© Cibum. Με επιφύλαξη παντός νομίμου δικαιώματος. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αναπαραγωγή ή αναδημοσίευση, ολικά ή μερικά. Κάθε μη εξουσιοδοτημένη χρήση δύναται να επιφέρει τις προβλεπόμενες από τον νόμο κυρώσεις.
Η γλυκερόλη (E422) χρησιμοποιείται στις γρανίτες τύπου slush κυρίως για τις αντιψυκτικές της ιδιότητες, καθώς εμποδίζει το νερό να παγώσει πλήρως και συμβάλλει στη διατήρηση της χαρακτηριστικής ημιπαγωμένης υφής τους, ενώ μπορεί παράλληλα να υποκαταστήσει μέρος της ζάχαρης. Σε υψηλές συγκεντρώσεις, όμως, η πρόσληψή της μπορεί να προκαλέσει σοβαρές οξείες επιπτώσεις, ιδιαίτερα σε παιδιά μικρής ηλικίας και χαμηλού σωματικού βάρους. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση 21 παιδιών ηλικίας 2 έως σχεδόν 7 ετών στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία, τα οποία αρρώστησαν σοβαρά λίγο μετά την κατανάλωση slush που περιείχαν γλυκερόλη και νοσηλεύτηκαν. Στα περιστατικά καταγράφηκαν υπογλυκαιμία, μεταβολική οξέωση, υποκαλιαιμία, υπνηλία και σημαντική μείωση του επιπέδου συνείδησης, ενώ από υψηλή πρόσληψη έχουν επίσης αναφερθεί πονοκέφαλος, ναυτία και έμετος. Οι ερευνητές θεώρησαν τη μεγάλη πρόσληψη γλυκερόλης ως την πιθανότερη αιτία των περιστατικών, περιγράφοντας την κλινική εικόνα ως «σύνδρομο δηλητηρίασης από γλυκερόλη».
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ρωτήσαμε το ChatGPT αν μπορεί να αφανίσει την ανθρωπότητα – Αυτή είναι η απάντησή του
Οι προειδοποιήσεις των ευρωπαϊκών αρχών γίνονται ολοένα αυστηρότερες, ιδιαίτερα για τα παιδιά. Η Ιρλανδία συστήνει πλήρη αποφυγή των slush με γλυκερόλη από παιδιά έως 10 ετών, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο η κατανάλωσή τους δεν συνιστάται σε παιδιά κάτω των 7 ετών και για τις ηλικίες 7-10 ετών τίθεται όριο ενός ποτηριού έως 350 ml την ημέρα. Ακόμη πιο προληπτική στάση κρατά το γερμανικό BfR, επισημαίνοντας ότι, όσο ο καταναλωτής δεν γνωρίζει πόση γλυκερόλη περιέχει ένα τέτοιο προϊόν, η κατανάλωσή του θα πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο ή ακόμη και να αποφεύγεται εντελώς.
Το Cibum έχει καταγράψει από το 2025 σειρά περιστατικών και ανακλήσεων για γρανίτες και παιδικά παγωμένα ποτά λόγω υψηλής περιεκτικότητας σε γλυκερόλη, ενώ τον Απρίλιο του 2026 είχε αποκαλύψει και απόσυρση προϊόντος από την ελληνική αγορά στο πλαίσιο αντίστοιχης ευρωπαϊκής υπόθεσης. Ακολούθησε τον Μάιο η νέα αξιολόγηση της EFSA για την οξεία έκθεση στη γλυκερόλη, ενώ στις 25 Αυγούστου το Cibum ενημέρωσε για νέο ευρωπαϊκό συναγερμό και ανάκληση γρανιτών σε τέσσερις γεύσεις. Η αλληλουχία των περιστατικών έχει πλέον οδηγήσει τις ευρωπαϊκές αρχές να εξετάζουν πολύ αυστηρότερα την έκθεση των παιδιών στο συγκεκριμένο πρόσθετο.
