Η ανίχνευση του παθογόνου βακτηρίου Listeria monocytogenes σε έτοιμα προς κατανάλωση σάντουιτς με κεμπάπ κοτόπουλου και γαλοπούλας οδήγησε σε διαδοχικές ανακλήσεις προϊόντων από μεγάλα ευρωπαϊκά σουπερμάρκετ. Στην υπόθεση εμπλέκονται τουλάχιστον τέσσερις χώρες, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πλατφόρμα ανταλλαγής πληροφοριών για επικίνδυνα τρόφιμα RASFF. H δημοσίευση χαρακτηρίστηκε ως “ειδοποίηση συναγερμού” με κατηγορία κινδύνου “σοβαρός” Πρόκειται για συσκευασμένα σάντουιτς Ιταλικής εταιρείας.
Το προϊόν περιγράφεται στο RASFF ως Tramezzino al kebab di pollo e tacchino con maionese senza uova, pomodoro e cipolla, δηλαδή έτοιμο σάντουιτς με κεμπάπ κοτόπουλου και γαλοπούλας, μαγιονέζα χωρίς αυγό, ντομάτα και κρεμμύδι. Η εργαστηριακή ανάλυση καταγράφει παρουσία Listeria monocytogenes σε επίπεδο μικρότερο από 10 CFU ανά γραμμάριο, χωρίς να αναφέρονται επιβεβαιωμένα περιστατικά νόσησης κατά τον χρόνο δημοσίευσης της ειδοποίησης.
Τα επίσημα έγγραφα ανάκλησης του ιταλικού Υπουργείου Υγείας ταυτοποιούν ως παραγωγό τη Riva Alimentari Uniti S.r.l., με εγκατάσταση παραγωγής στη Via Gaggio 43, Nibionno (Lecco) και κωδικό αναγνώρισης IT D1T8V UE. Η Riva Alimentari Uniti S.r.l. είναι ταλική βιομηχανία τροφίμων με έδρα το Nibionno (Λέκκο, Λομβαρδία), η οποία ειδικεύεται στην παραγωγή έτοιμων προς κατανάλωση προϊόντων όπως tramezzini, panini, focacce, piadine, καθώς και προϊόντων λαχανικών και σαλτσών. Η εταιρεία ιδρύεται το 2011, διαθέτει εγκατάσταση παραγωγής που ανακαινίζεται πλήρως το 2023 και δηλώνει παραγωγική δυναμικότητα περίπου 100.000 τεμαχίων ημερησίως. Τα προϊόντα της διατίθενται σε ολόκληρη την Ιταλία και εξάγονται στη Γαλλία, την Αυστρία, τη Γερμανία, το Βέλγιο και την Ελβετία.
Η ανάκληση αφορά την παρτίδα D-176-F με ημερομηνία ανάλωσης έως τις 30 Ιουλίου 2026 και περιλαμβάνει τις εμπορικές ονομασίες Stellato Tramezzino Kebab, Stellato Kebab Pomodoro Cipolla και Premium Tramezzino Kebab di pollo arrosto. Στην Ελβετία το ίδιο προϊόν κυκλοφορεί ως Tramezzino Stellato Kebab 150 g και ανακαλείται επίσημα από την αλυσίδα Denner, η οποία ενημέρωσε τους καταναλωτές ότι κατά τη διάρκεια ελέγχου ανιχνεύτηκε λιστέρια στο προϊόν και ζήτησε να μην καταναλωθεί αλλά να επιστραφεί σε οποιοδήποτε κατάστημα της αλυσίδας για επιστροφή χρημάτων.
Στη γαλλική αγορά το προϊόν διατίθεται με την εμπορική ονομασία L’Italie des Saveurs – Tramezzino Kebab 150 g και ανακαλείται από την αλυσίδα Auchan, με την εταιρεία Galileo SAS να εκδίδει την ανακοίνωση ανάκλησης για τον κωδικό GTIN 8059070744538 λόγω παρουσίας Listeria monocytogenes όπως και από την αλυσίδα E.Leclerc. Αντίστοιχη επίσημη ανακοίνωση δημοσιεύτηκε και από το κατάστημα E.Leclerc Leudelange στο Λουξεμβούργο για το ίδιο προϊόν και τον ίδιο κωδικό GTIN. Στην Ιταλία τα σάντουιτς Premium Tramezzino ανακαλούνται από τα καταστήματα Prix, ενώ το προϊόν της μάρκας Stellato αποσύρεται από τα σημεία πώλησης των αλυσίδων Iper, Coop και Mercatò. Οι πληροφορίες αυτές προέρχονται από δημοσιεύματα που βασίζονται στις ανακλήσεις του ιταλικού Υπουργείου Υγείας και όχι από επίσημες ανακοινώσεις όλων των εμπλεκόμενων αλυσίδων λιανικής.
