Τα τελευταία χρόνια, οι επιστήμονες έχουν παρατηρήσει μια έντονη αύξηση της ηπατικής βλάβης και της ηπατικής ανεπάρκειας που συνδέονται με τη χρήση συμπληρωμάτων.
Η κατανάλωση συμπληρωμάτων διατροφής αυξάνεται σταθερά σε ολόκληρη την Ευρώπη, και η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση. Τα πιο διαδεδομένα προϊόντα είναι εκείνα που χρησιμοποιούνται για το κρυολόγημα και τον βήχα, τα προβιοτικά και τα συμπληρώματα για τον ύπνο, ενώ αυξάνεται και η κατανάλωση σκευασμάτων για απώλεια βάρους, ενίσχυση του ανοσοποιητικού, υγεία δέρματος και μαλλιών ή αύξηση της ενέργειας. Παρά τη μεγάλη διάδοση, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα συμπληρώματα δεν είναι φάρμακα και η χρήση τους χωρίς προσοχή μπορεί να οδηγήσει σε ανεπιθύμητες ενέργειες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Lidl Fr: Ανακαλούνται λευκά είδη λόγω υψηλής περιεκτικότητας σε ουρία – Κίνδυνος ερεθισμού του δέρματος και των αεραγωγών
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, τα συμπληρώματα διατροφής θεωρούνται τρόφιμα και όχι φαρμακευτικά προϊόντα. Αυτό σημαίνει ότι δεν επιτρέπεται να διαφημίζονται ως θεραπεία ή πρόληψη ασθενειών, αλλά μόνο ως προϊόντα που μπορούν να υποστηρίξουν τις φυσιολογικές λειτουργίες του οργανισμού μέσω της παροχής θρεπτικών συστατικών ή άλλων ουσιών με διατροφική ή φυσιολογική δράση. Για να επιτραπεί η χρήση μιας ουσίας σε συμπλήρωμα, πρέπει να υπάρχει ιστορικό ασφαλούς κατανάλωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ την ευθύνη για την ασφάλεια του προϊόντος φέρει ο κατασκευαστής, ο οποίος οφείλει να διασφαλίζει ότι η χρήση του δεν προκαλεί βλάβες όταν λαμβάνεται σύμφωνα με τις οδηγίες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντοπίστηκαν μπιζέλια που φέρονται να είχαν βαφτεί ώστε να μοιάζουν με φιστίκια σε δημοφιλές σνακ – Η απάντηση της εταιρείας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Είναι η μαγειρική σόδα όντως η καλύτερη μέθοδος για το πλύσιμο των φρούτων; Ειδικός σε θέματα ασφάλειας τροφίμων απαντά
Παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα συμπληρώματα θεωρούνται ασφαλή, έχουν καταγραφεί περιστατικά ανεπιθύμητων ενεργειών, ιδιαίτερα όταν λαμβάνονται σε υψηλές δόσεις ή σε συνδυασμό με άλλα προϊόντα. Η ανησυχία έχει ενταθεί μετά από δημοσιεύσεις σε διεθνή μέσα ενημέρωσης που αναφέρουν περιστατικά ηπατικής βλάβης στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα οποία συνδέθηκαν με την υπερβολική χρήση συμπληρωμάτων. Το θέμα απασχολεί και τις ευρωπαϊκές αρχές, καθώς η αυξανόμενη κατανάλωση καθιστά αναγκαία την ενίσχυση της παρακολούθησης της αγοράς και τη συνεργασία μεταξύ επιστημονικών φορέων και κρατικών υπηρεσιών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χλιαρό νερό με λεμόνι το πρωί: Ο μύθος της αποτοξίνωσης που μπορεί να επιδεινώσει συμπτώματα ασθενειών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μακαρόνια: Πόσο ακριβώς αλάτι πρέπει να βάλουμε στο νερό για να βράσουν σωστά, σύμφωνα με την επιστήμη;