Το πιο πρόσφατο περιστατικό με τις γρανίτες Frosty Pocket (δείτε φωτογραφία παρακάτω) έχει λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις με απανωτές ανακλήσεις σε πολλές χώρες και Follow ups, καθώς σε δημοφιλές προϊόν πραγματοποιήθηκε διπλός προσδιορισμός και βρέθηκε μέση συγκέντρωση γλυκερόλης 54.950 ± 12.639 mg/L, δηλαδή περίπου 55 γραμμάρια ανά λίτρο. Στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού συναγερμού για τον οποίο το Cibum είχε αποκαλύψει στις 12 Σεπτεμβρίου ότι αφορά άμεσα και την Ελλάδα, βρίσκονται οι ισπανικής προέλευσης γρανίτες τύπου slush που πωλούνται σε σακουλάκια και καταψύχονται πριν από την κατανάλωση. Για τα συγκεκριμένα προϊόντα έχει εκδοθεί κοινοποίηση RASFF, με τον κίνδυνο να χαρακτηρίζεται «σοβαρός». Η Ελλάδα περιλαμβάνεται επισήμως στις χώρες στις οποίες διακινήθηκαν τα προϊόντα και έχει παράλληλα επισημανθεί για περαιτέρω παρακολούθηση της υπόθεσης (Flagged for Follow-Up). Το νέο δεδομένο είναι ότι, ενώ σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι αρχές έχουν πλέον προχωρήσει σε ανακλήσεις και έχουν δημοσιοποιήσει συγκεκριμένα στοιχεία για τα προϊόντα και τη διακίνησή τους, στην Ελλάδα παραμένει ακόμη άγνωστο δημοσίως ποιος τα εισήγαγε, πού πωλήθηκαν και εάν εξακολουθούν να βρίσκονται στην αγορά ή στα χέρια καταναλωτών.
Η τελευταία επικαιροποίηση του RASFF, στις 18 Σεπτεμβρίου, συνοδεύεται πλέον από σειρά ενεργειών σε διαφορετικές ευρωπαϊκές αγορές, ενώ νέες επίσημες ανακλήσεις δημοσιεύονται η μία μετά την άλλη. Στη Φινλανδία, στις 17 Σεπτεμβρίου, η αρμόδια Αρχή Τροφίμων ανακοίνωσε την ανάκληση των Frosty Pocket, αποκαλύπτοντας μάλιστα ότι τα προϊόντα βρίσκονταν στην αγορά τουλάχιστον από το καλοκαίρι του 2025 και είχαν διατεθεί μέσω των K-stores, Minimani, Pick n Pay και Veljekset Keskinen. Ως υπεύθυνη για την ανάκληση κατονομάζεται η K.E. Sunqvist Oy.
Μία ημέρα αργότερα, στις 18 Σεπτεμβρίου, ακολούθησε νέα ανάκληση στη Γαλλία, αυτή τη φορά για τις γεύσεις λεμόνι, φράουλα, φρούτα του δάσους και Dracula. Η επίσημη γαλλική καταχώριση δεν περιορίζεται σε μία συγκεκριμένη παρτίδα: αφορά όλες τις παρτίδες οκτώ διαφορετικών GTIN, με περίοδο εμπορίας από τις 2 Αυγούστου 2025 έως τις 4 Σεπτεμβρίου 2026 και διανομή σε ολόκληρη τη γαλλική επικράτεια μέσω περιφερειακών χονδρεμπόρων. Οι καταναλωτές καλούνται να μην καταναλώσουν τα προϊόντα και να τα επιστρέψουν στα σημεία πώλησης.
Ανάλογη δημόσια προειδοποίηση εξέδωσε στις 17 Σεπτεμβρίου και η Μάλτα, για Frosty Pocket των 150 ml στις ίδιες τέσσερις γεύσεις, καλύπτοντας όλες τις παρτίδες και όλες τις ημερομηνίες ελάχιστης διατηρησιμότητας. Η μαλτέζικη αρχή προειδοποιεί ότι μεγάλες ποσότητες γλυκερόλης μπορούν να προκαλέσουν σε μικρά παιδιά πονοκέφαλο, ναυτία και εμετό και ζητά από όσους έχουν αγοράσει τα προϊόντα να μην τα καταναλώσουν. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι στη Γαλλία εμφανίζονται στις 18 Σεπτεμβρίου περισσότερες από μία καταχωρίσεις ανάκλησης προϊόντων Frosty/Frosty Pocket λόγω υπέρβασης των ορίων γλυκερόλης, γεγονός που δείχνει τη διεύρυνση των ενεργειών από διαφορετικούς οικονομικούς φορείς.
