Νέα πίεση στις τιμές των τροφίμων σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να προκαλέσει ο συνδυασμός των πολεμικών συγκρούσεων, των ακραίων καιρικών φαινομένων και του αυξημένου κόστους παραγωγής. Σύμφωνα με ανάλυση της Oxford Economics, που επικαλείται το Euronews Business, οι παγκόσμιες τιμές των τροφίμων αναμένεται να αυξηθούν κατά 11,8% το 2026, ενώ για το 2027 προβλέπεται νέα άνοδος της τάξης του 4,8%. Οι μεγαλύτερες πιέσεις αναμένεται να καταγραφούν στις καλλιέργειες, και ιδιαίτερα στα δημητριακά, τα φρούτα και τα λαχανικά, αλλά και στα γαλακτοκομικά. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τις επιπτώσεις των ακραίων θερμοκρασιών και της ξηρασίας στην Ευρώπη, αλλά και με το υψηλότερο κόστος ενέργειας, λιπασμάτων και καυσίμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Algida – Παγωτό Cornetto: Καταγγελία ότι σε μερικές χώρες χρησιμοποιεί περισσότερες χρωστικές και φοινικέλαιο – Τι ισχύει στην Ελλάδα
Μειώνεται η ευρωπαϊκή παραγωγή σιτηρών
Οι επιπτώσεις του ακραίου καλοκαιρινού καιρού έχουν ήδη αποτυπωθεί στις εκτιμήσεις για την ευρωπαϊκή παραγωγή. Η Coceral, η ευρωπαϊκή ένωση εμπορίου δημητριακών και ελαιούχων σπόρων, αναθεώρησε τον Ιούλιο προς τα κάτω την πρόβλεψή της για τη συνολική συγκομιδή σιτηρών στην ΕΕ των 27 και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η εκτίμηση μειώθηκε από 295,5 εκατομμύρια τόνους σε 286,6 εκατομμύρια τόνους, ενώ το 2025 η αντίστοιχη παραγωγή είχε ανέλθει στους 310 εκατομμύρια τόνους. Στη Γερμανία, μία από τις σημαντικότερες παραγωγούς χώρες της Ευρώπης, η παραγωγή σιτηρών αναμένεται να μειωθεί κατά 7% φέτος, καθώς οι έντονες ξηρασίες και οι καύσωνες έχουν προκαλέσει σημαντικές ζημιές στις καλλιέργειες. Η γερμανική ένωση αγροτών εκτιμά την παραγωγή στους 41,9 εκατομμύρια τόνους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κομμάτια γυαλιών σε παγωτά ξυλάκι – Ανακαλούνται 5 γεύσεις
Το σιτάρι στο επίκεντρο των πιέσεων
Ιδιαίτερα ευάλωτο εμφανίζεται το σιτάρι, καθώς πρόκειται για καλλιέργεια με υψηλές ανάγκες σε λιπάσματα. Σύμφωνα με την Oxford Economics, η τιμή του αναμένεται να αυξηθεί κατά 36% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 6,92 δολάρια ανά bushel κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026. Οι εξελίξεις στην αγορά σιταριού έχουν ιδιαίτερη σημασία για τους καταναλωτές, καθώς το συγκεκριμένο δημητριακό αποτελεί βασική πρώτη ύλη για ένα μεγάλο εύρος προϊόντων, μεταξύ άλλων για ψωμί, ζυμαρικά, δημητριακά πρωινού και μπισκότα.
