Το προϊόν αποσύρθηκε από την αγορά μετά από εσωτερικό έλεγχο, ενώ η εταιρεία απευθύνει σύσταση σε όσους το έχουν ήδη αγοράσει
Τα λάθη στις ετικέτες τροφίμων και ιδιαίτερα στις ημερομηνίες λήξης αποτελούν μία από τις συχνότερες αιτίες ανακλήσεων προϊόντων σε παγκόσμιο επίπεδο. Αν και πολλές φορές πρόκειται για φαινομενικά απλά σφάλματα εκτύπωσης ή κωδικοποίησης, οι συνέπειές τους μπορεί να επηρεάσουν τόσο την ασφάλεια των καταναλωτών όσο και τη λειτουργία ολόκληρης της εφοδιαστικής αλυσίδας τροφίμων.
Το πιο πρόσφατο παράδειγμα προέρχεται από τον βελγικό όμιλο Colruyt Group, ο οποίος ανακοίνωσε την ανάκληση σαλάτας κοτόπουλου Boni Selection σε συσκευασίες 175 και 200 γραμμαρίων. Είναι προϊόν ιδιωτικής ετικέτας Boni Selection, (δείτε παρακάτωα το προϊόν) που ανήκει στον όμιλο Colruyt Group, έναν από τους μεγαλύτερους λιανεμπορικούς ομίλους του Βελγίου. Η μάρκα Boni Selection διατίθεται σε χιλιάδες σημεία πώλησης του ομίλου, όπως τα καταστήματα Colruyt, Okay, Spar Belgium, Bio-Planet, Alvo και μέσω του Collect&Go. Κατά τη διάρκεια εσωτερικού ελέγχου διαπιστώθηκε ότι στην ετικέτα των προϊόντων είχε τυπωθεί λανθασμένη ημερομηνία λήξης. Ενώ η πραγματική ημερομηνία ανάλωσης ήταν η 26η Ιουνίου 2026, στη συσκευασία αναγραφόταν η 26η Ιουνίου 2027, παρέχοντας ουσιαστικά παράταση ενός έτους στη διάρκεια ζωής του προϊόντος. Τα προϊόντα αποσύρθηκαν άμεσα από την αγορά, ωστόσο καταναλωτές που τα είχαν ήδη προμηθευτεί κλήθηκαν να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στην πραγματική ημερομηνία λήξης.
Τα τελευταία χρόνια καταγράφονται συνεχώς ανακλήσεις τροφίμων λόγω λανθασμένων ημερομηνιών λήξης. Σε αρκετές περιπτώσεις η διαφορά μεταξύ της πραγματικής και της αναγραφόμενης ημερομηνίας φτάνει τους πολλούς μήνες ή ακόμη και το ένα έτος. Έχουν ανακληθεί τυριά με παράταση διάρκειας ζωής κατά έναν χρόνο, κατεψυγμένα ψάρια με λανθασμένη ημερομηνία ανάλωσης, καπνιστός σολομός με ημερομηνία που αντιστοιχούσε σε ανύπαρκτη ημέρα του ημερολογίου, αλλαντικά με εσφαλμένη παράταση ενός έτους, καθώς και προϊόντα στα οποία δεν αναγραφόταν καθόλου ημερομηνία λήξης.
Η σοβαρότητα ενός τέτοιου σφάλματος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το είδος του τροφίμου. Στα ευαλλοίωτα τρόφιμα, όπως σαλάτες με κρέας, έτοιμα γεύματα, αλλαντικά, γαλακτοκομικά προϊόντα, καπνιστά ψάρια και μαγειρεμένα κρέατα, η λανθασμένη αναγραφή μεταγενέστερης ημερομηνίας λήξης μπορεί να οδηγήσει τον καταναλωτή στην κατανάλωση προϊόντος που έχει ήδη υποστεί μικροβιολογική αλλοίωση.
Μετά το τέλος της πραγματικής διάρκειας ζωής ενός ευαλλοίωτου τροφίμου, παθογόνοι μικροοργανισμοί μπορούν να αναπτυχθούν σε επίπεδα επικίνδυνα για την υγεία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η Listeria monocytogenes, η Salmonella spp., ο Staphylococcus aureus και διάφορα στελέχη παθογόνων Escherichia coli. Η κατανάλωση τροφίμων που έχουν ξεπεράσει το ασφαλές χρονικό όριο διατήρησής τους μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερίτιδα, εμετούς, διάρροια, κοιλιακά άλγη, πυρετό και αφυδάτωση. Σε ηλικιωμένους, εγκύους, μικρά παιδιά και ανοσοκατεσταλμένα άτομα οι επιπλοκές μπορεί να είναι σοβαρότερες.
Η λανθασμένη επισήμανση δεν περιορίζεται μόνο στις ημερομηνίες λήξης. Η απουσία ημερομηνίας, οι δυσανάγνωστες εκτυπώσεις, οι εσφαλμένες πληροφορίες αποθήκευσης και οι λανθασμένες ενδείξεις παρτίδας μπορούν επίσης να επηρεάσουν την ιχνηλασιμότητα και τη δυνατότητα αποτελεσματικής ανάκλησης ενός προϊόντος. Σε περιπτώσεις κρίσεων ασφάλειας τροφίμων, η σωστή αναγραφή των στοιχείων της ετικέτας αποτελεί βασικό εργαλείο για τον εντοπισμό των επηρεαζόμενων παρτίδων.
