Η μελατονίνη είναι ορμόνη που παράγεται φυσιολογικά από τον εγκέφαλο ως απόκριση στο σκοτάδι και συμμετέχει στον χρονισμό των κιρκαδικών ρυθμών και του κύκλου ύπνου-αφύπνισης. Η έκθεση στο φως κατά τις βραδινές ώρες μπορεί να περιορίσει τη φυσική παραγωγή της. Στη συνθετική της μορφή χρησιμοποιείται σε συμπληρώματα και φαρμακευτικά σκευάσματα, με διαφορετικό κανονιστικό καθεστώς ανά χώρα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ |Καρκινογόνο ακρυλαμίδιο στα τρόφιμα: Ποια εμφανίζουν τις υψηλότερες συγκεντρώσεις σύμφωνα με ανάλυση 17 ετών του RASFF
Η χρήση της έχει αυξηθεί ως βοήθημα ύπνου, όμως η αποτελεσματικότητά της διαφέρει ανάλογα με το πρόβλημα για το οποίο λαμβάνεται. Τα διαθέσιμα δεδομένα υποστηρίζουν περισσότερο τη χρήση της σε συγκεκριμένες διαταραχές του κιρκαδικού ρυθμού και στο jet lag, ενώ για τη χρόνια αϋπνία οι κατευθυντήριες οδηγίες παραμένουν επιφυλακτικές. Παράλληλα, η μακροχρόνια ασφάλεια δεν έχει τεκμηριωθεί στον ίδιο βαθμό με τη βραχυπρόθεσμη χρήση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο μουσακάς γίνεται μάθημα Χημείας Τροφίμων – Τι πραγματικά συμβαίνει μέσα στο ταψί – Του Ν. Γδοντέλη
Το 2026, άρθρο γνώμης στο επιστημονικό περιοδικό Clocks & Sleep από τους Alexandros Kalkanis, Aliki Karkala και Athanasia Pataka εξέτασε τα συχνότερα προβλήματα που συνοδεύουν τη χρήση της μελατονίνης στην κλινική πράξη. Οι συγγραφείς περιγράφουν περιορισμένο όφελος στην έναρξη του ύπνου, σαφέστερη χρησιμότητα στις διαταραχές του κιρκαδικού ρυθμού και συχνά προβλήματα που σχετίζονται με λανθασμένη διάγνωση, ακατάλληλη δόση, λανθασμένο χρονισμό της λήψης και διαφορές μεταξύ των διαθέσιμων σκευασμάτων.
Τι κάνει η μελατονίνη στον οργανισμό
Η φυσική έκκριση μελατονίνης αυξάνεται καθώς μειώνεται το περιβαλλοντικό φως και υποχωρεί κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η λειτουργία της συνδέεται με το εσωτερικό βιολογικό ρολόι και βοηθά τον οργανισμό να συγχρονίσει τις περιόδους ύπνου και εγρήγορσης με τον κύκλο φωτός και σκότους. Η έκθεση σε φως τη νύχτα μπορεί να εμποδίσει αυτή τη φυσιολογική διαδικασία.
Αυτή η ιδιότητα έχει ιδιαίτερη σημασία στην κατανόηση της δράσης των συμπληρωμάτων. Η μελατονίνη λειτουργεί ως χρονοβιολογικό σήμα και η επίδρασή της εξαρτάται σημαντικά από τη χρονική στιγμή κατά την οποία χορηγείται. Το άρθρο επισημαίνει ότι η αυθαίρετη αύξηση της δόσης δεν μπορεί να αντισταθμίσει έναν λανθασμένο χρονισμό και μπορεί να αυξήσει τη μεταβλητότητα της απόκρισης.
