Η ανάκληση καφέ εσπρέσο γνωστής μάρκας στην Ιταλία που είχε αποκαλύψει το cibum, έχει πάρει πλέον ευρωπαϊκές διαστάσεις. Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό σύστημα ενημέρωσης για επικίνδυνα τρόφιμα RASFF ο καφές διανέμεται σε 19 ευρωπαϊκές χώρες όπως και σε Αυστραλία, Μπαχρέιν, Ισραήλ και Ιαπωνία. Στον καφέ εντοπίστηκε υπερδιπλάσια ποσότητα της ουσίας ωχρατοξίνη Α η οποία έχει χαρακτηριστεί από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο (ΙARC), ως πιθανώς καρκινογόνος για τον άνθρωπο και έχει συνδεθεί με νεφροτοξικές επιδράσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πάτρα: Στα εργαστήρια του ΕΦΕΤ δείγματα τροφίμων για την πιθανή δηλητηρίαση 13 ατόμων σε εστιατόριο
Σύμφωνα με τα εργαστηριακά στοιχεία της ειδοποίησης, διαπιστώθηκε συγκέντρωση ωχρατοξίνης Α 6,5 μg/kg, έναντι ανώτατου επιτρεπτού ορίου 3,0 μg/kg. Η μετρούμενη τιμή αντιστοιχεί σε 2,17 φορές το όριο, δηλαδή υπέρβαση κατά 116,7%. Ανακοινώσεις ανάκλησης, έχουν εκδοθεί μέχρι στιγμής σε Ιταλία, Φινλανδία, Γαλλία και Κύπρο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο 6.500€ σε ζαχαροπλαστείο στο Περιστέρι – Τα ευρήματα ελέγχου σε 13 προϊόντα
Πρόκειται για τον αλεσμένο καφέ με άρωμα καραμέλας, Bialetti Perfetto Moka Caramello, συσκευασίας 250 γραμμαρίων, παρτίδα LC5 BD149T, με ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 29 Μαΐου 2027 και γραμμωτό κώδικα 8006363076203 προέλευσης Ιταλίας ( δείτε παρακάτω την φωτογραφία του προϊόντος). Η Φινλανδία υπέβαλε την ειδοποίηση RASFF η οποία ταξινομήθηκε ως σοβαρού κινδύνου. Η καταχώριση επικαιροποιήθηκε σήμερα 16 Οκτωβρίου, με διευρυμένο κατάλογο χωρών διανομής και παρακολούθησης.
Στην επικαιροποιημένη καταχώριση RASFF περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το Βέλγιο, η Γαλλία, η Κύπρος, η Αυστρία, η Γερμανία, η Ισπανία, η Πολωνία, η Ολλανδία, η Εσθονία, η Ουγγαρία, η Λιθουανία, η Ρουμανία και η Σλοβακία. Αναφέρονται επίσης αγορές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Αυστραλία, η Ιαπωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η καταγραφή διανομής δεν συνεπάγεται αυτομάτως δημοσιευμένη ανάκληση σε κάθε χώρα.
Η ιταλική ανακοίνωση ανάκλησης φέρει ημερομηνία 9 Οκτωβρίου, ενώ η γαλλική δημοσιεύθηκε στην πλατφόρμα RappelConso στις 15 Οκτωβρίου 2026. Στη Γαλλία αναφέρονται οι διανομείς PONERA και MAXICOFFEE και διανομή σε εθνικό επίπεδο. Στις 16 Οκτωβρίου ακολούθησε ανακοίνωση στην Κύπρο από την Hartziotis Trading Co. Ltd., με οδηγία στους καταναλωτές που διαθέτουν την επίμαχη παρτίδα να διακόψουν την κατανάλωσή της.
Η Bialetti είναι ιταλική μάρκα με διεθνή εμπορική παρουσία, ενώ προϊόντα της διατίθενται και στην ελληνική αγορά. Καθώς δεν έχει επιβεβαιωθεί αν η συγκεκριμένη παρτίδα έχει διατεθεί σε ελληνικά καταστήματα ή έχει φτάσει στη χώρα μέσω παράλληλων εισαγωγών, οι καταναλωτές στην Ελλάδα συνιστάται να ελέγξουν τη συσκευασία του καφέ Bialetti Perfetto Moka Caramello (250 g) που ενδεχομένως έχουν στην κατοχή τους και να διασταυρώσουν την ημερομηνία λήξης που αναγράφεται στην πίσω πλευρά. Εφόσον η συσκευασία φέρει την ημερομηνία 29-05-2027, συνιστάται να μην καταναλώσουν το προϊόν και να επικοινωνήσουν με το κατάστημα ή την ηλεκτρονική πλατφόρμα από την οποία το προμηθεύτηκαν, προκειμένου να ενημερωθούν για τη διαδικασία επιστροφής, αντικατάστασης ή επιστροφής χρημάτων. Παράλληλα, συνιστάται να παρακολουθούν τις επίσημες ανακοινώσεις του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) για τυχόν επέκταση της ανάκλησης στην ελληνική αγορά.
