Υπάρχει μια απλή λογική που πολλοί εφαρμόζουν όταν προσπαθούν να περιορίσουν τα γλυκά. Αν μειώσουν σταδιακά τη ζάχαρη και συνηθίσουν σε λιγότερο γλυκές γεύσεις, θεωρούν ότι κάποια στιγμή θα σταματήσουν να τις αναζητούν. Μια νέα μελέτη, όμως, δείχνει ότι η σχέση ανάμεσα στη γλυκιά γεύση και την επιθυμία για γλυκό δεν είναι τόσο απλή. Ακόμη και μετά από έξι μήνες με σημαντικά διαφορετική έκθεση σε γλυκές γεύσεις, οι συμμετέχοντες δεν παρουσίασαν ουσιαστική αλλαγή στο πόσο τους άρεσε το γλυκό.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 180 ενήλικες, οι οποίοι χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες ανάλογα με την έκθεσή τους σε γλυκές γεύσεις. Μία ομάδα ακολούθησε διατροφή με υψηλή έκθεση σε γλυκές γεύσεις, μία με χαμηλή και μία με μέτρια. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για έξι μήνες και οι ερευνητές αξιολόγησαν την προτίμησή τους για τη γλυκιά γεύση, αλλά και το σωματικό βάρος και διάφορους δείκτες υγείας. Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο The American Journal of Clinical Nutrition.
Η λιγούρα για γλυκό δεν εξαφανίστηκε
Το βασικό εύρημα ήταν αρκετά ξεκάθαρο. Οι άνθρωποι που έτρωγαν λιγότερα γλυκά τρόφιμα δεν έπαψαν να προτιμούν τη γλυκιά γεύση, ενώ ούτε όσοι είχαν μεγαλύτερη έκθεση στη γλυκύτητα εμφάνισαν σημαντική αύξηση της προτίμησής τους. Με άλλα λόγια, η αλλαγή της ποσότητας γλυκιάς γεύσης στη διατροφή για έξι μήνες δεν φάνηκε να «εκπαιδεύει» τον ουρανίσκο με τον τρόπο που συχνά υποθέτουμε. Το αποτέλεσμα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή η υπόθεση ότι μπορούμε να «ξεσυνηθίσουμε» τη ζάχαρη είναι αρκετά διαδεδομένη. Η ιδέα είναι ότι αν κάποιος περιορίσει τα πολύ γλυκά τρόφιμα, οι γευστικοί του υποδοχείς θα προσαρμοστούν και ένα τρόφιμο με λιγότερη γλυκύτητα θα αρχίσει να του φαίνεται αρκετά γλυκό. Η νέα έρευνα δεν δείχνει ότι μια τέτοια αλλαγή στην αντίληψη της γεύσης είναι αδύνατη, αλλά δεν βρήκε ότι η μειωμένη έκθεση στη γλυκιά γεύση οδηγεί από μόνη της σε μικρότερη προτίμηση για γλυκά τρόφιμα. Οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν σε διαφορετικά στάδια της έρευνας, ώστε να διαπιστωθεί αν η προτίμησή τους άλλαζε σταδιακά. Ωστόσο, οι διαφορές μεταξύ των ομάδων παρέμειναν περιορισμένες. Το εύρημα είναι σημαντικό επειδή η παρέμβαση δεν κράτησε λίγες ημέρες ή μερικές εβδομάδες, αλλά ολόκληρο εξάμηνο.
Δεν είναι όλα τα γλυκά ίδια
Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια που πρέπει να ξεχωρίσουμε. Η «γλυκιά γεύση» δεν ταυτίζεται με τη ζάχαρη. Ένα τρόφιμο μπορεί να έχει γλυκιά γεύση επειδή περιέχει φυσικά σάκχαρα, προστιθέμενη ζάχαρη ή γλυκαντικές ουσίες. Επομένως, το γεγονός ότι κάποιος συνεχίζει να προτιμά τη γλυκιά γεύση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι καταναλώνει μεγάλες ποσότητες ζάχαρης. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην καθημερινή διατροφή. Ένα φρούτο, για παράδειγμα, έχει γλυκιά γεύση και περιέχει φυσικά σάκχαρα, αλλά ταυτόχρονα προσφέρει φυτικές ίνες, βιταμίνες, μέταλλα και άλλες ουσίες που δεν βρίσκονται σε ένα τυπικό γλυκό. Αντίθετα, ένα προϊόν με μεγάλη ποσότητα προστιθέμενης ζάχαρης μπορεί να προσφέρει πολλές θερμίδες χωρίς αντίστοιχη θρεπτική αξία.