Μελατονίνη και αϋπνία: πόσο αποτελεσματική είναι
Η αϋπνία περιλαμβάνει δυσκολία στην έναρξη του ύπνου, στη διατήρησή του ή και στα δύο. Στη χρόνια αϋπνία τα διαθέσιμα στοιχεία για τα συμπληρώματα μελατονίνης δεν θεωρούνται αρκετά ισχυρά ώστε να υποστηρίζεται γενική σύσταση χρήσης. Το αμερικανικό National Center for Complementary and Integrative Health αναφέρει ότι οι οδηγίες της American Academy of Sleep Medicine του 2017 και του American College of Physicians του 2016 δεν βρήκαν επαρκή ισχυρά δεδομένα για να συστήσουν μελατονίνη στη χρόνια αϋπνία.
Ανασκόπηση δεδομένων για διαταραχές ύπνου που παραθέτει το NCCIH αναφέρει ότι η μελατονίνη μπορεί να μειώσει τον χρόνο μέχρι την έλευση του ύπνου και την ημερήσια υπνηλία σε ορισμένους ασθενείς με αϋπνία, χωρίς αντίστοιχη σταθερή βελτίωση στην ποιότητα του ύπνου ή στον χρόνο εγρήγορσης κατά τη διάρκεια της νύχτας. Η επιστημονική δημοσίευση του 2026 στο Clocks & Sleep καταλήγει σε παρόμοια εικόνα: τα οφέλη στην έναρξη του ύπνου χαρακτηρίζονται μέτρια, ενώ η εφαρμογή της μελατονίνης θεωρείται περισσότερο τεκμηριωμένη όταν υπάρχει διαταραχή του χρονισμού του ύπνου. Οι συστάσεις για τη χρόνια αϋπνία παραμένουν συντηρητικές και σε νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες. Οι οδηγίες VA/DoD για τη χρόνια αϋπνία περιλαμβάνουν ασθενή σύσταση κατά της χρήσης μελατονίνης, ενώ δίνουν προτεραιότητα στη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία της αϋπνίας ως θεραπεία πρώτης γραμμής.
Πότε μπορεί να έχει μεγαλύτερη χρησιμότητα
Η τεκμηρίωση είναι σαφέστερη σε ορισμένες διαταραχές του κιρκαδικού ρυθμού. Το NCCIH αναφέρει στοιχεία για όφελος στη διαταραχή καθυστερημένης φάσης ύπνου-αφύπνισης, κατάσταση κατά την οποία το άτομο τείνει να κοιμάται και να ξυπνά σημαντικά αργότερα από το επιθυμητό. Σε τυχαιοποιημένη δοκιμή 307 ατόμων με τη συγκεκριμένη διαταραχή, η χορήγηση μελατονίνης μία ώρα πριν από την επιθυμητή ώρα ύπνου μαζί με σταθερό ωράριο συσχετίστηκε με νωρίτερη έναρξη του ύπνου και βελτίωση ορισμένων παραμέτρων ύπνου και λειτουργικότητας κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Χρήση της μελατονίνης εξετάζεται επίσης στο jet lag. Η απότομη μετακίνηση μεταξύ διαφορετικών χρονικών ζωνών δημιουργεί προσωρινή ασυμφωνία μεταξύ του εσωτερικού βιολογικού ρολογιού και της τοπικής ώρας. Το NCCIH αναφέρει ότι τα συμπληρώματα μελατονίνης μπορούν να βοηθήσουν σε ορισμένα συμπτώματα του jet lag. Για την εργασία σε βάρδιες, τα παλαιότερα δεδομένα είναι λιγότερο σταθερά. Ανασκοπήσεις που αξιολόγησε το NCCIH βρήκαν μικρές και συχνά μη καταληκτικές μελέτες, με πιθανή αύξηση της διάρκειας του ημερήσιου ύπνου σε ορισμένους εργαζόμενους, χωρίς συνεπή αποτελέσματα σε άλλες παραμέτρους.
