεια τροφίμων μετά τον εντοπισμό υψηλών συγκεντρώσεων ακρυλαμιδίου σε συγκεκριμένες παρτίδες μπισκότων Petit Beurre της μάρκας Apetilki (δείτε φωτογραφίες παρακάτω). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα ελέγχων που διενεργήθηκαν από την Κρατική Υγειονομική Επιθεώρηση της Πολωνίας, τα προϊόντα κρίθηκαν μη ασφαλή για κατανάλωση, ενώ η αξιολόγηση κινδύνου του Εθνικού Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας της χώρας κατέληξε ότι η έκθεση των καταναλωτών στα επίπεδα ακρυλαμιδίου που ανιχνεύθηκαν συνιστά κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.
Η ανάκληση αφορά τα μπισκότα Petit Beurre της μάρκας Apetilki με αριθμούς παρτίδας 10.05.2027.B και ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 10 Μαΐου 2027, καθώς και 20.05.2027.A με ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 20 Μαΐου 2027. Παραγωγός είναι η εταιρεία Eurobrand Sp. z o.o., με έδρα τη Βαρσοβία. Μετά την ενημέρωση για τα ευρήματα, η εταιρεία προχώρησε άμεσα στην απόσυρση των συγκεκριμένων παρτίδων από την αγορά και υλοποίησε διορθωτικές παρεμβάσεις στην παραγωγική διαδικασία. Σύμφωνα με τις αρμόδιες αρχές, οι αλλαγές αυτές οδήγησαν σε μείωση της περιεκτικότητας σε ακρυλαμίδιο στις νεότερες παρτίδες, οι οποίες πλέον συμμορφώνονται με τα επίπεδα που συνιστά η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διαδικασία ανάκλησης παρακολουθείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες δημόσιας υγείας.
Το ακρυλαμίδιο αποτελεί χημική ουσία που σχηματίζεται φυσικά κατά τη θερμική επεξεργασία τροφίμων πλούσιων σε άμυλο. Δημιουργείται κυρίως μέσω της αντίδρασης Maillard, της χημικής διεργασίας που ευθύνεται για το χρυσοκάστανο χρώμα, τη χαρακτηριστική γεύση και την τραγανή υφή πολλών αρτοσκευασμάτων, μπισκότων, σνακ και προϊόντων πατάτας. Η αντίδραση αυτή πραγματοποιείται όταν τα σάκχαρα αντιδρούν με το αμινοξύ ασπαραγίνη σε θερμοκρασίες που συνήθως υπερβαίνουν τους 120°C.
Η δημιουργία ακρυλαμιδίου επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η σύσταση της πρώτης ύλης, η περιεκτικότητα του αλευριού σε ελεύθερη ασπαραγίνη, οι συνθήκες αποθήκευσης των δημητριακών, η περιεκτικότητα σε σάκχαρα, η θερμοκρασία και η διάρκεια ψησίματος, καθώς και η υγρασία του τελικού προϊόντος. Μικρές μεταβολές στις παραμέτρους παραγωγής μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές διαφορές στις τελικές συγκεντρώσεις της ουσίας.
Η μείωση του σχηματισμού του απαιτεί συστηματικό έλεγχο των πρώτων υλών, επιλογή ποικιλιών σιτηρών με χαμηλότερα επίπεδα πρόδρομων ενώσεων, βελτιστοποίηση των συνταγών, χρήση ενζύμων όπως η ασπαραγινάση, αυστηρή παρακολούθηση των θερμοκρασιών ψησίματος και προσαρμογή του χρόνου θερμικής επεξεργασίας ώστε να επιτυγχάνεται η επιθυμητή ποιότητα χωρίς υπερβολική ανάπτυξη χρώματος.
Η επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί εδώ και χρόνια το ζήτημα του ακρυλαμιδίου λόγω των τοξικολογικών του χαρακτηριστικών. Η Διεθνής Υπηρεσία Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) το έχει κατατάξει ως ουσία «πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο». Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) έχει επισημάνει ότι η διατροφική έκθεση στο ακρυλαμίδιο μπορεί να αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου για καταναλωτές όλων των ηλικιακών ομάδων.
Ιδιαίτερη ανησυχία υπάρχει για τα παιδιά, καθώς λόγω του χαμηλότερου σωματικού βάρους τους η έκθεση ανά κιλό βάρους είναι μεγαλύτερη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της EFSA, τα γλυκά αρτοποιίας και τα μπισκότα συμβάλλουν σημαντικά στη συνολική έκθεση των παιδιών στο ακρυλαμίδιο, αντιπροσωπεύοντας έως και το 15% της ημερήσιας πρόσληψης.
