Μια κατσαρόλα ή ένα αντικολλητικό τηγάνι μπορεί να χρησιμοποιείται καθημερινά χωρίς ο καταναλωτής να γνωρίζει απαραίτητα ποια χημικά περιέχει η επίστρωσή του. Μια νέα βάση δεδομένων επιχειρεί να κάνει αυτές τις πληροφορίες πιο εύκολα προσβάσιμες, συγκεντρώνοντας τις δηλώσεις περισσότερων από 200 εταιρειών που κατασκευάζουν ή πωλούν μαγειρικά σκεύη. Η πρωτοβουλία δημιουργήθηκε από την αμερικανική μη κερδοσκοπική οργάνωση Defend Our Health και περιλαμβάνει στοιχεία για κατσαρόλες, τηγάνια, φριτέζες αέρα, καφετιέρες και φόρμες ψησίματος. Η βάση δεν βασίζεται σε έναν νέο εργαστηριακό έλεγχο των προϊόντων. Συγκεντρώνει τις ίδιες τις δηλώσεις χημικών ουσιών που υποχρεούνται να δημοσιεύουν οι εταιρείες στην Καλιφόρνια, όπου από το 2023 ισχύουν απαιτήσεις γνωστοποίησης για την παρουσία ουσιών όπως PFAS, μόλυβδος, αρσενικό και φορμαλδεΰδη σε συγκεκριμένες κατηγορίες μαγειρικών σκευών. Η Defend Our Health αναζήτησε αυτές τις πληροφορίες στις ιστοσελίδες περισσότερων από 200 εμπορικών σημάτων και δημιούργησε έναν ενιαίο, αναζητήσιμο κατάλογο.
Τι αποκάλυψαν οι δηλώσεις
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο αφορά τις PFAS, γνωστές και ως «αιώνια χημικά», μια μεγάλη ομάδα συνθετικών ουσιών που χρησιμοποιούνται μεταξύ άλλων για τις αντικολλητικές και ανθεκτικές ιδιότητές τους. Από τις 210 μάρκες που εξετάστηκαν, οι 149 είχαν διαθέσει αρκετά σαφή στοιχεία ώστε να μπορεί να προσδιοριστεί αν δηλώνουν χρήση PFAS ή όχι. Από αυτές, 82 δήλωσαν σκόπιμη χρήση PFAS σε τουλάχιστον μία κατηγορία προϊόντων, ενώ 67 δήλωσαν ότι δεν χρησιμοποιούν σκόπιμα αυτές τις ουσίες. Για ακόμη 61 εταιρείες, οι διαθέσιμες πληροφορίες δεν ήταν αρκετά σαφείς ώστε να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα προϊόντα μιας μάρκας περιέχουν PFAS. Σε αρκετές περιπτώσεις, η χρήση αφορά μόνο συγκεκριμένες αντικολλητικές σειρές, ενώ η ίδια εταιρεία διαθέτει παράλληλα σκεύη από ανοξείδωτο χάλυβα, χυτοσίδηρο ή άλλα υλικά χωρίς σκόπιμα προστιθέμενες PFAS. Για τον καταναλωτή επομένως έχει σημασία όχι μόνο το εμπορικό σήμα, αλλά και το συγκεκριμένο προϊόν και η επίστρωσή του. Η ύπαρξη PFAS στα μαγειρικά σκεύη αποτελεί αντικείμενο αυξανόμενης προσοχής, καθώς οι συγκεκριμένες ουσίες χαρακτηρίζονται από πολύ μεγάλη περιβαλλοντική και βιολογική παραμονή. Το Food Packaging Forum έχει καταγράψει 130 PFAS που έχουν ανιχνευθεί σε υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα ή έχει αποδειχθεί ότι μπορούν να μεταναστεύσουν από αυτά, σύμφωνα με τη βάση FCCmigex. Η βάση περιλαμβάνει δεδομένα από 76 επιστημονικές μελέτες που δημοσιεύθηκαν από το 2005 έως το 2024.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Διαλειμματική νηστεία – Ανατροπή: Σε αυτήν την ηλικία όχι μόνο δεν ωφελεί αλλά συνδέεται και με ταχύτερη αύξηση των χρόνιων νοσημάτων
Γιατί δημιουργήθηκε η βάση
