Η Μάλτα κοινοποίησε στις 2 Οκτωβρίου 2026 στο ευρωπαϊκό σύστημα RASFF ειδοποίηση τύπου alert για ταχίνι με σαλμονέλα. Το προϊόν, «Pure Sesame Tahini» με προέλευση την Αίγυπτο, έφτασε στη Μάλτα μέσω Ιταλίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικύρωσε την ειδοποίηση και ο κίνδυνος χαρακτηρίστηκε σοβαρός. Ο έλεγχος ήταν δειγματοληψία από πρόγραμμα επιτήρησης, και η σαλμονέλα ανιχνεύθηκε σε ένα από τα πέντε δείγματα των 25 γραμμαρίων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προειδοποίηση των Αρχών σε εταιρεία χυμών – Kενά στον έλεγχο παθογόνων, στις διαδικασίες εμφιάλωσης και στο HACCP
Η αρμόδια αρχή της Μάλτας, FSSA, είχε ήδη δημοσιεύσει στις 30 Σεπτεμβρίου ανακοίνωση για το ταχίνι της μάρκας Arkan, σε συσκευασία 400 γραμμαρίων, με αριθμό παρτίδας 257502493 και ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 12/2027. Οι καταναλωτές κλήθηκαν να μην το φάνε και να το πετάξουν ή να το επιστρέψουν στο κατάστημα αγοράς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μύγες σε μία στις δύο κουζίνες εστιατορίων – Ο κίνδυνος για την ασφάλεια των τροφίμων και οι τρόποι πρόληψης
Η ειδοποίηση της Μάλτας δεν είναι το μοναδικό περιστατικό των τελευταίων μηνών. Πριν από λίγες ημέρες, στις 30 Σεπτεμβρίου καταγράφηκε ευρωπαϊκός συναγερμός για γνωστό ταχίνι που σύμφωνα με το RASFF πωλήθηκε και στην ελληνική αγορά, με τις ελεγκτικές αρχές σε επιφυλακή. Στις 23 Σεπτεμβρίου ανακοινώθηκε ανάκληση ακόμη μίας μάρκας και στις 11 Σεπτεμβρίου ο Καναδάς ανέφερε σαλμονέλα σε εισαγόμενο ταχίνι. Τρία διαφορετικά περιστατικά μέσα σε 20 ημέρες, χωρίς να προκύπτει σύνδεση μεταξύ τους από τα διαθέσιμα στοιχεία, και ακολούθησε η ειδοποίηση της Μάλτας στις 2 Οκτωβρίου.
Στις 18 Αυγούστου καταγράφηκε νέο περιστατικό ελληνικού προϊόντος στο RASFF, με 40.000 συσκευασίες μολυσμένου ταχινιού να έχουν διανεμηθεί σε οκτώ μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ. Τον Ιούλιο ακολούθησαν ανάκληση τριών προϊόντων από τον ΕΦΕΤ, ενημέρωση της Ευρώπης για σοβαρό κίνδυνο, με τη σαλμονέλα να έχει εντοπιστεί 14 ημέρες νωρίτερα, και ανάκληση ελληνικού προϊόντος από τη Lidl Κύπρου πριν από τον ΕΦΕΤ και το RASFF.
Τα περιστατικά δεν περιορίζονται στους τελευταίους τρεις μήνες. Από τον Ιούλιο του 2024, όταν ανακοινώθηκε παγκόσμια ανάκληση ταχινιού σε 17 χώρες, το αρχείο μας καταγράφει δεκάδες ανακλήσεις, ειδοποιήσεις RASFF και προειδοποιήσεις για ταχίνι και χαλβά, κυρίως για σαλμονέλα, αλλά και για τοξίνες Alternaria και πλαστικοποιητή. Αφορούσαν πολλές διαφορετικές μάρκες και χώρες, μεταξύ άλλων Ελλάδα, Γαλλία, Βέλγιο, Ελβετία, Σουηδία, Φιλανδία και Καναδά.
Οι επιστημονικές επισκοπήσεις εξηγούν γιατί το ταχίνι επανέρχεται στις ανακλήσεις. Ανήκει στα τρόφιμα χαμηλής υγρασίας, με ενεργότητα νερού έως 0,85, όπου τα βακτήρια δεν πολλαπλασιάζονται. Η σαλμονέλα όμως μπορεί να επιβιώσει σε τέτοια τρόφιμα επί μεγάλα διαστήματα, ακόμη και για χρόνια. Σε τρόφιμα με λίπος και χαμηλή υγρασία, όπως η σοκολάτα και τα πατατάκια, επιδημιολογικές αναλύσεις έχουν συνδέσει με νόσηση δόσεις από ένα έως 45 κύτταρα.