Το ενδιαφέρον για τα επίπεδα ακρυλαμιδίου στα μπισκότα έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια εξαιτίας σειράς εργαστηριακών ερευνών στην ευρωπαϊκή αγορά. Αναλύσεις που δημοσιεύθηκαν το 2025 σε 29 δείγματα μπισκότων γνωστών εμπορικών σημάτων κατέγραψαν μέση συγκέντρωση 88,60 μικρογραμμαρίων ανά κιλό προϊόντος. Παρότι τα περισσότερα δείγματα βρίσκονταν εντός των επιπέδων αναφοράς που προτείνει η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι ερευνητές υπογράμμισαν ότι η συνολική έκθεση του πληθυσμού προέρχεται από πολλαπλές καθημερινές πηγές, όπως καφές, ψωμί, πίτσα, πατάτες και άλλα αμυλούχα τρόφιμα που ψήνονται ή τηγανίζονται σε υψηλές θερμοκρασίες.
Αντίστοιχες εργαστηριακές δοκιμές σε μπισκότα που πραγματοποιήθηκαν το 2024 στη Γερμανία κατέδειξαν σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ προϊόντων του ίδιου τύπου. Ορισμένα δείγματα εμφάνισαν αισθητά αυξημένες συγκεντρώσεις σε σύγκριση με άλλα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις δεν ανιχνεύθηκε καθόλου ακρυλαμίδιο. Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι η εφαρμογή κατάλληλων τεχνολογικών πρακτικών μπορεί να περιορίσει σημαντικά τον σχηματισμό της ουσίας. Προηγούμενη ευρωπαϊκή έρευνα της Οργάνωσης Καταναλωτών BEUC σε 532 δείγματα είχε δείξει ότι αρκετά προϊόντα εξακολουθούσαν να υπερβαίνουν τα επίπεδα αναφοράς, με ιδιαίτερα προβληματική εικόνα στα μπισκότα που προορίζονται για μικρά παιδιά.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχουν θεσπιστεί δεσμευτικά ανώτατα νομικά όρια για το ακρυλαμίδιο στα περισσότερα τρόφιμα, αλλά εφαρμόζονται επίπεδα αναφοράς που λειτουργούν ως δείκτες για την ανάγκη λήψης διορθωτικών μέτρων από τις επιχειρήσεις τροφίμων. Για τα μπισκότα που απευθύνονται στον γενικό πληθυσμό, το επίπεδο αναφοράς έχει οριστεί στα 350 μg/kg, ενώ για τα προϊόντα που προορίζονται για βρέφη και μικρά παιδιά έως τριών ετών στα 150 μg/kg.
Η μείωση της συνολικής έκθεσης στο ακρυλαμίδιο μπορεί να επιτευχθεί μέσω ισορροπημένης διατροφής και περιορισμού της συχνής κατανάλωσης υπερβολικά ψημένων ή έντονα ροδισμένων αμυλούχων τροφίμων. Η ποικιλία στη διατροφή συμβάλλει επίσης στη μείωση της συσσώρευσης έκθεσης από πολλαπλές πηγές που καταναλώνονται καθημερινά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ευρωπαϊκός συναγερμός για ελαιόλαδο από την Κρήτη: Η Ελλάδα υπέβαλε το πόρισμα της διερεύνησης
- Νέος Βουτζάς: Αποκλειστικό βίντεο με δεκάδες αγριογούρουνα που κάνουν βόλτες κάτω από σπίτι με μωρά και μικρά παιδιά
- Ελλάδα: Για ένα… γιουβέτσι θα καταγραφεί στην ιστορία η πρώτη φοιτητική κατάληψη πανεπιστημιακής σχολής
- Επιστρέφει το best seller σεμινάριο Food Safety Culture Advanced Training Course μετά το έντονο ενδιαφέρον των επαγγελματιών του κλάδου
- Ξηροφθαλμία: Από το προειδοποιητικό σημάδι αυτοάνοσων στον κανόνα 20-20-20 και τις νέες θεραπείες
- Τρία μωρά 2-5 μηνών στο νοσοκομείο με αλλαντίαση – Μαζική ανάκληση γάλακτος από τη Γερμανία
- Μεγάλη αλυσίδα αποσύρει έτοιμη κοτοσαλάτα από τα ράφια – Το επαναλαμβανόμενο λάθος που κοστίζει ακριβά σε εταιρείες και λιανεμπόρους
- Ξηροί καρποί: Νέα ανάκληση πάνω από 3.000 συσκευασιών – Ο αόρατος κίνδυνος πίσω από ένα τρόφιμο που θεωρείται ασφαλές
- Σπάνιο περιστατικό ανάκλησης γάλακτος εταιρείας κολοσσού – Ανησυχία για τοξικότητα και πιθανές επιπτώσεις σε ήπαρ και νεφρούς
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