Η ώρα λήψης έχει μεγάλη σημασία
Η λήψη μελατονίνης ακριβώς πριν από την κατάκλιση χρησιμοποιείται ευρέως, χωρίς να είναι η κατάλληλη χρονική επιλογή για κάθε διαταραχή. Όταν η θεραπευτική επιδίωξη αφορά μετατόπιση του κιρκαδικού ρυθμού, η απαιτούμενη ώρα χορήγησης μπορεί να προηγείται αρκετά της ώρας ύπνου. Η εργασία των Kalkanis, Karkala και Pataka περιγράφει τον λανθασμένο χρονισμό ως έναν από τους παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε περιορισμένη αποτελεσματικότητα και σε εσφαλμένη εντύπωση ότι ο οργανισμός «δεν ανταποκρίνεται» στη μελατονίνη. Οι συγγραφείς αναφέρουν επίσης ότι η αύξηση της ποσότητας δεν διορθώνει υποχρεωτικά τη λήψη σε ακατάλληλη χρονική στιγμή.
Πόση μελατονίνη χρειάζεται
Η δόση δεν μπορεί να εξεταστεί ανεξάρτητα από την ένδειξη, τον χρόνο λήψης και τη μορφή του σκευάσματος. Στην καθημερινή χρήση διεθνώς συναντώνται προϊόντα με αρκετά διαφορετικές περιεκτικότητες. Η επιστημονική δημοσίευση του 2026 επισημαίνει ότι έχουν κανονικοποιηθεί υπερφυσιολογικές δόσεις, παρότι η δράση της μελατονίνης ως χρονοβιολογικού παράγοντα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον χρονισμό.
Στο συγκεντρωμένο επιστημονικό υλικό αναφέρεται ότι δόσεις 3 έως 10 mg χρησιμοποιούνται συχνά στην καθημερινή πρακτική, ενώ για αρκετές χρονοβιολογικές εφαρμογές μικρότερες ποσότητες της τάξης των 0,3 έως 0,5 mg μπορούν να επηρεάσουν τον κιρκαδικό ρυθμό. Η αύξηση της δόσης μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερα επίπεδα μελατονίνης στον οργανισμό χωρίς αναλογική αύξηση του θεραπευτικού οφέλους.
Μελατονίνη και καρδιακή ανεπάρκεια: τι βρήκε η προκαταρκτική μελέτη
Στο Scientific Sessions 2025 της American Heart Association παρουσιάστηκε ανάλυση ηλεκτρονικών ιατρικών αρχείων περισσότερων από 130.000 ενηλίκων με αϋπνία. Οι ερευνητές συνέκριναν άτομα με καταγεγραμμένη χρήση μελατονίνης για τουλάχιστον ένα έτος με άτομα στα οποία δεν υπήρχε καταγραφή χρήσης. Η παρακολούθηση κάλυψε περίοδο πέντε ετών. Στην πρωτογενή ανάλυση, νέα διάγνωση καρδιακής ανεπάρκειας καταγράφηκε στο 4,6% των ατόμων με μακροχρόνια καταγεγραμμένη χρήση μελατονίνης και στο 2,7% της ομάδας σύγκρισης. Η διαφορά αντιστοιχούσε σε περίπου 90% υψηλότερο σχετικό κίνδυνο.
Στις δευτερογενείς αναλύσεις καταγράφηκαν επίσης περισσότερες νοσηλείες για καρδιακή ανεπάρκεια και περισσότεροι θάνατοι από οποιαδήποτε αιτία στην ομάδα της μελατονίνης. Η American Heart Association υπογραμμίζει ότι η συγκεκριμένη εργασία παρουσιάστηκε ως ερευνητική περίληψη συνεδρίου. Τα abstracts των επιστημονικών συναντήσεων της AHA δεν έχουν υποβληθεί στην ίδια διαδικασία αξιολόγησης με πλήρη άρθρα σε επιστημονικό περιοδικό και τα αποτελέσματα θεωρούνται προκαταρκτικά έως τη δημοσίευση πλήρους εργασίας μετά από αξιολόγηση από ομότιμους.
Γιατί το εύρημα δεν αποδεικνύει ότι η μελατονίνη προκαλεί καρδιακή ανεπάρκεια
Η μελέτη ήταν παρατηρητική. Μπορεί να καταγράψει συσχετίσεις μεταξύ δύο παραγόντων, χωρίς να αποδείξει ότι ο ένας προκαλεί τον άλλο. Η ίδια η American Heart Association επισημαίνει ρητά ότι η συσχέτιση μεταξύ μελατονίνης, καρδιακής ανεπάρκειας και θανάτου δεν αποτελεί απόδειξη σχέσης αιτίου και αποτελέσματος.