Το πρόβλημα επομένως δεν είναι απλώς ότι ένα τρόφιμο έχει γλυκιά γεύση. Μεγαλύτερη σημασία έχει η ποσότητα της προστιθέμενης ζάχαρης, οι συνολικές θερμίδες και η διατροφική αξία του συγκεκριμένου τροφίμου. Η μελέτη βοηθά ακριβώς στο να ξεχωρίσουμε αυτές τις δύο έννοιες, οι οποίες συχνά αντιμετωπίζονται σαν να είναι ίδιες. Οι ερευνητές εξέτασαν παράλληλα αν η διαφορετική έκθεση στη γλυκιά γεύση θα επηρέαζε το σωματικό βάρος ή άλλους δείκτες μεταβολικής και καρδιαγγειακής υγείας. Δεν εντοπίστηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων μετά τους έξι μήνες. Αυτό σημαίνει ότι η αλλαγή της γλυκιάς γεύσης από μόνη της δεν ήταν αρκετή για να οδηγήσει σε αξιοσημείωτη αλλαγή στους συγκεκριμένους δείκτες που μετρήθηκαν.
Τι σημαίνει για όσους θέλουν να κόψουν τη ζάχαρη
Το αποτέλεσμα δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει λόγος να περιορίζουμε τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε προστιθέμενη ζάχαρη. Σημαίνει κάτι πιο συγκεκριμένο. Το να τρώει κάποιος λιγότερο γλυκά τρόφιμα δεν εγγυάται ότι θα χάσει την επιθυμία του για γλυκό. Η λιγούρα μπορεί να παραμένει ακόμη και όταν η κατανάλωση έχει μειωθεί σημαντικά. Αυτό έχει πρακτική σημασία για κάποιον που προσπαθεί να αλλάξει τη διατροφή του. Αν περιμένει ότι μετά από μερικές εβδομάδες ή μήνες χωρίς πολλά γλυκά θα πάψει να τα επιθυμεί, μπορεί να απογοητευτεί όταν εξακολουθεί να θέλει σοκολάτα, παγωτό ή κάποιο άλλο γλυκό. Η επιτυχία στον περιορισμό της ζάχαρης δεν χρειάζεται να βασίζεται στην εξαφάνιση της επιθυμίας για γλυκό. Μπορεί να βασίζεται στην επιλογή μικρότερων ποσοτήτων, στη συχνότητα κατανάλωσης και στη συνολική ποιότητα της διατροφής.
Η μελέτη έχει επίσης σημασία επειδή δείχνει ότι η διατροφική συμπεριφορά δεν καθορίζεται αποκλειστικά από τη γεύση. Η επιθυμία για ένα τρόφιμο επηρεάζεται από πολλές παραμέτρους, μεταξύ των οποίων οι συνήθειες, το περιβάλλον, η διαθεσιμότητα των τροφίμων και η σχέση που έχει δημιουργήσει κάθε άνθρωπος με συγκεκριμένες επιλογές. Η γλυκιά γεύση είναι μόνο ένα κομμάτι αυτής της διαδικασίας.
Έτσι, η ιδέα ότι κάποιος πρέπει απλώς να «κόψει τα γλυκά μέχρι να τα ξεσυνηθίσει» φαίνεται να είναι υπερβολικά απλοποιημένη. Τα ευρήματα της συγκεκριμένης έρευνας δείχνουν ότι ακόμη και μια παρέμβαση διάρκειας έξι μηνών δεν άλλαξε ουσιαστικά την προτίμηση για τη γλυκιά γεύση. Για όσους θέλουν να περιορίσουν τη ζάχαρη, μεγαλύτερη σημασία έχει επομένως το τι τρώνε συνολικά και πόση προστιθέμενη ζάχαρη καταναλώνουν, και όχι αν κάποια στιγμή θα πάψουν να τους αρέσει η γλυκιά γεύση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Κατανάλωση αυγών: Ειδικοί προειδοποιούν για τα 3 πιο συνηθισμένα λάθη
- Μανιτάρι του χιονιού: Το ασυνήθιστο τρόφιμο που μελετάται για έντερο, δέρμα και μεταβολισμό
- Μακροζωία: Τι τρώνε οι οικογένειες ανθρώπων που φτάνουν τα 100
- Κάνναβη στην εφηβεία: Οι επιπτώσεις στη μνήμη και τη σκέψη που καταγράφει νέα μελέτη
- Υδατάνθρακες: Πώς μπορεί να βοήθησαν τον ανθρώπινο εγκέφαλο να εξελιχθεί
- Ποιες τροφές συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο κατάθλιψης
- Aldi και Lidl αντιμέτωπα με νέους κανόνες που μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο για περισσότερα σούπερ μάρκετ
- Κουρκουμάς σε συμπλήρωμα: Πότε μπορεί να προκαλέσει βλάβη στο ήπαρ
- Τι συμβαίνει στο σώμα όταν παίρνετε κρεατίνη για έναν μήνα