Η αύξηση της τιμής του σιταριού, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι τιμές των συγκεκριμένων προϊόντων στα σούπερ μάρκετ θα αυξηθούν αυτόματα και στον ίδιο βαθμό. Ο δείκτης της Oxford Economics παρακολουθεί τις τιμές των βασικών εμπορευμάτων και όχι τις τελικές τιμές λιανικής, οι οποίες επηρεάζονται και από άλλους παράγοντες, όπως η επεξεργασία, η μεταποίηση, η συσκευασία, οι μεταφορές και τα περιθώρια κέρδους.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία αυξάνει τον κίνδυνο για τα σιτηρά
Σημαντική παράμετρος για την παγκόσμια αγορά σιτηρών παραμένει ο πόλεμος στην Ουκρανία. Η Ρωσία και η Ουκρανία αντιπροσωπεύουν μαζί σχεδόν το 30% των παγκόσμιων εξαγωγών σιταριού και περισσότερο από το 10% των εξαγωγών καλαμποκιού. Οι επιθέσεις σε λιμάνια, τερματικούς σταθμούς φόρτωσης και πλοία, καθώς και οι διαταραχές στις εξαγωγές σιτηρών από τη Μαύρη Θάλασσα και την Αζοφική Θάλασσα, δημιουργούν κίνδυνο για περίπου 86 εκατομμύρια τόνους ετήσιας εξαγωγικής δυναμικότητας σιτηρών. Από αυτή την ποσότητα, περίπου 52 εκατομμύρια τόνοι αφορούν τη Ρωσία και 34 εκατομμύρια την Ουκρανία.
Η δυναμικότητα αυτή αντιστοιχεί σε σχεδόν 17% των παγκόσμιων εξαγωγών δημητριακών, γεγονός που εξηγεί γιατί οποιαδήποτε σοβαρή διαταραχή στην περιοχή μπορεί να επηρεάσει την παγκόσμια αγορά.
Πετρέλαιο, φυσικό αέριο και λιπάσματα επιβαρύνουν το κόστος
Την ίδια στιγμή, οι αγρότες βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένο κόστος παραγωγής. Η διαταραχή στις προμήθειες πετρελαίου και άλλων πρώτων υλών, σε συνδυασμό με τον αποκλεισμό των θαλάσσιων μεταφορών μέσω των στενών του Ορμούζ λόγω του πολέμου με το Ιράν, έχει εντείνει τις πιέσεις. Η Oxford Economics αναφέρει ότι οι παγκόσμιες τιμές του ντίζελ αυξήθηκαν κατά 36% σε ετήσια βάση τον Ιούλιο, ενώ οι τιμές των λιπασμάτων προβλέπεται να αυξηθούν κατά 22% μέσα στο 2026.
Το κόστος των καυσίμων και των λιπασμάτων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την τελική τιμή των αγροτικών προϊόντων, καθώς επηρεάζει τόσο την καλλιέργεια όσο και τη συγκομιδή και τη μεταφορά τους.
Ήδη αυξημένες οι τιμές των δημητριακών
Τα στοιχεία του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) δείχνουν ότι οι παγκόσμιες τιμές των βασικών διατροφικών εμπορευμάτων ήταν τον Ιούλιο 1% υψηλότερες σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η αύξηση στα δημητριακά, οι τιμές των οποίων ήταν 6,9% υψηλότερες, ενώ οι τιμές των φυτικών ελαίων αυξήθηκαν κατά περίπου 17,3%.
Παρά τις νέες πιέσεις, η Oxford Economics επισημαίνει ότι η προβλεπόμενη αύξηση των παγκόσμιων τιμών τροφίμων για το 2026 παραμένει χαμηλότερη από την άνοδο του 14,2% που είχε καταγραφεί το 2022.
Πότε θα φτάσουν οι αυξήσεις στον καταναλωτή
Δεν αναμένεται όλες οι επιπτώσεις να εμφανιστούν ταυτόχρονα στα ράφια των καταστημάτων. Για τα φρέσκα τρόφιμα, όπως τα φρούτα και τα λαχανικά, η μετακύλιση των αυξημένων τιμών αναμένεται να είναι σχετικά γρήγορη, με τις επιπτώσεις να γίνονται πιθανότατα ορατές στις τιμές καταναλωτή μέσα σε δύο έως τρεις μήνες.