Ένας από τους περιορισμούς ήταν ο τρόπος καταγραφής της χρήσης. Άτομα που αγόραζαν μελατονίνη χωρίς συνταγή και δεν την είχαν δηλωμένη στον ηλεκτρονικό ιατρικό τους φάκελο μπορούσαν να ταξινομηθούν στην ομάδα χωρίς μελατονίνη. Οι ερευνητές δεν είχαν επίσης πλήρη στοιχεία για τη βαρύτητα της αϋπνίας και για ορισμένες ψυχιατρικές παθήσεις που μπορούν να συνδέονται τόσο με αυξημένη χρήση βοηθημάτων ύπνου όσο και με διαφορετικό καρδιαγγειακό κίνδυνο. Η προκαταρκτική μελέτη προσθέτει επομένως δεδομένα για την ανάγκη περαιτέρω έρευνας της χρόνιας χρήσης και δεν τεκμηριώνει ότι η μελατονίνη προκαλεί καρδιακή ανεπάρκεια.
Τι ισχύει στην Ελλάδα για τα συμπληρώματα με μελατονίνη
Ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων έχει καθορίσει συγκεκριμένο όριο για τα προϊόντα που διατίθενται στην ελληνική αγορά ως συμπληρώματα διατροφής. Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΕΟΦ, προϊόντα που περιέχουν μελατονίνη σε ημερήσια δόση μεγαλύτερη από 1 mg δεν γίνονται αποδεκτά ως συμπληρώματα διατροφής στην ελληνική αγορά. Η συγκεκριμένη ρύθμιση αφορά την κατηγορία των συμπληρωμάτων διατροφής. Η ταξινόμηση της μελατονίνης και οι διαθέσιμες περιεκτικότητες διαφέρουν διεθνώς, επομένως προϊόν που πωλείται νόμιμα ως συμπλήρωμα σε άλλη χώρα δεν συνεπάγεται ότι υπάγεται στην ίδια κατηγορία στην Ελλάδα.
Πόσο αξιόπιστη είναι η ποσότητα που γράφει η ετικέτα
Η ακρίβεια της περιεκτικότητας έχει αποτελέσει αντικείμενο αρκετών ερευνών, ιδιαίτερα στην αμερικανική αγορά συμπληρωμάτων. Το NCCIH αναφέρει μελέτη του 2017 σε 31 συμπληρώματα μελατονίνης, στην οποία η πραγματική περιεκτικότητα συχνά δεν αντιστοιχούσε στην ποσότητα της ετικέτας. Στο 26% των προϊόντων ανιχνεύθηκε επίσης σεροτονίνη. Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον προκάλεσε μελέτη σε προϊόντα τύπου gummy. Σύμφωνα με το NCCIH, 22 από 25 προϊόντα μελατονίνης που εξετάστηκαν το 2023 είχαν ανακριβή επισήμανση. Σε ένα προϊόν δεν ανιχνεύθηκε μελατονίνη, ενώ στα υπόλοιπα η ποσότητα κυμαινόταν από 74% έως 347% της αναγραφόμενης τιμής.
Αυτά τα δεδομένα αφορούν συγκεκριμένες έρευνες και προϊόντα της αγοράς των ΗΠΑ. Δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ένδειξη ότι κάθε συμπλήρωμα μελατονίνης διεθνώς περιέχει διαφορετική ποσότητα από εκείνη της ετικέτας. Δείχνουν όμως ότι η κατηγορία του προϊόντος, το ρυθμιστικό περιβάλλον και ο ποιοτικός έλεγχος έχουν πρακτική σημασία για τον καταναλωτή.
