Νέα προειδοποίηση για μπισκότα Petit Beurre, λίγες ημέρες μετά τις προηγούμενες κοινοποιήσεις στο RASFF για αυξημένα επίπεδα ακρυλαμιδίου σε αντίστοιχα προϊόντα
Πρόσφατες επίσημες ανακοινώσεις ευρωπαϊκών αρχών υγείας έφεραν στο προσκήνιο τον εντοπισμό αυξημένων επιπέδων ακρυλαμιδίου σε συγκεκριμένες παρτίδες μπισκότων Petit Beurre. Το ζήτημα αυτό κινητοποίησε τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και οδήγησε σε προληπτικές ανακλήσεις προϊόντων, καθώς η συστηματική έκθεση στη συγκεκριμένη χημική ουσία συνδέεται με μακροπρόθεσμους κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Οι καταναλωτές καλούνται να ενημερωθούν για τα χαρακτηριστικά των επηρεαζόμενων παρτίδων, προκειμένου να αποφύγουν την κατανάλωσή τους.
Σύμφωνα με την επίσημη δημόσια προειδοποίηση της Πολωνικής Κρατικής Υγειονομικής Επιθεώρησης (GIS) που εκδόθηκε στις 25 Ιουνίου 2026, εντοπίστηκε αυξημένο επίπεδο ακρυλαμιδίου σε μία παρτίδα μπισκότων πτι μπερ Bonitki Petit Beurre, βάρους συσκευασίας 400 γραμμαρίων, με αριθμό παρτίδας και ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 6104037121 01-10 – 13/04/2027. Εισαγωγέας του προϊόντος είναι η εταιρεία YARYCH IMPORT EKSPORT SP. Z O.O. με έδρα το Κατοβίτσε και παραγωγός η Cukiernia Yarych. Η ανάκληση αφορά προϊόν ιδιωτικής ετικέτας της Biedronka, της μεγαλύτερης αλυσίδας σούπερ μάρκετ στην Πολωνία.
Η αξιολόγηση κινδύνου πραγματοποιήθηκε από το Εθνικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας της Πολωνίας (NIZP PZH – PIB), το οποίο έκρινε ότι η κατανάλωση της συγκεκριμένης παρτίδας μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία, με αποτέλεσμα η εταιρεία Jeronimo Martins Polska S.A., σε συνεργασία με τον προμηθευτή, να ξεκινήσει τη διαδικασία προληπτικής απόσυρσης από τις 18 Ιουνίου 2026. Το περιστατικό αυτό ακολουθεί δύο προηγούμενες κοινοποιήσεις στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης για τα Τρόφιμα και τις Ζωοτροφές (RASFF) στα μέσα Ιουνίου 2026, οι οποίες αφορούσαν τα μπισκότα Petit Beurre Apetilki όπου οι εργαστηριακές αναλύσεις κατέγραψαν συγκεντρώσεις ακρυλαμιδίου 696 ± 160 μg/kg και 508 ± 117 μg/kg αντίστοιχα.
Η ανάκληση πραγματοποιήθηκε επειδή οι μετρήσεις των εργαστηριακών ελέγχων έδειξαν ότι τα επίπεδα του ακρυλαμιδίου υπερέβαιναν τα καθορισμένα επίπεδα αναφοράς που ορίζει η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/2158 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δεν έχουν θεσπιστεί ανώτατα επιτρεπτά όρια ασφάλειας με τη μορφή αυστηρών νομικών περιορισμών για το ακρυλαμίδιο, αλλά έχουν καθοριστεί επίπεδα αναφοράς (benchmarks) για διάφορες κατηγορίες τροφίμων, με την τιμή για τα μπισκότα και τα κράκερ να βρίσκεται στα 350 μg/kg. Όταν διαπιστώνεται υπέρβαση αυτών των τιμών, οι επιχειρήσεις τροφίμων υποχρεούνται να επανεξετάσουν τα μέτρα μείωσης που εφαρμόζουν και να προσαρμόσουν τις παραγωγικές τους διαδικασίες, ενώ στην περίπτωση των συγκεκριμένων παρτίδων, η επίσημη αξιολόγηση επικίνδυνότητας οδήγησε στην απόφαση απόσυρσης για την προστασία του καταναλωτικού κοινού.