Οι πληροφορίες για τη χημική σύνθεση των σκευών υπήρχαν ήδη σε μεγάλο βαθμό, αλλά ήταν διασκορπισμένες σε διαφορετικές σελίδες εταιρειών και νομικές γνωστοποιήσεις, με αποτέλεσμα να είναι δύσκολο για έναν καταναλωτή να τις εντοπίσει και να τις συγκρίνει. Η νέα βάση συγκεντρώνει τις σχετικές σελίδες και επιτρέπει την αναζήτηση ανά μάρκα. Η προσπάθεια συνδέεται και με τις αλλαγές στη νομοθεσία αρκετών αμερικανικών πολιτειών. Το Μέιν, η Μινεσότα, το Βερμόντ, το Κολοράντο και το Κονέκτικατ έχουν προχωρήσει σε περιορισμούς ή απαγορεύσεις για PFAS σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων, ενώ η Καλιφόρνια απαιτεί από τις εταιρείες να γνωστοποιούν συγκεκριμένες χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στα προϊόντα τους. Η Defend Our Health αναφέρει μάλιστα ότι, μετά από ελέγχους σε προϊόντα που εμφανίζονταν να περιέχουν PFAS, επικοινώνησε με εταιρείες όταν εντόπισε προϊόντα που εξακολουθούσαν να εμφανίζονται διαθέσιμα σε πολιτείες με απαγορεύσεις. Σε αρκετές περιπτώσεις οι εταιρείες διόρθωσαν γρήγορα τις σχετικές καταχωρίσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται 5 διαφορετικοί τύποι ψωμιού – Το σοβαρό λάθος στη διαδικασία παραγωγής και συσκευασίας που ανέδειξαν οι έλεγχοι
Η βάση δεν αποτελεί κατάλογο «ασφαλών» και «επικίνδυνων» μαρκών, ούτε υποκαθιστά ανεξάρτητο εργαστηριακό έλεγχο. Η απουσία δήλωσης PFAS δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι ένα προϊόν είναι απαλλαγμένο από κάθε PFAS, ενώ η δήλωση χρήσης αφορά τις πληροφορίες που παρέχει ο κατασκευαστής στο πλαίσιο της σχετικής νομοθεσίας. Αυτό είναι σημαντικό, καθώς το ζήτημα των χημικών ουσιών στα υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα είναι πολύ ευρύτερο από μία μόνο κατηγορία ουσιών. Η βάση FCCmigex του Food Packaging Forum, για παράδειγμα, περιλαμβάνει περίπου 5.300 χημικές ουσίες που έχουν καταγραφεί σε υλικά επαφής με τρόφιμα και περισσότερες από 35.500 καταχωρίσεις από επιστημονικές μελέτες.
Για τον καταναλωτή, το βασικό πλεονέκτημα της νέας πρωτοβουλίας είναι ότι δίνει τη δυνατότητα να αναζητήσει συγκεκριμένη μάρκα πριν από την αγορά και να δει τι έχει δηλώσει η ίδια η εταιρεία για τις χημικές ουσίες στα προϊόντα της. Η βάση της Defend Our Health είναι διαθέσιμη online και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αναζήτηση ανά εταιρεία και κατηγορία προϊόντος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ευρωπαϊκό μπλόκο σε οικιακή συσκευή λόγω σοβαρού κινδύνου ηλεκτροπληξίας και τραυματισμού (φωτογραφία)
- Νέος συναγερμός για πιθανή δηλητηρίαση παιδιών από γρανίτες – Ανακαλούνται δημοφιλή προϊόντα σε 4 γεύσεις
- Υγρά μαντηλάκια: Γιατί δεν πρέπει να καθαρίζουμε ΠΟΤΕ με αυτά σανίδες κοπής, μαχαίρια και μαγειρικά σκεύη
- Δύο «κρυφά» κυκλώματα του εγκεφάλου κρίνουν αν έχουμε τον έλεγχο της ζωής μας – Εντυπωσιακά ευρήματα μελέτης
- Πώς θα καταλάβετε αν έχετε μολυνθεί από τον ιό του Δυτικού Νείλου – Αιχμές για κενά στην πρόληψη από τον ΙΣΑ
- Νοθευμένο μέλι σε μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ – Τι αποκάλυψε ο κρατικός έλεγχος
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
