Τα αυγά στις πρώτες θέσεις σε ειδοποιήσεις για επικίνδυνα τρόφιμα στην Ευρώπη. Ποια χώρα “πρωταγωνιστεί” στην παραγωγή μολυσμένων αυγών
Τα αυγά αποτελούν βασικό τρόφιμο της καθημερινής διατροφής, με υψηλή θρεπτική αξία και τεράστια κατανάλωση σε όλο τον κόσμο. Ένα ολόκληρο αυγό περιέχει πολλά πολύτιμα θρεπτικά και βιοενεργά συστατικά: πρωτεΐνες, βιταμίνες και μέταλλα, συμπεριλαμβανομένου του σιδήρου και του ψευδαργύρου, αποτελώντας μία κατάλληλη εναλλακτική του κρέατος. Περίπου 150 αυγά καταναλώνονται παγκοσμίως ετησίως ανά άτομο. Η μέση ετήσια κατανάλωση αυγών στην Ευρώπη είναι 217 αυγά ανά άτομο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τραγικός ο απολογισμός από τα μολυσμένα αγγούρια: 1 νεκρός και δεκάδες νοσηλείες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καρκινογόνο φυτοφάρμακο σε λεμόνια – Προειδοποίηση από την Ευρώπη
Ωστόσο, μια εκτεταμένη ανάλυση των δεδομένων του Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές της Ευρωπαϊκής Ένωσης (RASFF) αποκαλύπτει ότι παρά τη μεγάλη θρεπτική τους αξία, η ασφάλειά τους εξακολουθεί να αποτελεί ανοιχτή πρόκληση για τις αρχές και τη δημόσια υγεία. Η μελέτη κάλυψε 434 κοινοποιήσεις που σχετίζονται με αυγά και προϊόντα αυγών από το 2000 έως το 2022, ρίχνοντας φως στους κινδύνους, τις χώρες προέλευσης, τα είδη κινδύνων και τα μέτρα που ελήφθησαν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται κι άλλες δημοφιλείς ηλεκτρικές σκούπες που πωλούνται και στην Ελλάδα λόγω κινδύνου πυρκαγιάς
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός συναγερμός για πίτες για σουβλάκι Ελληνικής εταιρείας
Η σημασία αυτών των ευρημάτων γίνεται ακόμη πιο έντονη από πρόσφατες εξελίξεις. Στη Σουηδία, μόλις τις τελευταίες εβδομάδες, 48 άνθρωποι σε 11 περιοχές έχουν νοσήσει από σαλμονέλα Enteritidis που συνδέεται με κατανάλωση αυγών από συγκεκριμένο παραγωγό. Παρόμοιες εξάρσεις καταγράφηκαν φέτος και στη Γαλλία με πάνω από 100 κρούσματα, ενώ στις ΗΠΑ έχουν αναφερθεί περισσότερα από 95 περιστατικά. Στην Ελλάδα, πρόσφατη έρευνα από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το ΕΚΠΑ έδειξε ότι πάνω από τα μισά αυγά που εξετάστηκαν περιείχαν χημικές ουσίες PFAS, οι οποίες θεωρούνται επικίνδυνες για την υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμα σε δύο ελληνικές επιχειρήσεις για παιδικά προϊόντα που δεν πληρούν τα πρότυπα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οι Ελληνικές Αρχές μπλόκαραν στα σύνορα φορτίο με μολυσμένο κοτόπουλο
Οι ανησυχίες δεν περιορίζονται μόνο στις κοινοποιήσεις. Το British Egg Industry Council (BEIC) προειδοποίησε πρόσφατα για τον αυξανόμενο όγκο εισαγόμενων αυγών στη Βρετανία, πολλά από τα οποία δεν καλύπτουν τα πρότυπα ασφάλειας. Μετά από προηγούμενες περιπτώσεις σαλμονέλας που συνδέθηκαν με εισαγωγές από την Πολωνία, οι ειδικοί φοβούνται ότι η αύξηση των εισαγωγών μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερα περιστατικά παραβίασης της ασφάλειας τροφίμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Θάνατος Μαρίσσας Λαιμού: Πότε είναι δυνητικά θανατηφόρα τα τσιμπήματα εντόμων;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιος χυμός μπορεί να μας προστατεύσει από τα βαρέα μέταλλα στα τρόφιμα;
Σύμφωνα με τα στοιχεία από το RASFF, οι χώρες που κοινοποίησαν τα περισσότερα περιστατικά ήταν η Ιταλία, η Γερμανία και η Γαλλία, ενώ ως χώρες προέλευσης μολυσμένων αυγών κυριάρχησαν η Ιταλία, η Πολωνία και η Γερμανία που αντιπροσωπεύουν το 16,13%, το 15,90% και το 11,06% αντίστοιχα. Οι σημαντικότερες κατηγορίες κινδύνου στα αυγά ήταν οι παθογόνοι μικροοργανισμοί (40,7%), τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων (27,9%) και τα κτηνιατρικά φάρμακα (7,3%). Η σαλμονέλα κατέχει την πρώτη θέση με 36,4% των κοινοποιήσεων για παθογόνα, ακολουθούμενη από το παράνομο εντομοκτόνο fipronil (25,8%).
