Η πρωτοποριακή θεραπεία αντικατέστησε το παθολογικό ανοσοποιητικό σύστημα με ένα νέο, υγιές, προσφέροντας μακροχρόνια ύφεση σε δύο ασθενείς με ανθεκτική αυτοάνοση νόσο.
Μια από τις πιο εντυπωσιακές εξελίξεις των τελευταίων ετών στη θεραπεία των αυτοάνοσων νοσημάτων δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Med και παρουσιάστηκε από το Nature. Δύο ασθενείς με διαταραχή του φάσματος της οπτικής νευρομυελίτιδας (Neuromyelitis Optica Spectrum Disorder – NMOSD), μια σπάνια αλλά ιδιαίτερα σοβαρή αυτοάνοση νόσο που προσβάλλει το οπτικό νεύρο και τον νωτιαίο μυελό, παραμένουν σε πλήρη ύφεση για περισσότερα από 15 χρόνια μετά από αλλογενή μεταμόσχευση αιμοποιητικών βλαστοκυττάρων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τροφικές δηλητηριάσεις στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ – Διαψεύδουν οι Τουρκικές Αρχές
Η NMOSD χαρακτηρίζεται από επεισόδια έντονης φλεγμονής που μπορούν να προκαλέσουν απώλεια όρασης, παράλυση, σοβαρή αδυναμία στα άκρα και άλλες νευρολογικές επιπλοκές. Παρότι οι σύγχρονες ανοσοκατασταλτικές θεραπείες μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο υποτροπών, απαιτούν δια βίου χορήγηση και δεν είναι αποτελεσματικές σε όλους τους ασθενείς. Οι δύο συμμετέχοντες της μελέτης είχαν ανθεκτική νόσο, χωρίς ικανοποιητική ανταπόκριση στις διαθέσιμες θεραπείες.
Η θεραπευτική προσέγγιση βασίστηκε στην πλήρη «επανεκκίνηση» του ανοσοποιητικού συστήματος. Αρχικά, οι ασθενείς υποβλήθηκαν σε εντατική προπαρασκευαστική αγωγή με τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα φλουδαραβίνη (fludarabine) και τρεοσουλφάνη (treosulfan), σε συνδυασμό με μονοκλωνικό αντίσωμα, ώστε να καταστραφούν τα παθολογικά Β λεμφοκύτταρα που παρήγαγαν τα αυτοαντισώματα υπεύθυνα για την επίθεση στον νωτιαίο μυελό και το οπτικό νεύρο. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε μεταμόσχευση αιμοποιητικών βλαστοκυττάρων από υγιείς δότες, τα οποία δημιούργησαν ένα νέο, λειτουργικό ανοσοποιητικό σύστημα χωρίς τα επιβλαβή αυτοαντισώματα.
Ο πρώτος ασθενής υποβλήθηκε στη μεταμόσχευση το 2009, λαμβάνοντας βλαστοκύτταρα από την αδελφή του, ενώ η δεύτερη ασθενής υποβλήθηκε στη θεραπεία το 2010 με μόσχευμα από μη συγγενή δότη. Και οι δύο έλαβαν μία μόνο έγχυση βλαστοκυττάρων. Περισσότερα από 15 χρόνια αργότερα, δεν έχουν εμφανίσει καμία υποτροπή ούτε χρειάζονται συνεχή ανοσοκατασταλτική θεραπεία. Ο άνδρας επέστρεψε σε φυσιολογική καθημερινότητα και απέκτησε δύο παιδιά, ενώ η γυναίκα ανέκτησε σημαντικό μέρος της λειτουργικότητας των άνω άκρων της και επίσης δεν λαμβάνει πλέον θεραπεία για τη νόσο.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι δεν μπορούν ακόμη να μιλήσουν για οριστική ίαση, καθώς η εμπειρία αφορά μόλις δύο ασθενείς. Ωστόσο, η τόσο μακροχρόνια απουσία της νόσου αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι η πλήρης αντικατάσταση του παθολογικού ανοσοποιητικού συστήματος μπορεί να επιτύχει μακροχρόνια, ενδεχομένως και μόνιμη, ύφεση σε ορισμένες σοβαρές αυτοάνοσες παθήσεις.
Η μέθοδος, πάντως, παραμένει ιδιαίτερα απαιτητική και δεν είναι κατάλληλη για όλους τους ασθενείς. Η αλλογενής μεταμόσχευση συνοδεύεται από σημαντικούς κινδύνους, όπως σοβαρές λοιμώξεις, νόσο μοσχεύματος έναντι ξενιστή (graft-versus-host disease) και αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης δευτερογενών κακοηθειών. Για τον λόγο αυτό οι ειδικοί θεωρούν ότι προς το παρόν θα πρέπει να εφαρμόζεται μόνο σε επιλεγμένους ασθενείς με εξαιρετικά σοβαρή και ανθεκτική νόσο, ενώ απαιτούνται μεγαλύτερες κλινικές μελέτες για να επιβεβαιωθεί η αποτελεσματικότητα και η ασφάλειά της. Παράλληλα, συνεχίζονται οι προσπάθειες ανάπτυξης ασφαλέστερων προσεγγίσεων, όπως οι αυτόλογες μεταμοσχεύσεις, στις οποίες χρησιμοποιούνται τα ίδια τα βλαστοκύτταρα του ασθενούς για την «επανεκκίνηση» του ανοσοποιητικού.
Πηγή: Nature News – Stem cells banish severe autoimmune disease for 15 years
https://www.nature.com/articles/d41586-026-01925-7
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Βακτηριακή μόλυνση σε σαμπουάν μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα – Μπορεί να προκαλέσει σοβαρή λοίμωξη (φωτογραφία)
- Τσουχτερό πρόστιμο σε παγκόσμιο κολοσσό γαλακτοκομικών: Πωλούσε ως «φρέσκο» γάλα με συστατικά σε σκόνη
- Πυρετός και διάρροια από μολυσμένα αυγά που πωλήθηκαν σε σούπερ μάρκετ – Γιατί δεν έγινε ανάκληση
- Αλυσίδα ζαχαροπλαστείων κορόιδευε τους καταναλωτές – Πουλούσε γλυκά «με φιστίκι» που στην πραγματικότητα περιείχαν ηλιόσπορο
- Γεωργία Καρβούνη – Ecolab: «Η επένδυση στους ανθρώπους, στην τεχνολογία και στη βιωσιμότητα δημιουργεί αξία»
- Ανακαλείται δημοφιλές προϊόν μεγάλης ελληνικής εταιρείας λόγω κινδύνου σαλμονέλωσης
- Κρέμες προσώπου: Έξι ομαδικές αγωγές κατά δύο δημοφιλών προϊόντων της L’Oréal – Ισχυρισμοί για σχηματισμό καρκινογόνου ουσίας
