Διαδοχικές υποθέσεις νοθείας και παραπλανητικής επισήμανσης, αποκαλύπτουν κενά στην αλυσίδα ελέγχου και αυξάνουν τις ανακλήσεις προϊόντων μελιού σε ευρωπαϊκό επίπεδο
Ακόμα ένα περιστατικό νοθείας μελιού έρχεται να προστεθεί στον ήδη βαρύ φάκελο των ευρωπαϊκών ελέγχων, αυτή τη φορά στην Τσεχία, όπου οι αρχές εντόπισαν προϊόν που δεν ανταποκρινόταν στη βοτανική προέλευση που δήλωνε η ετικέτα του. Η νέα ανάκληση, δεν αφορά προσθήκη ξένων σακχάρων που είναι ο πιο συχνός τύπος νοθείας, αλλά παραπλάνηση ως προς την ταυτότητα του προϊόντος. Όταν ένα μέλι πωλείται ως φαγόπυρου, φλαμουριάς, θυμαρίσιο ή ακακίας, πρέπει και να είναι, καθώς καθορίζει την εμπορική αξία, τη γεύση, το άρωμα και την επιλογή του καταναλωτή. Αν η εργαστηριακή ανάλυση δείχνει άλλη βοτανική προέλευση, ο αγοραστής πληρώνει για κάτι που δεν πήρε.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμα χιλιάδων ευρώ σε αρτοποιεία της Αττικής για παραβάσεις που αφορούν και την ασφάλεια τροφίμων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπρόκολο: Μεγάλη διεθνής ανάλυση 730.000 ατόμων εξετάζει τη σχέση του λαχανικού με τον καρκίνο
Η υπόθεση αφορά το προϊόν Pohankový med 500 g Steinhauer, δηλαδή μέλι φαγόπυρου σε γυάλινη συσκευασία 500 γραμμαρίων, το οποίο ελέγχθηκε στο κατάστημα «AAA MARKET» της εταιρείας HCDMV Trade s.r.o. στο Πλζεν. Το δείγμα κατατάχθηκε στην κατηγορία των νοθευμένων τροφίμων, καθώς η γυρεολογική ανάλυση έδειξε ότι το μέλι είχε διαφορετική βοτανική προέλευση από αυτήν που αναγραφόταν στη συσκευασία και δεν αντιστοιχούσε σε μέλι φαγόπυρου. Η νέα τσεχική υπόθεση έρχεται μετά από άλλους ελέγχους στη χώρα, στα τέλη Μαρτίου, όπου μέλια που διακινήθηκαν μέσω γνωστών αλυσίδων, μεταξύ των οποίων Lidl και Makro, κατατάχθηκαν επίσης ως νοθευμένα τρόφιμα λόγω παρουσίας ξένων αμυλασών. Οι ξένες αμυλάσες είναι ένζυμα που δεν αποτελούν φυσιολογικό χαρακτηριστικό του μελιού και η παρουσία τους συνδέεται με χρήση σιροπιών ή επεξεργασμένων σακχάρων. Σε τέτοιες περιπτώσεις το πρόβλημα δεν είναι μόνο η λανθασμένη ετικέτα, αλλά η ίδια η σύσταση του προϊόντος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φονικό τυρί: Τρεις νεκροί από υβριδικό E. coli σε μία επιδημία που πέτυχε το αδιανόητο 90% σε ποσοστό επιπλοκών
Ανάλογα ευρήματα είχαν προηγηθεί και σε προϊόντα που διακινούνταν από την Kaufland στην Τσεχία, με μέλια που έφεραν την επωνυμία ZLATÝ ÚL KVĚTOVÝ MED και άλλα προϊόντα της MEDAS s.r.o. να εμφανίζονται ως μη συμμορφούμενα λόγω ξένων αμυλασών. Τον Φεβρουάριο είχε καταγραφεί και άλλη περίπτωση παραπλανητικής βοτανικής προέλευσης σε μέλι που πωλούνταν ως ανθόμελο φλαμουριάς, αλλά η γυρεολογική ανάλυση δεν επιβεβαίωσε τον ισχυρισμό της ετικέτας. Η εικόνα δεν περιορίζεται στην Τσεχία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη καταγράψει σοβαρό πρόβλημα στην αγορά μελιού. Στη συντονισμένη ευρωπαϊκή δράση “From the Hives”, δείγματα εισαγόμενου μελιού που ελέγχθηκαν στα σύνορα της ΕΕ εμφάνισαν υψηλό ποσοστό ύποπτων παρτίδων για νοθεία με σάκχαρα, με την Επιτροπή και το Κοινό Κέντρο Ερευνών να επισημαίνουν το μέλι ως προϊόν υψηλού κινδύνου για απάτη τροφίμων. Το οικονομικό κίνητρο είναι προφανές. Το αυθεντικό μέλι εξαρτάται από τις μέλισσες, την ανθοφορία, τις καιρικές συνθήκες και την παραγωγική δυνατότητα κάθε περιοχής. Τα σιρόπια γλυκόζης, καλαμποκιού ή άλλων φυτικών πρώτων υλών είναι πολύ φθηνότερα. Όσο μεγαλύτερη είναι η διαφορά κόστους, τόσο ισχυρότερο γίνεται το κίνητρο για ανάμιξη, ψευδή επισήμανση ή πλήρη υποκατάσταση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κύβοι λαχανικών: Λίγα λαχανικά, πολύ αλάτι και πρόσθετα – Τι έδειξε η συγκριτική αξιολόγηση σε γνωστές μάρκες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός στη Ζάκυνθο για τρία κρούσματα λεπτοσπείρωσης: Ένας νεκρός και φόβοι για νέα περιστατικά