Gummies μελατονίνης και κίνδυνος για μικρά παιδιά
Η μορφή των προϊόντων έχει ιδιαίτερη σημασία στα σπίτια όπου ζουν μικρά παιδιά. Τα αρωματισμένα gummies μπορούν να μοιάζουν με γλυκίσματα και έχουν εμπλακεί σε μεγάλο αριθμό περιστατικών τυχαίας κατάποσης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Έκθεση του Center for Disease Control and Prevention υπολόγισε ότι από το 2019 έως το 2022 σημειώθηκαν περίπου 10.930 επισκέψεις σε τμήματα επειγόντων περιστατικών για μη επιτηρούμενη κατάποση μελατονίνης από παιδιά ηλικίας έως 5 ετών. Τα περιστατικά αντιστοιχούσαν περίπου στο 7% των επισκέψεων στα επείγοντα για μη επιτηρούμενη έκθεση μικρών παιδιών σε φάρμακα.
Περίπου το 52% των εκτιμώμενων επισκέψεων αφορούσε παιδιά ηλικίας 3 έως 5 ετών. Τα gummies ήταν η συχνότερα καταγεγραμμένη συγκεκριμένη μορφή προϊόντος και αντιστοιχούσαν στο 47,3% των επισκέψεων στις οποίες είχε αναγνωριστεί στερεά φαρμακοτεχνική μορφή. Η μεγάλη πλειονότητα των περιστατικών δεν κατέληξε σε νοσηλεία. Το CDC σημειώνει ότι τα προϊόντα μελατονίνης δεν απαιτείται στις ΗΠΑ να χρησιμοποιούν συσκευασία ασφαλείας για παιδιά, παρότι οι κατασκευαστές μπορούν να την εφαρμόσουν εθελοντικά. Στα περιστατικά όπου ήταν γνωστό το είδος της συσκευασίας, πολλά παιδιά είχαν αποκτήσει πρόσβαση στο προϊόν από μπουκάλι.
Μελατονίνη στα παιδιά και μακροχρόνια χρήση
Η χρήση μελατονίνης σε παιδιά έχει αυξηθεί, ενώ τα δεδομένα για τη μακροχρόνια χορήγηση παραμένουν περιορισμένα. Το NCCIH αναφέρει ότι υπάρχουν αβεβαιότητες για την κατάλληλη δόση, τον σωστό χρονισμό και τις επιδράσεις παρατεταμένης χρήσης. Επειδή πρόκειται για ορμόνη, έχει εξεταστεί και η πιθανότητα επιδράσεων στην ορμονική ανάπτυξη, χωρίς να υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να επιβεβαιώνουν τέτοια επίδραση.
Οι ανεπιθύμητες ενέργειες που έχουν αναφερθεί σε παιδιά είναι συνήθως ήπιες και περιλαμβάνουν υπνηλία, κεφαλαλγία, ζάλη, διέγερση και αυξημένη ούρηση ή νυχτερινή ενούρηση. Το NCCIH συστήνει οι γονείς που εξετάζουν τη χρήση μελατονίνης για προβλήματα ύπνου σε παιδί να το συζητούν προηγουμένως με επαγγελματία υγείας.
Παρενέργειες της μελατονίνης
Οι συχνότερα αναφερόμενες ανεπιθύμητες ενέργειες από βραχυπρόθεσμες μελέτες σε ενήλικες περιλαμβάνουν κεφαλαλγία, ζάλη, ναυτία και υπνηλία. Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν παρέχουν αντίστοιχα σαφή εικόνα για πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες ύστερα από μακροχρόνια καθημερινή χρήση. Η υπνηλία μπορεί να έχει πρακτική επίπτωση την επόμενη ημέρα, ειδικά όταν απαιτείται οδήγηση ή εργασία που χρειάζεται αυξημένη εγρήγορση. Η ανταπόκριση διαφέρει μεταξύ ατόμων και μπορεί να επηρεάζεται από τη δόση, την ώρα λήψης, τη μορφή του προϊόντος και άλλες ουσίες ή φάρμακα που χρησιμοποιούνται ταυτόχρονα.
Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα και ομάδες που χρειάζονται προσοχή
Το NCCIH συστήνει σε όσους λαμβάνουν φάρμακα να συζητούν τη χρήση μελατονίνης με επαγγελματία υγείας. Ειδική αναφορά γίνεται σε άτομα με επιληψία και σε όσους λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή, για τους οποίους συνιστάται ιατρική παρακολούθηση. Τα δεδομένα για τη χρήση στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό είναι ανεπαρκή. Στους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους η μελατονίνη μπορεί να παραμένει ενεργή για περισσότερο χρόνο στον οργανισμό και να προκαλεί υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Τι γνωρίζουμε για τη μακροχρόνια ασφάλεια
Η βραχυπρόθεσμη χρήση μελατονίνης θεωρείται σχετικά ασφαλής για τους περισσότερους ανθρώπους, σύμφωνα με το NCCIH. Για τη χρήση επί πολλούς μήνες ή χρόνια τα δεδομένα είναι σαφώς λιγότερα και η μακροχρόνια ασφάλεια δεν έχει καθοριστεί.
Η έλλειψη μακροχρόνιων δεδομένων έχει μεγαλύτερη πρακτική βαρύτητα καθώς αρκετοί καταναλωτές χρησιμοποιούν τη μελατονίνη ως καθημερινό βοήθημα ύπνου και όχι περιστασιακά. Μια μεγάλη παρατηρητική ανάλυση που παρουσιάστηκε το 2025 στην American Heart Association προσέθεσε νέα στοιχεία σε αυτή τη συζήτηση, χωρίς να αποδείξει αιτιώδη σχέση.
Μελατονίνη και νυχτερινή εργασία: τι έδειξε τυχαιοποιημένη δοκιμή
Διαφορετικό ερευνητικό πεδίο αφορά τη νυχτερινή εργασία και την οξειδωτική βλάβη του DNA. Τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο δοκιμή που δημοσιεύθηκε το 2025 στο Occupational & Environmental Medicine περιέλαβε 40 εργαζόμενους σε νυχτερινές βάρδιες. Η ομάδα παρέμβασης έλαβε μελατονίνη για τέσσερις εβδομάδες πριν από τον ημερήσιο ύπνο, ενώ η ομάδα ελέγχου έλαβε εικονικό φάρμακο.
Οι ερευνητές μέτρησαν στα ούρα την 8-hydroxy-2′-deoxyguanosine, ή 8-OH-dG, την οποία χρησιμοποίησαν ως δείκτη της ικανότητας επιδιόρθωσης οξειδωτικής βλάβης στο DNA. Η ομάδα της μελατονίνης εμφάνισε περίπου 1,8 φορές υψηλότερη απέκκριση 8-OH-dG κατά τον ημερήσιο ύπνο. Η τιμή βρισκόταν στο όριο της στατιστικής σημαντικότητας, με p=0,06. Κατά την επόμενη νυχτερινή βάρδια δεν καταγράφηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων.
Η δοκιμή δεν εξέτασε αν η λήψη μελατονίνης προλαμβάνει τον καρκίνο. Αφορούσε 40 άτομα, μέτρησε βιοδείκτη και είχε διάρκεια τεσσάρων εβδομάδων. Οι συγγραφείς ζήτησαν μεγαλύτερες μελέτες με διαφορετικές δόσεις και μεγαλύτερη διάρκεια για να αξιολογηθούν οι μακροχρόνιες επιδράσεις σε εργαζόμενους νυχτερινής βάρδιας.
Μελατονίνη, οθόνες και φυσικός κύκλος ύπνου
Η φυσική παραγωγή μελατονίνης επηρεάζεται από την έκθεση στο φως. Το έντονο τεχνητό φως τις βραδινές ώρες και η χρήση φωτεινών οθονών μπορούν να καθυστερούν ή να περιορίζουν το φυσικό σήμα του οργανισμού για τη νύχτα. Η έκθεση στο φως κατά τη διάρκεια της νύχτας μπορεί να μπλοκάρει την παραγωγή μελατονίνης. Η διαχείριση του φωτός έχει επομένως άμεση σχέση με τον κιρκαδικό χρονισμό. Σταθερό ωράριο ύπνου, περιορισμός έντονου φωτός πριν από την κατάκλιση και σωστή χρονική έκθεση στο φως χρησιμοποιούνται στη διαχείριση διαταραχών του κιρκαδικού ρυθμού μαζί με άλλες θεραπευτικές παρεμβάσεις.
