Νέα μελέτη δείχνει ότι οι νευρώνες μπορεί να παραμένουν ζωντανοί αλλά λειτουργικά κατεστραμμένοι πολύ πριν ξεκινήσει η εκτεταμένη εκφύλισή τους
Μια νέα εργαστηριακή μελέτη από το Salk Institute for Biological Studies φέρνει στο προσκήνιο μια πιθανή «σιωπηλή» φάση νευρωνικής δυσλειτουργίας που θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε νευροεκφυλιστικές παθήσεις όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον Η έρευνα, εξετάζει τι συμβαίνει στα νευρικά κύτταρα όταν εκτίθενται για μεγάλο χρονικό διάστημα σε αυξημένα επίπεδα σιδήρου ή όταν εξαντλείται η γλουταθειόνη, ένα από τα βασικά αντιοξειδωτικά του εγκεφάλου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνες τουρκικές ντομάτες: Κατακλύζεται η αγορά από φορτία με απαγορευμένα φυτοφάρμακα – Όλα τα στοιχεία
Το βασικό εύρημα είναι ότι τα νευρωνικού τύπου κύτταρα δεν πεθαίνουν αμέσως υπό αυτές τις συνθήκες, αλλά εισέρχονται σε μια ενδιάμεση κατάσταση κατά την οποία παραμένουν ζωντανά, όμως οι άμυνές τους έχουν ουσιαστικά αποδυναμωθεί. Οι ερευνητές περιγράφουν αυτή τη φάση ως «chronoferroptosis», έναν προτεινόμενο μηχανισμό που σχετίζεται με την ferroptosis, δηλαδή έναν τύπο κυτταρικού θανάτου που εξαρτάται από τον σίδηρο και οδηγεί σε καταστροφή των λιπιδικών μεμβρανών μέσω οξειδωτικών αντιδράσεων.
Στα πειράματα, τα οποία πραγματοποιήθηκαν σε εργαστηριακά καλλιεργημένα ανθρώπινα νευροβλαστωματικά κύτταρα που προσομοιάζουν ώριμους νευρώνες, η βραχυχρόνια έκθεση σε σίδηρο δεν προκάλεσε σημαντικές βλάβες. Αντίθετα, όταν η έκθεση επεκτάθηκε για εννέα ημέρες, παρατηρήθηκε μια σταδιακή απορρύθμιση κρίσιμων αμυντικών μηχανισμών. Ενισχύθηκε η αποθήκευση σιδήρου μέσω της φερριτίνης, όμως ταυτόχρονα μειώθηκαν σημαντικά προστατευτικές πρωτεΐνες όπως η GPX4, ενώ τα επίπεδα γλουταθειόνης σχεδόν μηδενίστηκαν. Παρά τις αλλαγές αυτές, τα κύτταρα δεν είχαν ακόμη καταρρεύσει πλήρως.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, αυτή η «ενδιάμεση» κατάσταση είχε μια ιδιαίτερη ιδιότητα: τα κύτταρα έγιναν εξαιρετικά ευάλωτα σε δεύτερα στρεσογόνα ερεθίσματα, όπως υπεροξείδιο του υδρογόνου ή άλλους επαγωγείς οξειδωτικού στρες που υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν θα προκαλούσαν σοβαρή βλάβη. Η εικόνα αυτή ενισχύθηκε όταν οι ερευνητές προκάλεσαν εξάντληση της γλουταθειόνης με διαφορετικό τρόπο, παρατηρώντας σχεδόν πανομοιότυπα αποτελέσματα, γεγονός που δείχνει ότι διαφορετικές βιολογικές οδοί μπορούν να καταλήγουν στην ίδια ευάλωτη κατάσταση.
Η μελέτη εξετάζει επίσης την επίδραση της φεροστατίνης-1, μιας πειραματικής ουσίας που αναστέλλει τις λιπιδικές οξειδώσεις που χαρακτηρίζουν τη ferroptosis. Η χορήγησή της μείωσε σημαντικά τη βλάβη και βελτίωσε την επιβίωση των κυττάρων στο εργαστήριο, στοιχείο που υποδηλώνει ότι ο συγκεκριμένος μηχανισμός μπορεί να αποτελεί πιθανό θεραπευτικό στόχο στο μέλλον, αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν σε ζωικά μοντέλα και ανθρώπινα δεδομένα.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτή η αργά εξελισσόμενη φάση κυτταρικής αποδυνάμωσης θα μπορούσε να εξηγήσει ένα από τα πιο αινιγματικά χαρακτηριστικά των παθήσεων όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον: το γεγονός ότι οι νευρώνες φαίνονται σχετικά άθικτοι για χρόνια πριν εμφανιστεί εκτεταμένος κυτταρικός θάνατος και κλινική επιδείνωση. Παρότι τα αποτελέσματα βασίζονται σε εργαστηριακά μοντέλα και όχι σε ζωντανό ανθρώπινο εγκέφαλο, η ιδέα ότι υπάρχει ένα «παράθυρο» όπου τα κύτταρα είναι ακόμη ζωντανά αλλά ήδη λειτουργικά εξασθενημένα θα μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις για την έγκαιρη παρέμβαση σε νευροεκφυλιστικές ασθένειες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Θάνατος τετραμελούς οικογένειας στην Κωνσταντινούπολη: «Καταιγίδα» ποινών για το φονικό σφάλμα της απεντόμωσης
- Αρθρώσεις που πονάνε; Οι τροφές που μπορεί να φταίνε για τα έντονα συμπτώματα, σύμφωνα με ρευματολόγους
- Πότε πρέπει να αλατίζουμε τη μπριζόλα για καλύτερη κρούστα και πιο ζουμερό αποτέλεσμα – Η επιστημονική εξήγηση
- Καρπούζι: Γιατί κάποιες φορές έχει γεύση… κολοκύθας;
- Η στιγμή που αρουραίος απολαμβάνει φρούτα και λαχανικά στα τελάρα μεγάλου σούπερ μάρκετ – Σοκαριστικό βίντεο
- «Φέτα» made in Turkey: Χτύπημα κάτω από τη μέση για το ελληνικό ΠΟΠ προϊόν στα ράφια της Τουρκίας
- Πόσες γαρίδες μπορούμε να φάμε; Οι ειδικοί εξηγούν ποια ποσότητα θεωρείται ασφαλής και ποιοι πρέπει να προσέχουν
- Καρπούζια σε λαϊκές, μανάβικα και σουπερμάρκετ: Ευρήματα 3 επιστημονικών μελετών για το εάν μας κάνουν τελικά καλό
- Επιστρέφει το best seller σεμινάριο Food Safety Culture Advanced Training Course μετά το έντονο ενδιαφέρον των επαγγελματιών του κλάδου
- Ελλάδα: Θωρακίστε την επιχείρησή σας από κακόβουλες ενέργειες – Διαδικτυακό σεμινάριο Food Defence από TÜV NORD Hellas και cibum
