Ευρωπαϊκή ειδοποίηση για τρόφιμο με απαγορευμένο φυτοφάρμακο που έχει τεκμηριωμένη νευροτοξική δράση
Συναγερμό σε ολόκληρη την Ευρώπη –και πλέον και στην Ελλάδα– έχουν προκαλέσει οι αλλεπάλληλες ειδοποιήσεις του Συστήματος Ταχείας Ειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF) σχετικά με την ανίχνευση chlorpyrifos σε εσπεριδοειδές βραζιλιάνικης προέλευσης. Πρόκειται για απαγορευμένο φυτοφάρμακο με τεκμηριωμένη νευροτοξική δράση, το οποίο δεν επιτρέπεται να ανιχνεύεται σε κανένα τρόφιμο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρ’ όλα αυτά, δύο διαδοχικές κοινοποιήσεις –στις 5 και 8 Δεκεμβρίου– δείχνουν ότι παρτίδες μολυσμένων λάιμ έχουν διανεμηθεί σε πολλά κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Προειδοποίηση του ΕΟΦ για συγκεκριμένο γάλα – Το Cibum έχει ενημερώσει από τις 9 Νοεμβρίου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοκολάτα Milka: Σε συναγερμό το RASFF για συγκεκριμένη παρτίδα – Ποιες χώρες αφορά
Η πρώτη ειδοποίηση (2025.9778), που κοινοποιήθηκε από την Ολλανδία στις 5 Δεκεμβρίου και επικυρώθηκε στις 8 Δεκεμβρίου, αφορά συγκέντρωση chlorpyrifos 0,016 mg/kg, τιμή αυξημένη κατά 60% σε σχέση με το μέγιστο επιτρεπτό επίπεδο των 0,01 mg/kg. Η ύπαρξη του ορίου 0,01 mg/kg για το chlorpyrifos, παρότι είναι εντελώς απαγορευμένο εξηγείται ως «επιτρεπτό επίπεδο», ωστόσο στην πραγματικότητα αποτελεί το χαμηλότερο τεχνικά μετρήσιμο κατώφλι που χρησιμοποιεί η Ευρωπαϊκή Ένωση για όλες τις απαγορευμένες δραστικές ουσίες. Το εύρημα προέκυψε κατά τον εργαστηριακό έλεγχο εισαγόμενης παρτίδας και θεωρείται από τις αρχές ως σοβαρός κίνδυνος. Η παρτίδα είχε ήδη διανεμηθεί σε πολλαπλές χώρες μέσω διαφορετικών διανομέων, με αποτέλεσμα οι ολλανδικές αρχές να επιβάλουν άμεση απαγόρευση εμπορίας και υποχρεωτική ενημέρωση όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χριστουγεννιάτικα μπισκότα: Πόσο μολυσμένα είναι με μυκοτοξίνες; – Ευρήματα αναλύσεων του CVUA Sigmaringen σε 18 δείγματα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ένα στα τρία κάστανα είναι χαλασμένα χωρίς να φαίνονται – Πώς να αναγνωρίζετε τα αλλοιωμένα πριν τα κόψετε
Λίγες ημέρες αργότερα, η Ολλανδία κοινοποίησε νέα υπόθεση, με αριθμό 2025.9793, που αφορά επίσης λάιμ προέλευσης Βραζιλίας, στα οποία διαπιστώθηκε συγκέντρωση chlorpyrifos 0,032 mg/kg. Το επίπεδο αυτό υπερβαίνει τριπλά το επιτρεπόμενο όριο και χαρακτηρίζεται από το RASFF ως δυνητικά σοβαρός κίνδυνος. Η συγκεκριμένη παρτίδα είχε διακινηθεί σε Βέλγιο, Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία και Ολλανδία γεγονός που έχει ενεργοποιήσει διαδικασίες ανάκλησης και πρόσθετους ελέγχους στις εθνικές αγορές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Θαλασσινά: Το καρκινογόνο “πράσινο του μαλαχίτη” επιστρέφει – Νέα επείγουσα ανάκληση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λεμονόχορτο: Το νέο “όπλο” της βιομηχανίας τροφίμων
Το chlorpyrifos απαγορεύτηκε στην ΕΕ εξαιτίας των ισχυρών ενδείξεων ότι επηρεάζει τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο των παιδιών. Πλήθος επιστημονικών μελετών καταγράφουν μείωση IQ, διαταραχές μνήμης και γλωσσικής ανάπτυξης, καθώς και αυξημένο κίνδυνο διαταραχών συμπεριφοράς τύπου ΔΕΠ-Υ, ακόμη και από έκθεση σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Οι επιδράσεις αυτές σχετίζονται με την αναστολή της ακετυλοχολινεστεράσης, ενζύμου κρίσιμου για τη λειτουργία του νευρικού συστήματος. Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων κατέληξε ότι δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο έκθεσης, οδηγώντας στην πλήρη απαγόρευση της ουσίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μαύρο τσάι με επικίνδυνα επίπεδα τοξινών σε μεγάλα σούπερ μάρκετ – Ειδοποίηση ανάκλησης – Δείτε μάρκα και φωτογραφία