Τι χρειάζεται να ελέγχει ο καταναλωτής σε ένα προϊόν μελατονίνης
Η ημερήσια ποσότητα μελατονίνης χρειάζεται να διαβάζεται προσεκτικά και να μην συγχέεται με τον αριθμό δισκίων, σταγόνων, ψεκασμών ή gummies. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν ένα προϊόν αγοράζεται από διαφορετική χώρα, επειδή το κανονιστικό καθεστώς και οι διαθέσιμες περιεκτικότητες διαφέρουν. Για προϊόντα που διατίθενται στην Ελλάδα ως συμπληρώματα διατροφής, το όριο που έχει καθορίσει ο ΕΟΦ είναι ημερήσια δόση έως 1 mg μελατονίνης. Προϊόντα με μεγαλύτερη ημερήσια δόση δεν γίνονται αποδεκτά από τον ΕΟΦ ως συμπληρώματα διατροφής στην ελληνική αγορά.
Η μορφή αποδέσμευσης έχει επίσης σημασία. Προϊόντα άμεσης και παρατεταμένης αποδέσμευσης δεν έχουν το ίδιο φαρμακοκινητικό προφίλ και δεν μπορούν να θεωρούνται εναλλάξιμα μόνο επειδή αναγράφουν την ίδια ποσότητα μελατονίνης. Η τακτική χρήση για επίμονη αϋπνία χρειάζεται να εξετάζεται μαζί με την αιτία του προβλήματος ύπνου. Οι κατευθυντήριες οδηγίες για χρόνια αϋπνία δίνουν προτεραιότητα σε παρεμβάσεις όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία της αϋπνίας και δεν υποστηρίζουν τη γενικευμένη χρήση μελατονίνης ως θεραπεία της χρόνιας αϋπνίας.
Πηγές
- American Heart Association, “Long-term use of melatonin supplements to support sleep may have negative health effects”, Scientific Sessions 2025, Abstract MP2306, 3 Νοεμβρίου 2025.
- Kalkanis A, Karkala A, Pataka A. “Melatonin in Clinical Practice: Grey Zones Between Chronobiology, Insomnia and Consumer Supplementation”. Clocks & Sleep. 2026;8(3):38. DOI: 10.3390/clockssleep8030038.
- National Center for Complementary and Integrative Health, National Institutes of Health. “Melatonin: What You Need To Know”.
- National Center for Complementary and Integrative Health. “Sleep Disorders and Complementary Health Approaches: Usefulness and Safety”.
- Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων. «Σχετικά με τη διακίνηση και διάθεση στην ελληνική αγορά προϊόντων που περιέχουν μελατονίνη και διατίθενται ως Συμπληρώματα Διατροφής».
- Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων. «Παράταση μεταβατικής περιόδου για τη διακίνηση Συμπληρωμάτων Διατροφής με μελατονίνη στην ελληνική αγορά», 29 Απριλίου 2025.
- Freeman DI, Lind JN, Weidle NJ, Geller AI, Stone ND, Lovegrove MC. “Emergency Department Visits for Unsupervised Pediatric Melatonin Ingestion — United States, 2019–2022”. Morbidity and Mortality Weekly Report, CDC, 2024;73(9):215–217.
- Zanif U, Lai AS, Parks J, et al. “Melatonin supplementation and oxidative DNA damage repair capacity among night shift workers: a randomised placebo-controlled trial”. Occupational and Environmental Medicine. 2025;82(1):1–6. DOI: 10.1136/oemed-2024-109824.
- Martin JL, Mysliwiec V, Chowdhuri S, et al. VA/DoD Clinical Practice Guideline recommendations for chronic insomnia disorder, με σύσταση κατά της χρήσης μελατονίνης στη χρόνια αϋπνία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
