Μεγάλη ανησυχία για τη δημόσια υγεία μετά τα αποτελέσματα των εργαστηριακών αναλύσεων σε 12 μάρκες χάμπουργκερ που πωλούνται στα σούπερ μάρκετ
Πρόσφατα, στο Cibum, είχαμε δημοσιεύσει ένα ρεπορτάζ που είχε προκαλέσει έντονη ανησυχία στους καταναλωτές: ένα εργαστηριακό τεστ σε δημοφιλή έτοιμα μπιφτέκια που πωλούνται σε μεγάλα σούπερ μάρκετ έδειξε ότι 1 στα 3 φέρουν βακτήρια ανθεκτικά σε κοινά αντιβιοτικά. Το τεστ, που πραγματοποιήθηκε από το ιταλικό περιοδικό καταναλωτών Il Salvagente, είχε ως στόχο να ελέγξει τόσο τη μικροβιολογική ασφάλεια όσο και την ποιότητα του κρέατος, και αποκάλυψε ότι ενώ η παρουσία Salmonella και Listeria monocytogenes ήταν μηδενική, βακτήρια όπως ο σταφυλόκοκκος και το Escherichia coli είχαν αναπτύξει ανθεκτικότητα σε αντιβιοτικά ευρέως χρήσης, δημιουργώντας ένα κενό στους ελέγχους της αλυσίδας παραγωγής. Οι ειδικοί είχαν επισημάνει τότε ότι η πιο αποτελεσματική προστασία για τον καταναλωτή είναι η πλήρης θερμική επεξεργασία των προϊόντων και η τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής στην κουζίνα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνα ζυμαρικά σε ελληνικά σουπερμάρκετ – Είναι μολυσμένα με Bacillus cereus
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα πρόστιμα σε ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ, METRO και κρεοπωλεία για τον κιμά
Η νέα εξέλιξη έρχεται με τις δηλώσεις του Ιταλού κτηνιάτρου Enrico Moriconi, ο οποίος έχει ασχοληθεί εκτενώς με τα δικαιώματα των ζώων και τη διαχείριση των ζωικών μονάδων στην Ιταλία. Σύμφωνα με τον Moriconi, η ανησυχητική παρουσία βακτηρίων ανθεκτικών σε κεφαλοσπορίνες τρίτης γενιάς, αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία νοσοκομειακών λοιμώξεων, υποδηλώνει ότι η πίεση από τα φάρμακα στις φάρμες δεν έχει μειωθεί. Ο ίδιος εξηγεί ότι η πρακτική της χορήγησης χαμηλών δόσεων αντιβιοτικών σε όλα τα ζώα μιας εκτροφής για προληπτικούς λόγους, συμβάλλει στην ανάπτυξη βακτηρίων που μπορούν να «ξεπεράσουν» τις κοινές φαρμακευτικές άμυνες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πασίγνωστες μάρκες στην Ευρωπαϊκή λίστα με τα δεκάδες επικίνδυνα σαμπουάν και αφρόλουτρα την πρώτη εβδομάδα του Φλεβάρη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται χαλβάς μολυσμένος με επικίνδυνο βακτήριο – Εντοπίστηκε σε εργαστηριακό έλεγχο
Η διαδικασία είναι γνωστή: ο σταφυλόκοκκος μπορεί να προκαλέσει μαστίτιδα και το E. coli εντερικές λοιμώξεις στα ζώα, καταστάσεις που αντιμετωπίζονται με αντιβιοτικά, υπό τον όρο ότι τηρούνται οι κατάλληλοι χρόνοι αναμονής πριν τη σφαγή, ώστε να μην παραμείνουν υπολείμματα φαρμάκων στο κρέας. Το πρόβλημα που εντοπίστηκε στο τεστ του Salvagente δεν έχει να κάνει με το ότι το κρέας περιέχει φάρμακα. Το πρόβλημα είναι ότι κάποια βακτήρια μέσα στο κρέας έχουν γίνει ανθεκτικά στα αντιβιοτικά, δηλαδή μπορούν να επιβιώσουν ακόμα και όταν τους χορηγηθούν φάρμακα που κανονικά θα τα σκότωναν. Αυτή η