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κίνδυνος έκρηξης σε ενεργειακά ποτά εξαιτίας μόλυνσης κατά την παραγωγή – Πώς μπορούν να τα διακρίνουν οι καταναλωτές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται 26,3 χιλιάδες τόνοι (!) λουκάνικων – Καταγγελίες για τραυματισμούς από κομμάτια ξύλου
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, οι αρχές προχώρησαν σε αποσύρσεις των μολυσμένων αυγών από την αγορά, ενώ σχεδόν το ένα τέταρτο όλων των ενεργειών που καταγράφηκαν αφορούσαν τέτοιου είδους διορθωτικά μέτρα. Η χρονιά-ορόσημο ήταν το 2017, όταν καταγράφηκαν 126 κοινοποιήσεις, κυρίως λόγω της κρίσης με το fipronil που συγκλόνισε την Ολλανδία και οδήγησε σε τεράστιες οικονομικές απώλειες, σφαγή εκατομμυρίων πουλερικών και απόσυρση δεκάδων εκατομμυρίων αυγών από την αγορά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φαγητό σε μπουφέ: Μικρόβια, βακτήρια και αόρατοι κίνδυνοι στο πιάτο – Τι να προσέχετε
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφής: τα αυγά, παρά τη διατροφική τους αξία, παραμένουν ευάλωτα σε σοβαρούς κινδύνους που συνδέονται με μικροβιακή μόλυνση και χημικά υπολείμματα. Οι ειδοποιήσεις του RASFF αποδεικνύουν την ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους, καλύτερη ιχνηλασιμότητα και ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας. Οι πρόσφατες εξάρσεις σαλμονέλας και τα ευρήματα για PFAS υπενθυμίζουν ότι η ασφάλεια των αυγών δεν είναι δεδομένη και απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση, τόσο από τις αρχές όσο και από τους παραγωγούς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το μυστικό για να μην διαλύεται το ρολό κιμά στον φούρνο
Τι πρέπει να κάνουν οι καταναλωτές
Οι καταναλωτές δυστυχώς δεν μπορούν να ξέρουν εάν τα αυγά που αγόρασαν περιέχουν φυτοφάρμακα ή κτηνιατρικά φάρμακα. Όμως μπορούν να προστατευτούν από τα παθογόνα βακτήρια. Ο καλός βρασμός/ψήσιμο των αυγών (μέχρι να στερεοποιηθεί πλήρως ο κρόκος και το ασπράδι ή να φτάσει το εσωτερικό στους 70 °C) εξουδετερώνει τη σαλμονέλα. Πρέπει να αποφεύγεται η διασταυρούμενη επιμόλυνση στην κουζίνα, με ξεχωριστά σκεύη και επιφάνειες για τα ωμά αυγά. Ιδιαίτερα ευάλωτες ομάδες (έγκυες, ηλικιωμένοι, ανοσοκατεσταλμένοι) καλούνται να είναι πιο προσεκτικές.
Η σαλμονέλα εξουδετερώνεται όταν ο κρόκος του αυγού δεν είναι πια ρευστός αλλά έχει πήξει και αποκτήσει κρεμώδη υφή. Όπως επισημαίνει ο αναπληρωτής κρατικός επιδημιολόγος της Σουηδίας, Στέφαν Στένμαρκ, ασφαλής είναι ο κρόκος που είναι σφιχτός, κρεμώδης και όχι υγρός και έχει θερμανθεί αρκετά ώστε να σκοτώσει το επικίνδυνο βακτήριο. Η σύσταση αφορά τόσο τα βραστά όσο και τα τηγανητά αυγά, με στόχο την προστασία των καταναλωτών από τροφικές δηλητηριάσεις.
