Σοβαρή ευρωπαϊκή προειδοποίηση προς την Ελλάδα για ψάρι με υψηλή συγκέντρωση τοξικής ουσίας που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή τροφική δηλητηρίαση
Σοβαρή προειδοποίηση για ψάρι εξέδωσαν οι ευρωπαϊκές αρχές μέσω του συστήματος RASFF, έπειτα από επίσημο έλεγχο στην αγορά που εντόπισε υψηλές συγκεντρώσεις ισταμίνης στο προϊόν. Η ειδοποίηση καταχωρήθηκε από την Αυστρία, και στην ειδοποίηση εμπλέκονται έξι χώρες συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας. Το ψάρι (δείτε μάρκα και φωτογραφία παρακάτω) πωλείται σε μεγάλα ελληνικά σουπερμάρκετ. Η Αυστρία ήδη προχώρησε σε ανάκληση από καταναλωτές, απόσυρση από την αγορά και ενημέρωση όλων των παραληπτών. Η ταξινόμηση της υπόθεσης χαρακτηρίζεται ως alert notification, με το επίπεδο κινδύνου να αξιολογείται ως “σοβαρό”. Η ισταμίνη είναι χημική ουσία που παράγεται όταν το ψάρι δεν συντηρείται σωστά (υψηλή θερμοκρασία, κακή ψύξη). Σε υψηλά επίπεδα μπορεί να προκαλέσει “scombroid poisoning”.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα μπλόκα σε ελληνικό προϊόν λόγω σοβαρού κινδύνου – Τρίτη ευρωπαϊκή παρέμβαση μέσα σε λίγες ημέρες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τους “κάρφωσαν” οι whistleblowers – Αποκάλυψη σκανδάλου με επικίνδυνα δημοφιλή συμπληρώματα στην Ευρώπη
Το προϊόν αφορά φιλέτα αντζούγιας σε ηλιέλαιο, κατηγορίας ψαριών και αλιευμάτων. Οι αναλύσεις του προϊόντος, έδειξαν τιμές ισταμίνης 569 ± 86, 629 ± 95 και 498 ± 75 mg/kg, υπερβαίνοντας το ανώτατο επιτρεπτό όριο των 400 mg/kg.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δημοφιλές κέικ ανακαλείται από μεγάλα σουπερμάρκετ – Μολύνθηκε από δυνητικά θανατηφόρο βακτήριο [φωτο]
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μελέτη ορόσημο αποκαλύπτει για πρώτη φορά το φρούτο που ανανεώνει άμεσα την επιδερμίδα ενισχύοντας την παραγωγή κολλαγόνου
Παράλληλα, το ιταλικό Υπουργείο Υγείας εξέδωσε επίσημη ανακοίνωση ανάκλησης μετά τη διαπίστωση πιθανής παρουσίας ισταμίνης πάνω από τα νόμιμα όρια. Σύμφωνα με το έγγραφο ανάκλησης, το προϊόν ανήκει στη μάρκα Capri, φέρει την εμπορική ονομασία Filetti di acciughe all’olio di girasole και εμπορεύεται από την IGINO MAZZOLA S.P.A. Το συγκεκριμένο lot είναι το L. 060327, με ημερομηνία λήξης 06/03/2027. Ο παραγωγός είναι η Industria Ittica Torrenovese SRL, με κωδικό εγκατάστασης IT D 8775 UE και έδρα στην Contrada Pietra di Roma, Torrenova, Μεσσίνα. Η συσκευασία αφορά βάρος 140 γραμμαρίων. Το ιταλικό υπουργείο ζητά από τους καταναλωτές που έχουν αγοράσει προϊόν από τον συγκεκριμένο lot να μην το καταναλώσουν και να το επιστρέψουν στο σημείο αγοράς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται 17.000 ποτήρια λόγω κινδύνου πνιγμού – Δείτε φωτογραφία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί τα αμύγδαλα θεωρούνται ένα από τα πιο πολύτιμα τρόφιμα
Οι ευρωπαϊκές και ιταλικές αρχές συνεχίζουν τις διαδικασίες ελέγχου και ιχνηλάτησης, ενώ το προϊόν έχει ήδη αποσυρθεί από την Αυστριακή και την Ιταλική αγορά. Οι αρμόδιοι φορείς υπενθυμίζουν ότι η αυξημένη ισταμίνη στα αλιεύματα μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα δηλητηρίασης και ότι η τήρηση των οδηγιών ανάκλησης αποτελεί απαραίτητο μέτρο προφύλαξης για τους καταναλωτές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοκαριστικό: TFA στο 82% ψωμιού, ζυμαρικών και δημητριακών που πωλούνται στην Ευρώπη – Και ελληνικό τρόφιμο στη λίστα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL Fr: Ανακαλεί το ίδιο προϊόν για τρίτη φορά
