Οι αφλατοξίνες, η ωχρατοξίνη Α, οι φουμονισίνες, η δεοξυνιβαλενόλη και η ζεαραλενόνη είναι οι μυκοτοξίνες που αναφέρονται συχνότερα στις χώρες της Εγγύς Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, σύμφωνα με νέα έκθεση του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO). Εντοπίζονται κυρίως σε δημητριακά, ξηρούς καρπούς, μπαχαρικά, γαλακτοκομικά προϊόντα και ζωοτροφές. Η έκθεση καταγράφει την κατάσταση στην περιοχή και προτείνει πέντε προτεραιότητες για καλύτερο έλεγχο αυτών των τοξικών ουσιών, που παράγονται από μύκητες σε καλλιέργειες και αποθηκευμένα προϊόντα.
Οι μυκοτοξίνες αποτελούν από τους σημαντικότερους χημικούς κινδύνους στα τρόφιμα. Οι αφλατοξίνες, για παράδειγμα, είναι ισχυρά καρκινογόνες για το ήπαρ, ενώ η ωχρατοξίνη Α συνδέεται με βλάβες στα νεφρά. Σύμφωνα με τον FAO, η επιμόλυνση διαφέρει από χώρα σε χώρα και από προϊόν σε προϊόν, ανάλογα με το κλίμα, τις συνθήκες αποθήκευσης, την εξάρτηση από εισαγωγές τροφίμων και την ικανότητα των αρχών να ελέγχουν. Οι αλλαγές στη θερμοκρασία, στις βροχοπτώσεις και στην υγρασία λόγω της κλιματικής αλλαγής μπορούν να ευνοήσουν την ανάπτυξη των μυκήτων και την παραγωγή μυκοτοξινών, κυρίως στις χώρες που παράγουν δημητριακά.
Όρια που υπάρχουν μόνο στα χαρτιά
Αρκετές χώρες της περιοχής έχουν θεσπίσει ανώτατα όρια και συστήματα παρακολούθησης, όμως η εφαρμογή, οι εργαστηριακές υποδομές και η επιβολή των κανόνων διαφέρουν σημαντικά. Η ικανότητα των εργαστηρίων είναι άνιση, ενώ οι αποκλίσεις των εθνικών ορίων από τα πρότυπα του Codex Alimentarius μπορούν να προκαλέσουν διαταραχές στο εμπόριο, όπως απορρίψεις φορτίων στα σύνορα. Ο FAO επισημαίνει επίσης ότι τα δεδομένα για τις λεγόμενες αναδυόμενες μυκοτοξίνες, όπως οι εννιατίνες και η μποβερισίνη, που δεν ρυθμίζονται ακόμη, είναι περιορισμένα και ζητά περισσότερη επιτήρηση και έρευνα.
Το ζήτημα αφορά άμεσα και την ευρωπαϊκή αγορά. Η ΕΕ έχει από τα αυστηρότερα όρια για τις μυκοτοξίνες στον κόσμο, με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/915, και οι αφλατοξίνες σε ξηρούς καρπούς και μπαχαρικά από τρίτες χώρες είναι σταθερά από τις συχνότερες αιτίες ειδοποιήσεων στο Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης για τα Τρόφιμα και τις Ζωοτροφές (RASFF). Για ορισμένα προϊόντα από χώρες της περιοχής, όπως τα φιστίκια από το Ιράν και τα αράπικα φιστίκια από την Αίγυπτο, η ΕΕ εφαρμόζει ενισχυμένους ελέγχους κατά την εισαγωγή.
Οι πέντε προτεραιότητες
Ο FAO προτείνει πρώτον την ενίσχυση των εθνικών συστημάτων ελέγχου τροφίμων, ώστε να βελτιωθούν η πρόληψη, ο εντοπισμός και η διαχείριση της επιμόλυνσης. Δεύτερον, την αναβάθμιση των εργαστηρίων και την ανάπτυξη περιφερειακών δοκιμών επάρκειας, ώστε οι αναλύσεις να είναι αξιόπιστες και συγκρίσιμες. Τρίτον, τη συλλογή περισσότερων δεδομένων και την εκτίμηση κινδύνου τόσο για τις ρυθμιζόμενες όσο και για τις αναδυόμενες μυκοτοξίνες. Τέταρτον, την εναρμόνιση των κανονιστικών προσεγγίσεων με τα διεθνή πρότυπα ασφάλειας τροφίμων. Πέμπτον, την ενσωμάτωση της διαχείρισης των μυκοτοξινών στις ευρύτερες στρατηγικές για την ασφάλεια των τροφίμων και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
Η έκθεση είναι διαθέσιμη στον ιστότοπο του FAO.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Εμφιαλωμένο νερό: Καταγγελίες καταναλωτών ότι το περιεχόμενο στα μπουκάλια γνωστής μάρκας μυρίζει θειάφι – Η απάντηση της εταιρείας
- Βρώσιμα έντομα: Η Ευρώπη προσπάθησε, αλλά οι καταναλωτές γύρισαν την πλάτη – Πού απευθύνεται πλέον το «εναλλακτικό» μενού για να σωθεί η βιομηχανία
- Λιπαρά γεύματα: Πώς μια εβδομάδα ανθυγιεινής διατροφής αρκεί για να «μπλοκάρει» τη μνήμη – Νέα έρευνα
- Ιταλία: Εξαφανίστηκαν γαλακτοκομικά, κατεψυγμένα, αλεύρι και ζυμαρικά από τα ράφια – Παρέλυσε η εφοδιαστική αλυσίδα
- Σε τι διαφέρουν πράσινες, κίτρινες και κόκκινες πιπεριές;
- Το λάθος στην κουζίνα που δημιούργησε το πιο διάσημο και λαχταριστό επιδόρπιο στην ιστορία
- Πόσο κρατάει το κρέας στην κατάψυξη του σπιτιού μας;