Οι αιτίες των λαθών στις ημερομηνίες λήξης είναι πολλές. Μία από τις συνηθέστερες είναι η εσφαλμένη κωδικοποίηση των στοιχείων παραγωγής κατά τη ρύθμιση των εκτυπωτικών συστημάτων. Η αλλαγή του έτους ή του μήνα αποτελεί συχνό σημείο εμφάνισης λαθών, ιδιαίτερα όταν οι παράμετροι δεν ενημερώνονται σωστά στα πληροφοριακά συστήματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις το λογισμικό του εκτυπωτή επιστρέφει σε προεπιλεγμένες ρυθμίσεις έπειτα από διακοπή λειτουργίας ή τεχνική βλάβη, με αποτέλεσμα να τυπώνονται λανθασμένες ημερομηνίες χωρίς να γίνει άμεσα αντιληπτό.
Σημαντικό ποσοστό περιστατικών συνδέεται επίσης με σφάλματα των προμηθευτών συσκευασίας. Προτυπωμένες ετικέτες, φιλμ συσκευασίας και ρολά εκτύπωσης μπορεί να παραδοθούν με λάθος πληροφορίες. Εάν τα σχέδια των διαφορετικών εκδόσεων είναι παρόμοια, ο εντοπισμός του προβλήματος στη γραμμή παραγωγής γίνεται δυσκολότερος. Ακόμη και όταν εφαρμόζονται περιοδικοί ποιοτικοί έλεγχοι, ένα πρόβλημα που εμφανίζεται ανάμεσα σε δύο διαδοχικούς ελέγχους μπορεί να περάσει απαρατήρητο.
Παράλληλα, η ανθρώπινη παρέμβαση παραμένει κρίσιμος παράγοντας. Λανθασμένη εισαγωγή δεδομένων, επιλογή εσφαλμένου αρχείου εκτύπωσης, χρήση παλαιότερων προτύπων ετικετών ή ανεπαρκής επικοινωνία μεταξύ των τμημάτων παραγωγής, ποιοτικού ελέγχου και προγραμματισμού μπορούν να οδηγήσουν σε λάθη που τελικά καταλήγουν στο ράφι.
Οι επιχειρήσεις τροφίμων εφαρμόζουν διάφορες μεθόδους πρόληψης για τη μείωση του κινδύνου. Η αυτοματοποίηση της μεταφοράς δεδομένων μεταξύ των συστημάτων παραγωγής και των εκτυπωτών μειώνει την ανάγκη χειροκίνητης εισαγωγής στοιχείων. Η χρήση συστημάτων όρασης και καμερών επιτρέπει τον αυτόματο έλεγχο των εκτυπωμένων πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο. Επιπλέον, η επιβεβαίωση των στοιχείων πριν από κάθε έναρξη παραγωγής, οι τακτικοί έλεγχοι κατά τη διάρκεια της βάρδιας, η επαλήθευση των συσκευασιών που παραλαμβάνονται από εξωτερικούς προμηθευτές και η συστηματική εκπαίδευση του προσωπικού αποτελούν βασικά μέτρα ελέγχου.
Οι οικονομικές επιπτώσεις ενός λάθους στην ετικέτα μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Οι ανακλήσεις συνεπάγονται κόστος απόσυρσης, καταστροφής προϊόντων, επιστροφών, αποζημιώσεων, πρόσθετων ελέγχων και διοικητικών διαδικασιών. Παράλληλα, επηρεάζονται οι σχέσεις με τους λιανεμπόρους και ενδέχεται να προκύψουν κυρώσεις από τις αρμόδιες αρχές εφόσον διαπιστωθεί παραβίαση των απαιτήσεων επισήμανσης.
Για τους καταναλωτές, η προσεκτική εξέταση της ετικέτας παραμένει απαραίτητη ακόμη και όταν το προϊόν αγοράζεται από οργανωμένο δίκτυο λιανικής πώλησης. Η παρακολούθηση των ανακλήσεων που δημοσιεύονται από επιχειρήσεις και αρμόδιες αρχές, ο έλεγχος της ημερομηνίας λήξης πριν από την κατανάλωση και η διατήρηση των προϊόντων στις προβλεπόμενες συνθήκες ψύξης ή κατάψυξης συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου. Σε περίπτωση ανακοίνωσης ανάκλησης, οι καταναλωτές θα πρέπει να ελέγχουν τον κωδικό προϊόντος, την παρτίδα και την ημερομηνία που αναγράφεται στη συσκευασία και να ακολουθούν τις οδηγίες επιστροφής ή απόρριψης.
Τα στοιχεία των ανακλήσεων των τελευταίων ετών δείχνουν ότι τα λάθη στις ημερομηνίες λήξης δεν αφορούν μία συγκεκριμένη κατηγορία προϊόντων ή μία συγκεκριμένη χώρα. Εμφανίζονται σε νωπά, κατεψυγμένα και έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα, σε προϊόντα επώνυμων και ιδιωτικών ετικετών, καθώς και σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας. Για τον λόγο αυτό, η ακρίβεια της επισήμανσης παραμένει βασική προϋπόθεση για τη διασφάλιση της ασφάλειας των τροφίμων και την προστασία της δημόσιας υγείας.
Η κοτοτσαλάτα που ανακλήθηκε
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Τρία μωρά 2-5 μηνών στο νοσοκομείο με αλλαντίαση – Μαζική ανάκληση γάλακτος από τη Γερμανία
- Ανακαλούνται 6 προϊόντα σοκολάτας και μελιού – Προειδοποιήσεις για επικίνδυνα προϊόντα που κυκλοφορούν διεθνώς (φωτογραφίες)
- Μπλόκο των ελληνικών αρχών σε πιάτα μελαμίνης – Απορρίφθηκε φορτίο στα σύνορα
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