Οι μέθοδοι παραποίησης έχουν γίνει πιο σύνθετες. Σε αρκετές υποθέσεις οι ελεγκτές εξετάζουν χρήση σύνθετων σιροπιών, εξωγενών ενζύμων, υπερδιήθηση για αφαίρεση γύρης και τεχνικές που δυσκολεύουν τον προσδιορισμό της γεωγραφικής ή βοτανικής προέλευσης. Γι’ αυτό και οι έλεγχοι βασίζονται πλέον σε συνδυασμό αναλύσεων: γυρεολογική εξέταση, ισοτοπικές μετρήσεις, χημικοφυσικές δοκιμές και πιο προηγμένες τεχνικές εργαστηριακού προφίλ. Το πρόβλημα δεν είναι αποκλειστικά ευρωπαϊκό. Στις ΗΠΑ, ο FDA ανακοίνωσε τον Απρίλιο του 2026 ότι σε έλεγχο του 2025 εξέτασε 102 δείγματα μελιού, 54 εγχώρια και 48 εισαγόμενα. Τέσσερα κρίθηκαν παραβατικά, δύο από κάθε κατηγορία, με συνολικό ποσοστό περίπου 4%. Η υπηρεσία ανέφερε ότι τα παραβατικά δείγματα περιείχαν μη δηλωμένα γλυκαντικά και ότι για τα εισαγόμενα προϊόντα ενεργοποιήθηκαν μέτρα ελέγχου εισαγωγών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ασπιρίνη: Νέα επιστημονικά δεδομένα τη συνδέουν με μείωση κινδύνου καρκίνου και μετάστασης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πολυετής μόλυνση σε 4 μονάδες επεξεργασίας τόνου και σολομού – Εντοπίστηκε λιστέρια ακόμη και στις σκούπες!
Η Ελλάδα επίσης δεν βρίσκεται έξω από το κάδρο. Σε ευρωπαϊκές αναφορές έχουν καταγραφεί υποθέσεις που αφορούν ελληνικής προέλευσης μέλι με αυξημένη υδροξυμεθυλοφουρφουράλη και χαμηλή διαστασική δραστικότητα, δείκτες που συνδέονται συνήθως με υπερβολική θέρμανση ή παλαιότητα. Το HMF λειτουργεί ως βασικός δείκτης ποιότητας στο μέλι, καθώς αυξάνεται με τη θέρμανση και την αποθήκευση, ενώ η ευρωπαϊκή νομοθεσία θέτει συγκεκριμένα όρια για την περιεκτικότητά του. Για τον καταναλωτή, ο άμεσος κίνδυνος για την υγεία από περιπτώσεις λανθασμένης βοτανικής προέλευσης είναι συνήθως περιορισμένος. Το βασικό ζήτημα είναι η εξαπάτηση. Σε περιπτώσεις όμως όπου εντοπίζονται μη δηλωμένα γλυκαντικά, ξένα ένζυμα, κατάλοιπα απαγορευμένων ουσιών ή κακή ιχνηλασιμότητα, η υπόθεση περνά από την παραπλανητική εμπορική πρακτική σε ζήτημα ασφάλειας τροφίμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| DNA τροφίμων βρήκαν οι επιστήμονες στην Ιερά Σινδόνη
Η ευθύνη δεν σταματά στον παραγωγό ή στον εισαγωγέα. Οι μεγάλες αλυσίδες λιανικής έχουν κρίσιμο ρόλο, επειδή επιλέγουν προμηθευτές, διαχειρίζονται συμβάσεις, τοποθετούν προϊόντα στα ράφια και δημιουργούν κλίμα εμπιστοσύνης στον καταναλωτή. Όταν νοθευμένο ή παραπλανητικά επισημασμένο μέλι περνά από οργανωμένα δίκτυα διανομής, το πρόβλημα δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως αστοχία μικρής κλίμακας. Η τελευταία ανάκληση στην Τσεχία δείχνει ότι η απάτη στο μέλι δεν έχει μία μόνο μορφή. Άλλοτε αφορά σιρόπια και ξένα ένζυμα, άλλοτε ψευδή βοτανική προέλευση, άλλοτε πλαστά πιστοποιητικά ή ανεπαρκή ιχνηλασιμότητα. Το αποτέλεσμα για τον καταναλωτή είναι το ίδιο: αγοράζει ένα προϊόν με βάση μια υπόσχεση που δεν επιβεβαιώνεται στο εργαστήριο. Το μέλι παραμένει προϊόν υψηλής αξίας και υψηλής ευαλωτότητας. Όσο η αγορά επιβραβεύει τις «premium» ενδείξεις, τις εξωτικές προελεύσεις και τις χαμηλές τιμές χωρίς επαρκή έλεγχο, οι παραβάτες θα βρίσκουν χώρο. Οι ανακλήσεις στην Τσεχία, οι ευρωπαϊκές έρευνες και τα στοιχεία του FDA δείχνουν ότι η μάχη για την αυθεντικότητα του μελιού κρίνεται πλέον στα εργαστήρια, στην ιχνηλασιμότητα και στην πραγματική ευθύνη όσων βάζουν το προϊόν στο ράφι.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Mitsubishi: Με διακανονισμό ύψους 8,5 εκατομμυρίων «κλείνει» το θέμα με τους ελαττωματικούς αερόσακους
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βασίλης Ρουμπής: «Η καθημερινή απόλαυση μπορεί να είναι ταυτόχρονα φυσική, ποιοτική και ωφέλιμη»
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το κόλπο για να καταλάβετε αν η πόρτα του ψυγείου σας κλείνει σωστά και αν η συσκευή διατηρεί την απαιτούμενη θερμοκρασία