Αντίθετα, στα επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως το ψωμί και τα ζυμαρικά, η επίδραση αναμένεται να καθυστερήσει περισσότερο, καθώς απαιτείται χρόνος για τη συγκομιδή, την επεξεργασία και τη μεταποίηση των πρώτων υλών. Σύμφωνα με την Oxford Economics, η μεγαλύτερη επίδραση στις τιμές των επεξεργασμένων τροφίμων αναμένεται περίπου έξι έως εννέα μήνες μετά, γεγονός που τοποθετεί την κορύφωση της επίδρασης περίπου μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαΐου 2027.
Υπάρχει κίνδυνος η κατάσταση να γίνει ακόμη δυσκολότερη
Οι αναλυτές της Oxford Economics προειδοποιούν ότι το σοκ στις τιμές των τροφίμων θα μπορούσε τελικά να είναι ισχυρότερο από τις σημερινές προβλέψεις. Η πλήρης επίπτωση των επιθέσεων στις υποδομές και στις εξαγωγές της Μαύρης Θάλασσας δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως, ενώ ένας ισχυρός κύκλος El Niño θα μπορούσε να προκαλέσει επιπλέον προβλήματα στις καλλιέργειες και εκτός Ευρώπης.
Ωστόσο, υπάρχει και ένας παράγοντας που θα μπορούσε να περιορίσει μέρος των πιέσεων. Η αύξηση των τιμών του σιταριού ενδέχεται να καταστήσει οικονομικά βιώσιμες εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγής, επιτρέποντας σε μέρος των φορτίων να μετακινηθεί μέσω διαφορετικών εμπορικών οδών.
Σε κάθε περίπτωση, η εικόνα που διαμορφώνεται για την αγορά τροφίμων δείχνει ότι η κλιματική πίεση στις καλλιέργειες και οι γεωπολιτικές συγκρούσεις δεν επηρεάζουν μόνο την αγροτική παραγωγή και το κόστος των πρώτων υλών, αλλά μπορούν σταδιακά να μεταφερθούν και στο κόστος βασικών τροφίμων που βρίσκονται καθημερινά στο τραπέζι των καταναλωτών, με το ψωμί και τα ζυμαρικά να βρίσκονται μεταξύ των προϊόντων που αναμένεται να δεχθούν τις μεγαλύτερες πιέσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ανάκληση συσκευής Lenovo λόγω παρουσίας μολύβδου 720 φορές πάνω από το όριο – Ευρωπαϊκή ειδοποίηση και παραπομπή της υπόθεσης στον εισαγγελέα
- Lidl Fi: Ανάκληση αυγών λόγω κινδύνου σαλμονέλας – Εντοπίστηκε το βακτήριο σε συμβεβλημένο παραγωγό
- Ένας θάνατος και πάνω από 200 κρούσματα σαλμονέλας – Στο μικροσκόπιο τα εισαγόμενα αυγά
- METRO – My market: Πρόστιμο 1.000 ευρώ γιατί χρέωνε τα αυγά ακριβότερα στο ταμείο από την τιμή στο ράφι
- Σπανάκι, μανιτάρια και ψωμί: Νέα στοιχεία για την έκθεση σε κάδμιο – Αξιολόγηση του BfR στο Food Risk Assess Europe
- Λιστέρια σε τυροκαυτερή λόγω προβλήματος στην ψυκτική αλυσίδα
- Τρία πράγματα που προσέχουμε στα 50 για να καθυστερήσουμε την άνοια έως και για 13 χρόνια – Mελέτη σε πάνω από 12.400 ενήλικες
- Γυαλί μέσα σε ψωμί: 7χρονη το έβγαλε από το στόμα της ενώ έτρωγε τοστ (φωτογραφία)
- Μακαρόνια με κιμά: Το ψιλοκομμένο ντοματάκι σε κονσέρβα ή η passata κάνει την καλύτερη σάλτσα;
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