ανθεκτικότητα δημιουργείται όταν τα βακτήρια εκτίθενται συχνά σε αντιβιοτικά, είτε στους ανθρώπους – λόγω υπερβολικής χρήσης φαρμάκων σε νοσοκομεία ή στο σπίτι – είτε στα ζώα, όταν τους δίνονται αντιβιοτικά συχνά και προληπτικά κατά τη διάρκεια της εκτροφής. Με άλλα λόγια, τα βακτήρια «μαθαίνουν» να αντέχουν στα φάρμακα και αυτή η ανθεκτικότητα μπορεί να μεταφερθεί και στον άνθρωπο μέσω της τροφής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μέλι: Premium στην ετικέτα, διαφορετικό στο βάζο – Παραπλάνηση για κέρδος ή απλή απροσεξία; Τι αποκάλυψε ο κρατικός έλεγχος
Η μεταφορά της ανθεκτικότητας από τα ζώα στον άνθρωπο γίνεται κυρίως μέσω της διατροφής. Εάν τα μπιφτέκια δεν μαγειρευτούν επαρκώς, τα ανθεκτικά βακτήρια μπορούν να επιβιώσουν και να μεταφέρουν τις ανθεκτικές τους ιδιότητες σε άλλα βακτήρια του εντέρου. Η κατάσταση αυτή εντείνει τον δημόσιο κίνδυνο, δεδομένου ότι η ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά θεωρείται ήδη υπεύθυνη για πάνω από 12.000 θανάτους ετησίως μόνο στην Ιταλία. Παράλληλα, η εφαρμογή του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα φάρμακα στα ζώα, που απαγορεύει τη χρήση μη απαραίτητων φαρμάκων στην κτηνοτροφία, έχει αναβληθεί για το 2027, αφήνοντας ένα ακόμη κενό στην προστασία της δημόσιας υγείας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φριτέζα αέρα: Τι πρέπει να προσέχουμε όταν χρησιμοποιούμε λαδόκολλα ή αλουμινόχαρτο στο καλάθι
Ο Moriconi τονίζει ότι το κρίσιμο σημείο παραμένει η μείωση της προληπτικής χρήσης αντιβιοτικών και η αποφυγή χαμηλών, επαναλαμβανόμενων δόσεων, οι οποίες επιτρέπουν στα βακτήρια να τροποποιούν το DNA τους και να αποκτούν ανθεκτικότητα. Ουσιαστικά, όπως σημειώνει, οι εκτροφείς που εφαρμόζουν αυτές τις πρακτικές δεν μεγαλώνουν μόνο τα ζώα τους, αλλά ταυτόχρονα «εκτρέφουν» και μια γενιά υπερβακτηρίων που μπορούν να παρακάμψουν τα φάρμακα μας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκή προειδοποίηση για κίνδυνο ηλεκτροπληξίας από ηλεκτρικό βραστήρα που πωλείται και στην Ελλάδα (Φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι πρέπει να προσέχουμε όταν αγοράζουμε ακτινίδια
Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει τις προειδοποιήσεις του προηγούμενου τεστ και υπενθυμίζει ότι η μικροβιολογική ασφάλεια των προϊόντων κρέατος δεν εξαρτάται μόνο από τη σωστή επεξεργασία στο σπίτι, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο τα ζώα εκτρέφονται και θεραπεύονται. Η πλήρης θερμική επεξεργασία των μπιφτεκιών παραμένει η πιο αποτελεσματική άμυνα για τον καταναλωτή, αλλά η δημόσια υγεία απαιτεί συστηματικές αλλαγές στη διαχείριση των εκτροφών και τη χρήση αντιβιοτικών σε ζώα, ώστε να μειωθεί η απειλή των βακτηρίων που έχουν μάθει να «ξεφεύγουν» από τα φάρμακα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς θα απαλλαγείτε από τα ενοχλητικά έντομα στις γλάστρες σας
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.