Η Ελλάδα παραμένει στο RASFF – Αλλά χωρίς δημόσια στοιχεία για το πού πωλήθηκαν
Στην επικαιροποιημένη κοινοποίηση του RASFF η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφεται ως χώρα διανομής και ως “Flagged for Follow-Up”. Παρά τις αλλεπάλληλες ανακλήσεις σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί στην Ελλάδα στοιχεία που να προσδιορίζουν τον εισαγωγέα ή διανομέα, τις ποσότητες που εισήχθησαν, τις παρτίδες που διακινήθηκαν ή τα σημεία στα οποία πωλήθηκαν τα συγκεκριμένα προϊόντα.
Η διαφορά είναι πλέον εμφανής: σε άλλες χώρες οι αρμόδιες αρχές και οι επιχειρήσεις έχουν δημοσιοποιήσει ονόματα εισαγωγέων, συγκεκριμένους κωδικούς GTIN, αλυσίδες καταστημάτων, χρονικές περιόδους διάθεσης και οδηγίες προς τους καταναλωτές. Για την ελληνική αγορά, παρότι η διανομή καταγράφεται επισήμως στο ευρωπαϊκό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, τα αντίστοιχα στοιχεία δεν έχουν μέχρι στιγμής γίνει δημόσια γνωστά. Το ερώτημα επομένως που είχε θέσει το Cibum ήδη από τις 12 Σεπτεμβρίου παραμένει ανοικτό: ποιος εισήγαγε τις Frosty Pocket στην Ελλάδα, πού ακριβώς διατέθηκαν και βρίσκονται ακόμη προϊόντα στα χέρια καταναλωτών ή σε σημεία πώλησης;
Νέα δεδομένα για την ασφάλεια της γλυκερόλης
Τα δεδομένα για την ασφάλεια της γλυκερόλης άλλαξαν σημαντικά τον Μάιο του 2026, με τη δημοσίευση νέας επιστημονικής αξιολόγησης από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) για την οξεία έκθεση μέσω ποτών. Καθορίστηκε Οξεία Δόση Αναφοράς (ARfD) στα 125 mg ανά κιλό σωματικού βάρους για ένα μεμονωμένο επεισόδιο κατανάλωσης. Στην ίδια αξιολόγηση εξετάστηκαν τα 21 καταγεγραμμένα παιδιατρικά περιστατικά μετά την κατανάλωση προϊόντων τύπου slush, με τη γλυκερόλη να θεωρείται η πιθανότερη αιτία των ανεπιθύμητων επιδράσεων. Στις συγκεντρώσεις γλυκερόλης που έχουν καταγραφεί σε τέτοια προϊόντα, η κατανάλωση ακόμη και 250 ml από ένα παιδί μπορεί να οδηγήσει σε υπέρβαση της ARfD. Παράλληλα, προτάθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει τη θέσπιση συγκεκριμένων αριθμητικών ανώτατων ορίων για τη γλυκερόλη στα ποτά.
Μετά τα νέα επιστημονικά δεδομένα, η Food Safety Authority of Ireland (FSAI) αυστηροποίησε τον Μάιο τις συστάσεις της, συμβουλεύοντας πλέον ότι τα παιδιά ηλικίας 10 ετών και κάτω δεν πρέπει να καταναλώνουν προϊόντα slush που περιέχουν γλυκερόλη. Το ζήτημα δεν περιορίζεται, πάντως, στα παγωμένα ποτά. Μετά τον εντοπισμό υψηλών συγκεντρώσεων γλυκερόλης και σε συσκευασμένα προϊόντα αρτοποιίας και ζαχαροπλαστικής, το γερμανικό BfR διευκρίνισε στις 8 Σεπτεμβρίου 2026 ότι η ίδια Οξεία Δόση Αναφοράς των 125 mg/kg σωματικού βάρους μπορεί να χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της οξείας έκθεσης και από στερεά τρόφιμα.
Τα προϊόντα που ανακλήθηκαν στη Γερμανία