Την ίδια στιγμή, στη Γαλλία βρίσκεται σε εξέλιξη νέα μεγάλη ανάκληση λάιμ της μάρκας PRIX MALIN, σε συσκευασία FILET 500 g, με παρτίδα BR99978L1. Το προϊόν είχε διανεμηθεί μέσω των καταστημάτων GRAND FRAIS και Fresh Mon Marché της PROSOL στις 4 και 5 Δεκεμβρίου. Η εταιρεία La Compagnie des Fruits Mûrs προχώρησε σε εθελοντική απόσυρση, καθώς στα δείγματα εντοπίστηκαν υπερβάσεις LMR (μέγιστου επιτρεπτού υπολείμματος) σε συνδυασμό με έλλειψη δεδομένων για ARfD, δηλαδή την εκτίμηση της οξείας τοξικότητας. Η απουσία αυτών των δεδομένων σημαίνει ότι δεν μπορεί να προσδιοριστεί ο κίνδυνος για την υγεία από μία και μόνο κατανάλωση, οδηγώντας τις αρχές σε προληπτική αλλά υποχρεωτική ανάκληση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο 4,2 εκατομμυρίων ευρώ σε πάροχο συνδρομητικής τηλεόρασης για μη καταβολή εκπτώσεων και «κρυφές» αυξήσεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η ιταλική κουζίνα εντάχθηκε στην Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της UNESCO
Πρόσφατα το cibum είχε αποκαλύψει ότι η Lidl Γαλλίας αναγκάστηκε να αποσύρει για τρίτη φορά μέσα σε έναν χρόνο βραζιλιάνικα λάιμ λόγω υπέρβασης φυτοφαρμάκων. Η τελευταία ανάκληση αφορούσε το προϊόν LIME TAHITI BRESIL (FILET 500G x8) με παρτίδα L47 04, το οποίο πωλήθηκε από 21 έως 25 Νοεμβρίου 2025, ενώ προηγούμενες παρτίδες είχαν αποσυρθεί τον Ιούλιο 2025 και τον Οκτώβριο 2024. Το γεγονός καταδεικνύει πιθανή συστημική αστοχία στους ελέγχους των εισαγόμενων φορτίων από τρίτες χώρες.
Σε διεθνές επίπεδο, ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι και τα στοιχεία της PAN UK, σύμφωνα με τα οποία το 79% των δειγμάτων λάιμ που ελέγχθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2024 περιείχαν πολλαπλά φυτοφάρμακα. Συνολικά, εντοπίστηκαν 123 διαφορετικές χημικές ουσίες σε 17 κατηγορίες φρούτων και λαχανικών, εκ των οποίων 42 συνδέονται με καρκινογόνο δράση και 21 με σοβαρές ορμονικές διαταραχές. Οι ειδικοί προειδοποιούν για τον λεγόμενο συνδυαστικό κίνδυνο ή cocktail effect, δηλαδή την απρόβλεπτη τοξικότητα από ταυτόχρονη έκθεση σε πολλαπλές ουσίες, ακόμη και όταν μεμονωμένα βρίσκονται εντός ορίων.
Ανησυχίες διατυπώνονται πλέον και στην Ελλάδα, όπου τα νεότερα στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης (Οκτώβριος 2025) δείχνουν ότι τα περισσότερα μη συμμορφούμενα δείγματα αφορούσαν σταφύλια, λάιμ, πιπεριές και μάνγκο. Στις αναλύσεις του Μαρτίου 2025 καταγράφηκαν υπερβάσεις σε λάιμ, πατάτες, πιπεριές και παντζάρια, με πέντε δείγματα να χαρακτηρίζονται δυνητικά επικίνδυνα. Η νέα ειδοποίηση του RASFF επιβεβαιώνει ότι προβληματικές παρτίδες λάιμ έχουν διακινηθεί και στη χώρα μας, αυξάνοντας τον βαθμό επαγρύπνησης των αρμόδιων αρχών.
Η ελληνική αγορά, όπως και οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές, καλείται πλέον να ενισχύσει τους δειγματοληπτικούς ελέγχους σε εισαγόμενα εσπεριδοειδή, κυρίως από χώρες με ιστορικό υπερβάσεων. Το καλό πλύσιμο ή το ξεφλούδισμα μειώνει αλλά δεν εξαλείφει τον κίνδυνο, αφού οι ουσίες μπορούν να διεισδύουν στον φλοιό. Οι διαδοχικοί συναγερμοί καταδεικνύουν ότι τα λάιμ αποτελούν μία από τις πιο ευάλωτες κατηγορίες εισαγόμενων φρούτων στην ευρωπαϊκή αγορά.
