Κλινικές μελέτες και γενετικοί δείκτες δείχνουν σημαντικό όφελος, με προϋπόθεση την προσεκτική ιατρική χρήση λόγω κινδύνων αιμορραγίας
Η ασπιρίνη, ένα από τα παλαιότερα και πιο διαδεδομένα φάρμακα, επανέρχεται στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας με έναν ρόλο που υπερβαίνει την αναλγητική και καρδιοπροστατευτική της δράση. Νέα επιστημονικά δεδομένα την επανατοποθετούν στο πεδίο της ογκολογίας, δείχνοντας ότι μπορεί να μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης και υποτροπής ορισμένων μορφών καρκίνου, κυρίως σε άτομα με συγκεκριμένα γενετικά χαρακτηριστικά. Κλινικές δοκιμές μεγάλης κλίμακας και πρόσφατες εργαστηριακές μελέτες καταγράφουν σημαντικά ποσοστά μείωσης του κινδύνου, ενώ παράλληλα αποσαφηνίζονται οι βιολογικοί μηχανισμοί που εμπλέκονται. Τα ευρήματα έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν κατευθυντήριες οδηγίες σε ορισμένες χώρες, αν και η χρήση της παραμένει στοχευμένη λόγω των γνωστών κινδύνων αιμορραγίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κύβοι λαχανικών: Λίγα λαχανικά, πολύ αλάτι και πρόσθετα – Τι έδειξε η συγκριτική αξιολόγηση σε γνωστές μάρκες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπρόκολο: Μεγάλη διεθνής ανάλυση 730.000 ατόμων εξετάζει τη σχέση του λαχανικού με τον καρκίνο
Η αφετηρία για μια σειρά από αυτές τις μελέτες συνδέεται με ασθενείς υψηλού γενετικού κινδύνου. Ο Βρετανός κατασκευαστής επίπλων Nick James διαπιστώθηκε μέσω γενετικού ελέγχου ότι είναι φορέας του συνδρόμου Lynch, μιας κληρονομικής διαταραχής που αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου. Συμμετείχε σε κλινική δοκιμή υπό την καθοδήγηση του John Burn στο Newcastle University, η οποία διερεύνησε την επίδραση της καθημερινής λήψης ασπιρίνης στην πρόληψη της νόσου. Πάνω από δέκα χρόνια μετά, παραμένει χωρίς διάγνωση καρκίνου, στοιχείο που ενισχύει τα ευρήματα της μελέτης. Η συγκεκριμένη δοκιμή περιέλαβε 861 ασθενείς με σύνδρομο Lynch και έδειξε ότι όσοι έλαβαν ασπιρίνη για τουλάχιστον δύο χρόνια εμφάνισαν περίπου 50% μικρότερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του παχέος εντέρου. Μεταγενέστερες αναλύσεις υποδεικνύουν ότι χαμηλότερες δόσεις, αντίστοιχες με αυτές που χρησιμοποιούνται για καρδιαγγειακή πρόληψη, μπορεί να προσφέρουν παρόμοιο όφελος με λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φονικό τυρί: Τρεις νεκροί από υβριδικό E. coli σε μία επιδημία που πέτυχε το αδιανόητο 90% σε ποσοστό επιπλοκών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός στη Ζάκυνθο για τρία κρούσματα λεπτοσπείρωσης: Ένας νεκρός και φόβοι για νέα περιστατικά
Παράλληλα, ερευνητική ομάδα με επικεφαλής την Anna Martling στο Karolinska Institute μελέτησε την επίδραση της ασπιρίνης σε ασθενείς που είχαν ήδη διαγνωστεί και χειρουργηθεί για καρκίνο του παχέος εντέρου. Σε δείγμα σχεδόν 3.000 ασθενών, διαπιστώθηκε ότι η λήψη ασπιρίνης μείωσε τον κίνδυνο υποτροπής περισσότερο από 50%, αλλά μόνο σε όσους έφεραν συγκεκριμένες γενετικές μεταλλάξεις που σχετίζονται με την οδό PI3K. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώθηκαν σε τυχαιοποιημένη πολυκεντρική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The New England Journal of Medicine, ενισχύοντας την κατεύθυνση της εξατομικευμένης θεραπείας. Η κλινική σημασία των ευρημάτων έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται σε συστήματα υγείας. Στη Σουηδία, η ασπιρίνη ενσωματώνεται σε θεραπευτικά πρωτόκολλα για ασθενείς με συγκεκριμένα μοριακά χαρακτηριστικά όγκων, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο συνιστάται προληπτικά για άτομα με σύνδρομο Lynch υπό ιατρική παρακολούθηση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πολυετής μόλυνση σε 4 μονάδες επεξεργασίας τόνου και σολομού – Εντοπίστηκε λιστέρια ακόμη και στις σκούπες!