Στην παραδοσιακή παραγωγή, το καβούρδισμα των σπόρων σησαμιού είναι το μοναδικό στάδιο που αδρανοποιεί τη σαλμονέλα, αφού το ταχίνι καταναλώνεται συνήθως χωρίς μαγείρεμα. Σε επιστημονικό πείραμα η πλήρης αδρανοποίηση επιτεύχθηκε στους 110 °C για 60 λεπτά, στους 130 °C για 50 λεπτά ή στους 150 °C για 30 λεπτά. Άλλη εργασία έδειξε ότι η επιβίωση στους σπόρους αυξάνεται όσο μειώνεται η υγρασία τους στο καβούρδισμα.
Στη μελέτη ο πληθυσμός μειώθηκε κατά 4,5 log στους 22 °C και κατά 3,3 log στους 4 °C σε 16 εβδομάδες, με επιβίωση και στις δύο θερμοκρασίες. Σε εργασία του Illinois Institute of Technology, με μεγάλο αρχικό πληθυσμό, δεν υπήρξε σημαντική μείωση στους 4 °C σε 17 εβδομάδες. Οι ερευνητές καταλήγουν ότι ο έλεγχος πρέπει να καλύπτει κάθε στάδιο παραγωγής, με προσοχή στην επιμόλυνση μετά το καβούρδισμα.
Οι εργαστηριακές παρατηρήσεις έχουν αντίστοιχο στο πεδίο. Το 2002 και το 2003 εισαγόμενο ταχίνι με Salmonella Montevideo προκάλεσε τρεις επιδημίες στη Νέα Ζηλανδία και στην Αυστραλία. Το 2021 κρούσματα σαλμονέλας από ταχίνι καταγράφηκαν σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες, με επιδημία που συνδέθηκε με ταχίνι και χαλβά από τη Συρία, και το 2023 η ΕΕ αύξησε τους ελέγχους εισαγωγής για αυτά τα προϊόντα.
Οι ρυθμιστικές αρχές περιγράφουν πού πρέπει να επικεντρώνονται οι έλεγχοι. Ο καναδικός οργανισμός CFIA ζητά από τους εισαγωγείς σχέδιο προληπτικών ελέγχων που αναγνωρίζει τη σαλμονέλα ως κίνδυνο, τεκμηρίωση ότι ο ξένος προμηθευτής ελέγχει το βακτήριο, καλές γεωργικές πρακτικές για τον περιορισμό πουλιών και ζώων στα χωράφια και επικυρωμένη θερμική κατεργασία κατά το καβούρδισμα. Η FSANZ θεωρεί ότι το καβούρδισμα θα έπρεπε να αρκεί για την αδρανοποίηση της σαλμονέλας.
Οι καταναλωτές θα πρέπει να γνωρίζουν ότι το ψυγείο δεν εξουδετερώνει τη σαλμονέλα, και μία μολυσμένη παρτίδα δεν αλλάζει γεύση ή όψη, όπως έχουν προειδοποιήσει οι αρχές. Σε προηγούμενα περιστατικά ανακλήθηκαν και προϊόντα που περιέχουν ταχίνι, όπως ο χούμους, οπότε ο έλεγχος αφορά και αυτά.
Η σαλμονέλωση εκδηλώνεται συνήθως 12 έως 36 ώρες μετά τη μόλυνση, με εύρος από 6 έως 72 ώρες. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν διάρροια, που κάποτε έχει αίμα, πυρετό και κοιλιακό άλγος, και διαρκούν από λίγες ημέρες έως μία εβδομάδα. Μικρά παιδιά, ηλικιωμένοι και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό κινδυνεύουν περισσότερο από βαριά νόσηση, που μπορεί να απαιτήσει νοσηλεία, και πρέπει να απευθύνονται σε γιατρό αν εμφανίσουν συμπτώματα μετά την κατανάλωση.
Φωτογραφία του προϊόντος
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Έγινε κιόλας η πρώτη ανάκληση χριστουγεννιάτικων μπισκότων από μεγάλη αλυσίδα
- Μαζική συρροή νοροϊού σε νηπιαγωγείο με 92 ασθενείς και άγνωστη ακόμη η πηγή μετάδοσης
- Ανάκληση έτοιμης σαλάτας λόγω σαλμονέλας: Ο λανθασμένος χειρισμός στα social που έγινε case study – Της Ε. Τσαγκά
- Ιστορική μπισκοτοβιομηχανία ανακαλεί μπισκότα βουτύρου (φωτο) – Πώς ένα ξένο σώμα μπορεί να περάσει τους ελέγχους
- Ελληνικό ελαιόλαδο: Ευρήματα νέας ανάλυσης για βαρέα μέταλλα και ιχνοστοιχεία σε πέντε περιοχές