Η Listeria monocytogenes είναι παθογόνο βακτήριο που προκαλεί τη λιστερίωση, μία από τις σοβαρότερες τροφιμογενείς λοιμώξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη μεγαλύτερη θνησιμότητα, παρά το σχετικά μικρό αριθμό κρουσμάτων σε σύγκριση με άλλες τροφιμογενείς ασθένειες. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), το βακτήριο παρουσιάζει ιδιαίτερη σημασία για τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα, επειδή μπορεί να επιβιώνει και να πολλαπλασιάζεται ακόμη και σε θερμοκρασίες ψύξης. Οι περισσότεροι υγιείς άνθρωποι εμφανίζουν ήπια συμπτώματα, όπως πυρετό, μυαλγίες και γαστρεντερικές διαταραχές, όμως σε εγκύους, ηλικιωμένους, νεογνά και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί σε σηψαιμία, μηνιγγίτιδα ή εγκεφαλίτιδα, ενώ κατά την εγκυμοσύνη ενδέχεται να προκαλέσει αποβολή, πρόωρο τοκετό ή σοβαρή λοίμωξη του νεογνού. Η EFSA επισημαίνει ότι τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα,μ όπςω σάντουιτς, σαλάτες, αλλαντικά, καπνιστά προϊόντα, μαλακά τυριά και άλλα, αποτελούν την κυριότερη πηγή έκθεσης των καταναλωτών στη Listeria monocytogenes, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την εφαρμογή αποτελεσματικών μέτρων υγιεινής, περιβαλλοντικής παρακολούθησης και ελέγχου της ψυκτικής αλυσίδας σε όλα τα στάδια της παραγωγής και της διανομής.
Η επιμόλυνση εμφανίζεται συνήθως μετά τη θερμική επεξεργασία των πρώτων υλών και κατά τη συναρμολόγηση ή τη συσκευασία του τελικού προϊόντος. Το βακτήριο εγκαθίσταται σε επιφάνειες παραγωγής, αποχετεύσεις, μηχανές κοπής, μεταφορικές ταινίες, θαλάμους ψύξης και άλλα σημεία με υγρασία, όπου σχηματίζει βιοϋμένια (biofilms) που δυσκολεύουν την πλήρη απομάκρυνσή του. Εάν δεν εφαρμόζονται αποτελεσματικά προγράμματα καθαρισμού, απολύμανσης και περιβαλλοντικής παρακολούθησης, μπορεί να επιμολύνει το τελικό προϊόν πριν από τη συσκευασία.
Η παραγωγή σύνθετων σάντουιτς όπως τα tramezzini περιλαμβάνει πολλαπλά συστατικά, μεταξύ των οποίων μαγειρεμένο κρέας, λαχανικά, σάλτσες και ψωμί. Η συναρμολόγηση πραγματοποιείται χωρίς να ακολουθεί νέα θερμική επεξεργασία, γεγονός που σημαίνει ότι οποιαδήποτε επιμόλυνση σε αυτό το στάδιο παραμένει στο προϊόν μέχρι την κατανάλωσή του. Η αποτελεσματική πρόληψη βασίζεται στη συνεχή περιβαλλοντική δειγματοληψία για Listeria spp., στην επικύρωση των διαδικασιών καθαρισμού και απολύμανσης, στη σωστή χωροθέτηση καθαρών και ακάθαρτων ζωνών παραγωγής, στον αυστηρό έλεγχο της ψυκτικής αλυσίδας, στην αποφυγή διασταυρούμενης επιμόλυνσης μετά το μαγείρεμα και στη συστηματική επαλήθευση της αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων υγιεινής μέσω μικροβιολογικών ελέγχων.