Τι είναι η ωχρατοξίνη Α
Η ωχρατοξίνη Α είναι μυκοτοξίνη που παράγεται από ορισμένους μύκητες των γενών Aspergillus και Penicillium. Μπορεί να εμφανιστεί στους κόκκους καφέ κατά τα στάδια παραγωγής, ξήρανσης και αποθήκευσης, ιδιαίτερα όταν οι συνθήκες ευνοούν τη μυκητιακή ανάπτυξη. Η παρουσία της στο τελικό προϊόν εξαρτάται από την αρχική επιμόλυνση και τις επεξεργασίες που ακολουθούν. Το καβούρδισμα μπορεί να μειώσει τις συγκεντρώσεις της, χωρίς να εξασφαλίζει πλήρη απομάκρυνση.
Ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC), που υπάγεται στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, έχει κατατάξει από το 1993 την ωχρατοξίνη Α στην Ομάδα 2Β, ως πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο. Η ταξινόμηση βασίζεται σε επαρκή στοιχεία καρκινογένεσης σε πειραματόζωα, κυρίως με εμφάνιση νεφρικών όγκων.
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, EFSA, επανεξέτασε το 2020 τους κινδύνους της ωχρατοξίνης Α, αξιολογώντας στοιχεία για πιθανή άμεση γονοτοξική δράση και καρκινογένεση στους νεφρούς πειραματόζωων. Η αρχή έκρινε ότι η διατροφική έκθεση προκαλεί ανησυχία για την υγεία. Η αξιολόγηση αφορά τη μακροχρόνια έκθεση μέσω της διατροφής και όχι αποκλειστικά την κατανάλωση καφέ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θέσπισε ειδικά ανώτατα επίπεδα ωχρατοξίνης Α για τον καφέ το 2005, με εφαρμογή από τον Απρίλιο του ίδιου έτους, ώστε να περιοριστεί η διατροφική έκθεση στη μυκοτοξίνη. Τα όρια ενσωματώθηκαν αργότερα στον Κανονισμό 1881/2006 και διατηρήθηκαν κατά την αναθεώρηση του 2022. Σήμερα περιλαμβάνονται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/915: 3 μg/kg για καβουρδισμένους κόκκους και αλεσμένο καβουρδισμένο καφέ όπως ο εσπρέσο, ο καφές φίλτρου και ο ελληνικός, και 5 μg/kg για διαλυτό ή στιγμιαίο καφέ, όπως αυτός που χρησιμοποιείται για την παρασκευή φραπέ. Ο Bialetti Perfetto Moka Caramello είναι αλεσμένος καβουρδισμένος καφές.
Για τις επιχειρήσεις παραγωγής και εμπορίας καφέ, ο έλεγχος της ωχρατοξίνης Α αρχίζει από την επιλογή και παραλαβή των πρώτων υλών. Οι συνθήκες ξήρανσης, η υγρασία κατά την αποθήκευση, η διαλογή των κόκκων και η εργαστηριακή επαλήθευση επηρεάζουν τη δυνατότητα εντοπισμού και περιορισμού της επιμόλυνσης. Η αποτελεσματική ιχνηλασιμότητα επιτρέπει την αναγνώριση συγκεκριμένων παρτίδων και τη στοχευμένη εφαρμογή μέτρων όταν διαπιστώνεται υπέρβαση των νομοθετικών ορίων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Καταγγελία εταιρείας αυγών που κατηγορείται για δεκάδες κρούσματα σαλμονέλας
- Συνθετικές χρωστικές σε μια απλή πίτα; Το παράδοξο πίσω από την ανάκληση 5,4 τόνων τορτίγιας
- Δωρεάν σεμινάριο για την καλύτερη οργάνωση των μικρών και οικογενειακών επιχειρήσεων από την ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ
- Έρευνα συνδέει την κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων με ενδείξεις εγκεφαλικής βλάβης
