Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η καθημερινή διατροφή καλύπτει τις ανάγκες των περισσότερων ανθρώπων και ότι η υπερβολική πρόσληψη πρωτεΐνης, προωθούμενη από τάσεις και influencers, συχνά δεν είναι απαραίτητη.
Η πρωτεΐνη προστίθενται πλέον σχεδόν παντού: στις μπάρες, στα σνακ, στα ροφήματα, στα γιαούρτια, στα ζυμαρικά, ακόμα και στο παγωτό και στο νερό. Η τάση της προσθήκης πρωτεϊνών έχει εξελιχθεί σε μια βιομηχανία δισεκατομμυρίων δολαρίων, με αυξητικές προοπτικές. Αλλά πόσο τεκμηριωμένη είναι αυτή η «μανία» για υπερβολική πρόσληψη πρωτεϊνών, πέρα από όσα προβάλλουν influencers και ακόμη και κάποιοι γιατροί; Η επιστημονική επιθεώρηση Nature προσπάθησε να ξεκαθαρίσει την εικόνα, τονίζοντας ότι, κατά μέσο όρο, η συμπλήρωση πρωτεΐνης δεν είναι αναγκαία παρά σε ειδικές περιπτώσεις, ενώ τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα παραμένουν περιορισμένα και κάποιες φορές αντιφατικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γέμισαν την αγορά με αρνί χωρίς ημερομηνία παραγωγής ή λήξης – Ανακαλούνται 2,7 τόνοι
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 35 άτομα με σοβαρά συμπτώματα τροφικής δηλητηρίασης – Λουκέτο στο εστιατόριο που δείπνησαν έβαλαν οι ελεγκτές
Σύμφωνα με τις περισσότερες διεθνείς οδηγίες, οι ενήλικες χρειάζονται περίπου 0,8 έως 1 γραμμάριο πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους καθημερινά. Για έναν ενήλικα 70 κιλών, αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 68 γραμμάρια πρωτεΐνης την ημέρα, ποσότητα που μπορεί να καλυφθεί, για παράδειγμα, με 250 γραμμάρια κοτόπουλου. Παρά τα όσα διαδίδονται στα κοινωνικά δίκτυα, όπου προτείνεται σχεδόν διπλάσια πρόσληψη, οι επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι τα 0,8 γραμμάρια/κιλό καλύπτουν το 97-98% των αναγκών των ενηλίκων, όπως καθορίζεται από τις RDA (Recommended Daily Allowance) των ΗΠΑ και από τις ευρωπαϊκές οδηγίες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Στα πράσα» εταιρεία συμπληρωμάτων διατροφής που κορόιδευε τους καταναλωτές – Τι έδειξαν οι έλεγχοι στις εγκαταστάσεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Fast food κρατούσε το ίδιο λάδι στη φριτέζα για εβδομάδες… Σοβαρός κίνδυνος τοξικών επιδράσεων για τους καταναλωτές
Ορισμένοι ειδικοί, ωστόσο, επισημαίνουν ότι αυτό το ποσό καλύπτει το ελάχιστο και όχι το ιδανικό. Ο Donald Lyman, διατροφολόγος από το Πανεπιστήμιο του Ιλινόις, προτείνει πρόσληψη 1,2 έως 1,6 γραμμαρίων πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους, ιδίως για τους ηλικιωμένους, οι οποίοι αντιμετωπίζουν φυσιολογική απώλεια μυϊκής μάζας. Έρευνες δείχνουν ότι μεγαλύτερη πρόσληψη πρωτεΐνης μπορεί να συμβάλλει στη διατήρηση της μυϊκής μάζας σε ηλικιωμένα άτομα, χωρίς να σημαίνει ότι χρειάζονται απαραίτητα συμπληρώματα. Για τους ενήλικες, η συμπλήρωση μπορεί να είναι χρήσιμη μόνο σε περιπτώσεις έντονης σωματικής άσκησης, ενώ πρόσληψη άνω των 1,6 γραμμαρίων/κιλό μπορεί να είναι επιβλαβής, ειδικά σε άτομα με νεφρικά προβλήματα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | PFAS και στον αέρα που αναπνέουμε – Τα αποκαλυπτικά αποτελέσματα αναλύσεων της Greenpeace
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σέλινο με φυτοφάρμακα έως και 3.200% πάνω από το επιτρεπτό όριο – Ευρωπαϊκός συναγερμός
Η ποιότητα των πρωτεϊνών εξαρτάται από την αλληλουχία των αμινοξέων, από τα οποία το σώμα χρειάζεται 20, εκ των οποίων τα 9 είναι απαραίτητα και πρέπει να προσλαμβάνονται με τη διατροφή. Οι πρωτεΐνες ζωικής προέλευσης περιέχουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα σε ισορροπία, ενώ οι φυτικές πρωτεΐνες μπορεί να παρουσιάζουν ελλείψεις ή ανισορροπίες. Αυτό σημαίνει ότι οι αυστηρά χορτοφάγοι μπορεί να χρειάζονται μεγαλύτερη ποικιλία φυτικών πηγών πρωτεΐνης για να καλύψουν τις ανάγκες τους.
Επιπλέον, η αφομοίωση των πρωτεϊνών εξαρτάται από τη βιοδιαθεσιμότητα και τον βαθμό επεξεργασίας των τροφών. Η μαγειρική και η επεξεργασία τροφών, καθώς και τα συμπληρώματα ή τα ultra-processed προϊόντα, επηρεάζουν την αφομοίωση των αμινοξέων. Μελέτες δείχνουν ότι οι πρωτεΐνες ζωικής προέλευσης αφομοιώνονται καλύτερα, αλλά η έρευνα παραμένει περιορισμένη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι να ΜΗΝ αγγίξεις στα γιορτινά τραπέζια αν κάνεις Mounjaro και Wegovy
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κουραμπιέδες: Υπάρχει κάποιο διατροφικό όφελος πέρα από τις θερμίδες και την απόλαυση;
Γενικά, οι ειδικοί συνιστούν την προτίμηση φυτικών πρωτεϊνών λόγω της χαμηλότερης περιεκτικότητας σε κορεσμένα λιπαρά και των μικρότερων περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Η πρόσληψη ζωικής πρωτεΐνης είναι συχνά υπερβολική και μπορεί να μειωθεί χωρίς να επηρεαστεί η ισορροπία των απαραίτητων αμινοξέων. Όσοι δεν θέλουν να καταναλώνουν ζωικές πρωτεΐνες μπορούν να χρειαστούν συμπλήρωση με συγκεκριμένα αμινοξέα, αλλά για τους περισσότερους ανθρώπους στις ανεπτυγμένες χώρες, η φυσική διατροφή καλύπτει πλήρως τις ανάγκες σε πρωτεΐνες και αμινοξέα, χωρίς ανάγκη πρόσθετων προϊόντων ή συμπληρωμάτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να πλένετε τα μαξιλάρια στο πλυντήριο κρατώντας τη γέμιση αφράτη και χωρίς σβώλους