Η ασφάλεια των έτοιμων προς κατανάλωση τροφίμων έναντι της Listeria monocytogenes διέπεται πλέον από τον Κανονισμό (ΕΚ) 2073/2005, όπως τροποποιήθηκε με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/2895, ο οποίος τέθηκε σε εφαρμογή την 1η Ιουλίου 2026, με στόχο τη μείωση του κινδύνου λιστερίωσης από έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα. Με το νέο πλαίσιο, οι επιχειρήσεις τροφίμων υποχρεούνται να διαθέτουν πλήρη επιστημονική τεκμηρίωση που να αποδεικνύει την κατηγοριοποίηση του προϊόντος, τη δηλωμένη διάρκεια ζωής και το εφαρμοστέο μικροβιολογικό κριτήριο. Εφόσον δεν μπορούν να αποδείξουν με επαρκή στοιχεία ότι η συγκέντρωση της Listeria monocytogenes δεν θα υπερβεί τα 100 cfu/g έως το τέλος της διάρκειας ζωής του προϊόντος, εφαρμόζεται το αυστηρότερο κριτήριο της μη ανίχνευσης του παθογόνου σε δείγμα 25 g. Ο ΕΦΕΤ έχει ήδη διευκρινίσει ότι κατά τους επίσημους ελέγχους οι επιχειρήσεις θα πρέπει να είναι σε θέση να παρουσιάζουν πλήρη φάκελο τεκμηρίωσης, ο οποίος μπορεί να περιλαμβάνει μελέτες πρόκλησης (challenge tests), μελέτες διάρκειας ζωής (durability studies), ιστορικά μικροβιολογικά δεδομένα, φυσικοχημικά χαρακτηριστικά όπως το pH και η ενεργότητα νερού (aw), καθώς και κάθε άλλο επιστημονικό στοιχείο που τεκμηριώνει την ασφάλεια του προϊόντος μέχρι τη λήξη του.
Στους περισσότερους υγιείς ενήλικες η λοίμωξη μπορεί να εκδηλώνεται με πυρετό, μυϊκούς πόνους, ναυτία, διάρροια και συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη. Σε εγκύους, ηλικιωμένους, νεογνά και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα η λιστερίωση μπορεί να εξελιχθεί σε σηψαιμία, μηνιγγίτιδα ή εγκεφαλίτιδα, ενώ κατά την εγκυμοσύνη συνδέεται με αποβολή, πρόωρο τοκετό, ενδομήτριο θάνατο του εμβρύου ή σοβαρή λοίμωξη του νεογνού. Η περίοδος επώασης κυμαίνεται από λίγες ημέρες έως αρκετές εβδομάδες, γεγονός που δυσκολεύει τη σύνδεση των συμπτωμάτων με την κατανάλωση συγκεκριμένου τροφίμου. Η απουσία αλλοίωσης στην εμφάνιση, στην οσμή ή στη γεύση δεν αποκλείει την παρουσία της Listeria monocytogenes, καθώς το βακτήριο δεν προκαλεί εμφανείς μεταβολές στο προϊόν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Πάνω από 100.000 φάρμακα χημειοθεραπείας καταστράφηκαν μετά από δημοσιογραφική έρευνα – 5 φαρμακευτικές εκτός αγοράς
- Μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες τροφίμων του κόσμου, στο επίκεντρο αυτεπάγγελτης έρευνας για βρωμικό κάλιο σε ψωμί και αρτοσκευάσματα
- Σκόνη ζελέ: Τι περιέχει πραγματικά και τι κρύβεται πίσω από την ετικέτα
- Λουκέτο σε τουριστικό συγκρότημα μετά από 97 κρούσματα σαλμονέλλωσης – Salmonella βρέθηκε σε γεύματα, εξοπλισμό και πρώτες ύλες
- Η άγνωστη επιδημία εντεροϊού στη Λέσβο: Η μεγαλύτερη συρροή άσηπτης μηνιγγίτιδας των τελευταίων ετών
- Η Κομισιόν δεν αποσύρει γνωστό εντομοκτόνο παρά την απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ
- McDonald’s και ενεργειακά ποτά: Η foodwatch καταγγέλλει πώληση σε ανήλικους παρά τις συστάσεις του ίδιου του ομίλου
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