Σε μοριακό επίπεδο, οι μηχανισμοί δράσης της ασπιρίνης φαίνεται να είναι πολυπαραγοντικοί. Η αναστολή του ενζύμου COX-2 οδηγεί σε μείωση των προσταγλανδινών, ουσιών που σχετίζονται με τη φλεγμονή και την ανάπτυξη όγκων. Επιπλέον, η επίδραση στα αιμοπετάλια περιορίζει την παραγωγή θρομβοξάνης Α2, μιας ουσίας που όχι μόνο εμπλέκεται στην πήξη του αίματος αλλά φαίνεται να προστατεύει και τα καρκινικά κύτταρα από την ανοσολογική επίθεση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Mitsubishi: Με διακανονισμό ύψους 8,5 εκατομμυρίων «κλείνει» το θέμα με τους ελαττωματικούς αερόσακους
Και μία άλλη μελέτη από το University of Cambridge, υπό την καθοδήγηση του Rahul Roychoudhuri, που δημοσιεύθηκε στο Nature, εστιάζει ακριβώς σε αυτόν τον μηχανισμό. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η μείωση της θρομβοξάνης Α2 απελευθερώνει τα Τ-λεμφοκύτταρα από κατασταλτικά σήματα, επιτρέποντάς τους να εντοπίζουν και να καταστρέφουν πιο αποτελεσματικά τα μεταστατικά καρκινικά κύτταρα. Το εύρημα αυτό θεωρείται κρίσιμο, καθώς η μετάσταση ευθύνεται για τη συντριπτική πλειονότητα των θανάτων από καρκίνο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| DNA τροφίμων βρήκαν οι επιστήμονες στην Ιερά Σινδόνη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βασίλης Ρουμπής: «Η καθημερινή απόλαυση μπορεί να είναι ταυτόχρονα φυσική, ποιοτική και ωφέλιμη»
Τα δεδομένα συγκλίνουν στο ότι η ασπιρίνη μπορεί να επηρεάσει τόσο την έναρξη όσο και την εξέλιξη της νόσου, αλλά η δράση της δεν είναι καθολική. Το όφελος φαίνεται να περιορίζεται σε συγκεκριμένες ομάδες ασθενών, με σαφή γενετικά ή μοριακά χαρακτηριστικά. Η προσέγγιση μετατοπίζεται από τη γενικευμένη χρήση προς τη στοχευμένη χορήγηση, βάσει βιοδεικτών. Παράλληλα, οι κίνδυνοι παραμένουν υπαρκτοί. Η ασπιρίνη συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα γαστρεντερικής αιμορραγίας, έλκους και, σε σπανιότερες περιπτώσεις, εγκεφαλικής αιμορραγίας. Οι αλληλεπιδράσεις της με άλλα αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα αποτελούν επίσης κρίσιμο παράγοντα στη λήψη αποφάσεων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μαζικές ανακλήσεις οχημάτων Opel, Peugeot, Fiat και Citroën λόγω κινδύνου πυρκαγιάς – Ποια μοντέλα επηρεάζονται
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ομαδική αγωγή κατά πασίγνωστης αλυσίδας για παραπλάνηση στον καφέ
Οι συνεχιζόμενες κλινικές δοκιμές, όπως η μελέτη Add-Aspirin υπό την καθοδήγηση της Ruth Langley στο University College London, επιχειρούν να καθορίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια ποιοι ασθενείς μπορούν να ωφεληθούν και με ποια δοσολογία. Τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν ότι ένα φθηνό και ευρέως διαθέσιμο φάρμακο μπορεί να αποκτήσει ρόλο σε ένα από τα πιο απαιτητικά πεδία της ιατρικής, υπό την προϋπόθεση ότι η χρήση του θα γίνεται με σαφή κριτήρια και ιατρική επίβλεψη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το κόλπο για να καταλάβετε αν η πόρτα του ψυγείου σας κλείνει σωστά και αν η συσκευή διατηρεί την απαιτούμενη θερμοκρασία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΕΟΦ: Συναγερμός για 7 συμπληρώματα διατροφής με ουσία που προκαλεί επικίνδυνες καρδιαγγειακές επιπλοκές (Μάρκες και φωτογραφίες)