Τα τελευταία χρόνια, οι επιστήμονες έχουν παρατηρήσει μια έντονη αύξηση της ηπατικής βλάβης και της ηπατικής ανεπάρκειας που συνδέονται με τη χρήση συμπληρωμάτων. Οι ασθενείς προσέρχονται σε κλινικές και με λιγότερο σοβαρές παρενέργειες, όπως εναλλαγές της διάθεσης, γαστρεντερικά προβλήματα, κόπωση, πέτρες στα νεφρά, τριχόπτωση και υψηλή αρτηριακή πίεση. Πίσω από αυτή την ανησυχητική τάση κρύβονται τρεις βασικοί παράγοντες: η άνοδος των συμπληρωμάτων που περιέχουν ιδιαίτερα τοξικές ενώσεις, οι επιβλαβείς αλληλεπιδράσεις φαρμάκων και ένα φαινόμενο γνωστό ως «μεγαδοσολογία», ή λήψη πολύ πέραν του συνιστώμενου ορίου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι να τρώτε για να εξολοθρεύσετε τα κύτταρα ζόμπι που επιταχύνουν την γήρανση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να φτιάξετε μόνοι σας γάλα αμυγδάλου
Οι ειδικοί διακρίνουν δύο βασικές κατηγορίες συμπληρωμάτων. Η πρώτη περιλαμβάνει προϊόντα με βιταμίνες και μέταλλα, στα οποία οι ποσότητες των δραστικών ουσιών είναι σαφώς καθορισμένες από ευρωπαϊκούς κανονισμούς. Η δεύτερη αφορά τα φυτικά σκευάσματα, γνωστά ως botanicals, τα οποία περιέχουν εκχυλίσματα φυτών με σύνθετη σύσταση. Σε αυτά τα προϊόντα είναι συχνά δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια η συγκέντρωση κάθε ουσίας, καθώς η σύσταση μπορεί να επηρεάζεται από τον τρόπο καλλιέργειας, τη συγκομιδή, το έδαφος και τη διαδικασία εκχύλισης. Για τον λόγο αυτό η αξιολόγηση της ασφάλειας είναι πιο σύνθετη σε σχέση με τα συμπληρώματα βιταμινών και μετάλλων.
Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες σχετίζονται με το γαστρεντερικό σύστημα και το δέρμα, γεγονός που δείχνει ότι τα σοβαρά περιστατικά είναι σχετικά σπάνια, αν και πιθανόν υποδηλώνονται λιγότερο από ό,τι συμβαίνουν στην πραγματικότητα, επειδή η καταγραφή βασίζεται σε εθελοντικές αναφορές.
Παράλληλα, έχουν καταγραφεί περιστατικά που συνδέθηκαν με φυτικά συμπληρώματα, όπως προϊόντα που περιέχουν κουρκουμά, γκαρσίνια ή ασβαγκάντα. Σε ορισμένες περιπτώσεις διαπιστώθηκε σχέση μεταξύ της κατανάλωσης και της εμφάνισης προβλημάτων στο ήπαρ, ενώ σε άλλες δεν ήταν δυνατό να αποδειχθεί με βεβαιότητα η αιτία. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να οφείλονται σε υπερβολική δόση, στη λήψη πολλών συμπληρωμάτων ταυτόχρονα, σε αλληλεπιδράσεις με φάρμακα ή σε ατομική ευαισθησία του οργανισμού. Επιπλέον, δεν αποκλείονται προβλήματα που σχετίζονται με την ποιότητα του προϊόντος ή με πιθανές προσμείξεις κατά τη διαδικασία παραγωγής.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα συμπληρώματα δεν πρέπει να θεωρούνται επικίνδυνα από μόνα τους, αλλά ούτε και απολύτως ακίνδυνα επειδή χαρακτηρίζονται «φυσικά». Συνιστούν να χρησιμοποιούνται μόνο όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη, να τηρούνται οι δόσεις που αναγράφονται στην ετικέτα και να αποφεύγεται η μακροχρόνια χρήση χωρίς ιατρική συμβουλή. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε άτομα που λαμβάνουν φάρμακα, καθώς μπορεί να υπάρξουν αλληλεπιδράσεις. Επίσης, προτείνεται η αγορά συμπληρωμάτων μόνο από εγκεκριμένα σημεία πώλησης, όπως φαρμακεία ή εξουσιοδοτημένα ηλεκτρονικά καταστήματα, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος προϊόντων αμφίβολης ποιότητας.
Η αυξανόμενη δημοτικότητα των συμπληρωμάτων δείχνει ότι πολλοί καταναλωτές αναζητούν εύκολες λύσεις για τη βελτίωση της υγείας και της ευεξίας. Ωστόσο, οι επιστήμονες υπενθυμίζουν ότι καμία κάψουλα δεν μπορεί να υποκαταστήσει μια ισορροπημένη διατροφή και έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Η σωστή ενημέρωση και η συνετή χρήση αποτελούν τον ασφαλέστερο τρόπο ώστε τα συμπληρώματα να λειτουργούν ως βοήθημα και όχι ως πιθανός κίνδυνος για την υγεία.
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