Το ακρυλαμίδιο ($C_3H_5NO$) είναι μια οργανική χημική ένωση με χαμηλό μοριακό βάρος, η οποία δεν προστίθεται σκοπίμως στα τρόφιμα, αλλά σχηματίζεται με φυσικό τρόπο κατά τη διάρκεια της θερμικής επεξεργασίας σε υψηλές θερμοκρασίες που συνήθως υπερβαίνουν τους 120°C. Η δημιουργία του λαμβάνει χώρα κυρίως σε τρόφιμα πλούσια σε άμυλο και υδατάνθρακες κατά το ψήσιμο, το τηγάνισμα ή το καβούρδισμα όπως σε πατάτες, μπισκότα και καφέ, μέσω της αντίδρασης Maillard, μιας μη ενζυματικής αμαύρωσης ανάμεσα σε αναγωγικά σάκχαρα, όπως η γλυκόζη και η φρουκτόζη, και στο αμινοξύ ελεύθερη ασπαραγίνη. Η αντίδραση αυτή είναι ταυτόχρονα υπεύθυνη για το καστανό χρώμα, το ιδιαίτερο άρωμα και τη γεύση των ψημένων προϊόντων.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), η διατροφική έκθεση στο ακρυλαμίδιο αποτελεί πεδίο προσοχής για τη δημόσια υγεία, καθώς η Διεθνής Υπηρεσία Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) έχει ταξινομήσει την ουσία ως πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο στην Κατηγορία 2A, βάσει πειραματικών μελετών που έδειξαν γονιδιοτοξικές ιδιότητες και πρόκληση βλαβών στο DNA. Οι κυριότερες πηγές έκθεσης περιλαμβάνουν τις τηγανητές πατάτες, τα πατατάκια, τα μπισκότα, τα κράκερ, τις φρυγανιές, το ψωμί, τα δημητριακά πρωινού και τον καφέ, με τις νεότερες ηλικιακές ομάδες και ιδιαίτερα τα παιδιά να θεωρούνται πιο ευάλωτες λόγω του χαμηλότερου σωματικού τους βάρους.
Η κατανάλωση μιας μεμονωμένης παρτίδας τροφίμου με αυξημένο ακρυλαμίδιο δεν προκαλεί άμεση, οξεία δηλητηρίαση, άμεσα ορατά συμπτώματα ή γαστρεντερίτιδα, καθώς δεν υφίσταται χρόνος επώασης όπως συμβαίνει με τις μικροβιακές επιμολύνσεις. Ο κίνδυνος από το ακρυλαμίδιο είναι χρόνιος και αθροιστικός, που σημαίνει ότι η μακροχρόνια και καθημερινή πρόσληψη αυξημένων ποσοτήτων της ουσίας από πολλαπλές διατροφικές πηγές είναι αυτή που αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία, με κυριότερη την πιθανότητα ανάπτυξης νεοπλασιών, ενώ σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα έκθεσης, που αφορούν κυρίως επαγγελματικό περιβάλλον, έχουν παρατηρηθεί και νευροτοξικές επιδράσεις.
Αν και οι βιομηχανίες τροφίμων εφαρμόζουν τεχνικές μείωσης, όπως η χρήση του ενζύμου ασπαραγινάση, ο έλεγχος των θερμοκρασιών ψησίματος και η επιλογή πρώτων υλών με χαμηλά σάκχαρα, οι καταναλωτές μπορούν να περιορίσουν την έκθεσή τους εφαρμόζοντας συγκεκριμένες πρακτικές στο σπίτι. Κατά το ψήσιμο ή το τηγάνισμα αμυλούχων τροφίμων η διαδικασία πρέπει να σταματά όταν το τρόφιμο αποκτά χρυσαφένιο χρώμα και να αποφεύγεται το έντονο καφέ ή το κάψιμο. Επίσης, οι ωμές πατάτες δεν πρέπει να αποθηκεύονται στο ψυγείο, καθώς οι χαμηλές θερμοκρασίες αυξάνουν την απελευθέρωση αναγωγικών σακχάρων που οδηγούν σε μεγαλύτερη παραγωγή ακρυλαμιδίου κατά το μετέπειτα μαγείρεμα, οπότε προτιμάται ένα σκοτεινό και δροσερό μέρος. Παράλληλα, το μούλιασμα των κομμένων πατατών σε νερό για 15 έως 30 λεπτά πριν από το μαγείρεμα βοηθά στην απομάκρυνση μέρους των σακχάρων, ενώ μια ισορροπημένη διατροφή με εναλλαγή μεθόδων όπως το βράσιμο ή ο ατμός συμβάλλει συνολικά στον περιορισμό της έκθεσης.
Οι κρατικές υγειονομικές αρχές συνιστούν στους καταναλωτές που έχουν προμηθευτεί τα μπισκότα Petit Beurre των συγκεκριμένων παρτίδων που αναφέρονται στις ανακλήσεις να μην τα καταναλώσουν και να τα επιστρέψουν στα σημεία πώλησης από τα οποία τα αγόρασαν, ενώ οι έλεγχοι στην αγορά συνεχίζονται για τη διασφάλιση της τήρησης των επιπέδων αναφοράς από όλους τους παραγωγούς και εισαγωγείς.
Οι φωτογραφίες των μπισκότων που έδωσαν στη δημοσιότητα οι Αρχές της Πολωνίας
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ανάκληση ντονέρ κεμπάπ: Παράδειγμα διαχείρισης μη συμμόρφωσης στη βιομηχανία τροφίμων
- Επείγουσα ανάκληση Nutella Muffin σε επτά ευρωπαϊκές χώρες – Η ανακοίνωση της Ferrero
- Ευρωπαϊκός συναγερμός για γάλα της Nestlé NAN OPTIPRO 2+ λόγω αυξημένων βιομηχανικών χημικών επιμολυντών
- Lidl Fi: Επεκτείνεται η ανάκληση δημοφιλούς τροφίμου της αλυσίδας
- Επικήρυξη λαγοκέφαλων από το ΥΠΑΑΤ – Αποζημίωση στα 5,33 ευρώ ανά κιλό