Η ισταμίνη είναι μία τοξική ουσία που παράγεται σε ορισμένα τρόφιμα – κυρίως σε ψάρια – όταν δεν τηρούνται κατάλληλες συνθήκες συντήρησης. Η δηλητηρίαση από την ισταμίνη είναι μια από τις πιο κοινές μορφές δηλητηρίασης που προκαλούνται από την κατανάλωση κυρίως επεξεργασμένων ψαριών. Το μαγείρεμα, η κονσερβοποίηση ή η κατάψυξη δεν μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα ισταμίνης επειδή είναι θερμικά σταθερή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σε ελληνικά ράφια ακόμα ένα επικίνδυνο οικιακό σκεύος που πωλείται σε άλλες 24 χώρες – Δείτε φωτογραφία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εμφιαλωμένο νερό: Χρώμιο, αρσενικό νερό και PFAS σχεδόν στα μισά μπουκάλια που βρίσκονται στα ράφια – Έρευνα ÖKO-TEST
Τα συμπτώματα της τροφικής δηλητηρίασης από ισταμίνη περιλαμβάνουν πονοκέφαλο, κοκκίνισμα και πρήξιμο στο πρόσωπο, αίσθημα καύσου, ναυτία, εμετό και διάρροια. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδίως σε άτομα με αλλεργική προδιάθεση, μπορεί να εμφανιστούν σοβαρότερες αντιδράσεις, όπως οξεία αναπνευστική δυσχέρεια. Σε τέτοιες περιπτώσεις συνιστάται άμεση ιατρική αξιολόγηση σε μονάδα επειγόντων περιστατικών, ενώ η χορήγηση αντιισταμινικών φαρμάκων επιταχύνει τη βελτίωση των συμπτωμάτων. Τα περιστατικά δηλητηρίασης από ισταμίνη, θεωρούνται επικίνδυνα ιδιαίτερα για ευάλωτους πληθυσμούς, όπως παιδιά, ηλικιωμένοι και άτομα με καρδιολογικά ή αλλεργικά νοσήματα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται δημοφιλή μπισκότα με αυξημένες τιμές υδροκυανίου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελληνικό κρασί: Ανησυχητικά ευρήματα για μόλυνση από καρκινογόνο μυκοτοξίνη – Ποιες ποικιλίες και περιοχές είναι πιο μολυσμένες
Ο κανονισμός (ΕΚ) 2073/2005, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 1019/2013, θέτει τα νομικά όρια ισταμίνης στα αλιεύματα. Το όριο για τα φρέσκα ψάρια καθορίζεται στα 200 mg/kg και στα 400 mg/kg για αλιεύματα που υφίστανται ενζυμική ωρίμανση σε άλμη. Όταν διαπιστωθεί υπέρβαση των ορίων, προβλέπεται απόσυρση ή ανάκληση του προϊόντος σύμφωνα με το άρθρο 19 του κανονισμού (ΕΚ) 178/2002.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα μπισκότα του φοιτητή που ξεκίνησε με 138 ευρώ, κατακτούν τον πλανήτη – 350 καταστήματα παγκοσμίως και αξία 350$ εκ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Απίστευτο βίντεο: Καρέ καρέ η στιγμή που ο “απατεώνας” ιός της γρίπης εισβάλλει στο ανθρώπινο κύτταρο και μας αρρωσταίνει
Όλοι οι άνθρωποι είναι ευαίσθητοι στην ισταμίνη, με τα αποτελέσματά της να εκδηλώνονται ως δυσανεξία ή δηλητηρίαση ανάλογα με τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων. Η ποσότητα ισταμίνης στο τρόφιμο, η ατομική ευαισθησία και η ικανότητα αποτοξίνωσης του οργανισμού αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που καθορίζουν την τοξικολογική απόκριση. Η δηλητηρίαση από ισταμίνη είναι τροφιμογενής ασθένεια με συμπτώματα που συχνά μοιάζουν με αλλεργική αντίδραση. Οι επιδράσεις της συνδέονται με τις φυσιολογικές λειτουργίες της ουσίας στο σώμα: η διαστολή των περιφερικών αγγείων προκαλεί υπόταση, έξαψη και πονοκέφαλο, ενώ η αύξηση της τριχοειδικής διαπερατότητας οδηγεί σε κνίδωση, αιμοσυγκέντρωση και οίδημα των βλεφάρων. Η συστολή των λείων μυών στο γαστρεντερικό σύστημα μπορεί να προκαλέσει κοιλιακές κράμπες, διάρροια, ναυτία και έμετο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νερό στο αυτοκίνητο: Τι να κάνω σε περίπτωση πλημμύρας;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η ψώρα σαρώνει την Ευρώπη και αγγίζει και την Ελλάδα – Τι δείχνουν τα στοιχεία
Η ισταμίνη επιδρά και στην καρδιά, αυξάνοντας τη συσταλτικότητά της, με αποτέλεσμα αίσθημα παλμών και ταχυκαρδία. Παράλληλα δρα ως ισχυρός διεγερτικός παράγοντας νευρικών απολήξεων, προκαλώντας πόνο και φαγούρα. Σύμφωνα με τον FAO και τον ΠΟΥ (2012), τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν από λίγα λεπτά έως αρκετές ώρες μετά την κατανάλωση μολυσμένου τροφίμου, με συνηθέστερο χρόνο έναρξης περίπου μία ώρα. Η διάρκειά τους κυμαίνεται από λίγες ώρες έως μία ημέρα, ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις επιμένουν για περισσότερες ημέρες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτά είναι τα φάρμακα που πρέπει να αποφεύγουμε: Οι ουσίες που βρίσκονται στη «μαύρη λίστα» του 2026
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πέτρες και έντομα σε έτοιμα γεύματα – Επείγουσα ανάκληση
Η ισταμίνη σχηματίζεται στους ιστούς των ψαριών μέσω της αποκαρβοξυλίωσης της ελεύθερης ιστιδίνης από ενζυμικές δραστηριότητες μικροοργανισμών. Η παραγωγή της έχει καταγραφεί σε πολλούς τύπους βακτηρίων, θετικών και αρνητικών κατά Gram, όπως Morganella morganii, Klebsiella spp., Pseudomonas, Clostridium και Citrobacter freundii. Η ουσία σπάνια ανιχνεύεται σε φρέσκα ψάρια, αυξάνεται όμως όσο προχωρά η αποσύνθεση. Μετά τον θάνατο του ψαριού, οι φυσικοί μικροοργανισμοί των βραγχίων και του εντέρου πολλαπλασιάζονται, ιδιαίτερα όταν διαταράσσεται η ψυκτική αλυσίδα. Ακόμη κι αν η αποκαρβοξυλάση της ιστιδίνης σχηματιστεί, μπορεί να συνεχίσει να παράγει ισταμίνη σε θερμοκρασίες κοντά στους 0–3°C και να παραμένει σταθερή στην κατάψυξη, επανενεργοποιούμενη μετά την απόψυξη. Η κατάψυξη στους –18°C ή χαμηλότερα εμποδίζει την ανάπτυξη βακτηρίων και την περαιτέρω παραγωγή ισταμίνης, ενώ οι θερμοκρασίες άνω των 21°C και ιδιαίτερα κοντά στους 32°C ευνοούν την αύξησή της. Το μαγείρεμα απενεργοποιεί τα βακτήρια και το ένζυμο, αλλά όχι την ισταμίνη που έχει ήδη σχηματιστεί, καθώς αυτή παραμένει θερμοσταθερή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Όταν άνθρωποι και τεχνητή νοημοσύνη «παραληρούν» μαζί: Ο κίνδυνος ψύχωσης από την τεχνητή νοημοσύνη
Η ισταμίνη παράγεται συχνότερα σε ψάρια με υψηλή φυσική περιεκτικότητα σε ιστιδίνη, όπως σκουμπρί, ρέγγα, σαρδέλες και τόνος. Έχει επίσης παρατηρηθεί σε τρόφιμα όπως τυριά ελβετικού τύπου. Τα βακτήρια που ευθύνονται για την παραγωγή της απαντώνται στο θαλασσινό νερό, αντέχουν σε υψηλή αλατότητα και σε ορισμένες περιπτώσεις παράγουν ισταμίνη ακόμη και σε όξινες συνθήκες. Έτσι, η παραγωγή της μπορεί να συνεχιστεί και κατά τη διάρκεια επεξεργασιών όπως κάπνισμα, αλάτισμα, ζύμωση και ξήρανση. Η συσκευασία σε κενό δεν αποτρέπει τον σχηματισμό ισταμίνης. Η αποτελεσματικότερη μέθοδος περιορισμού της είναι η συνεχής διατήρηση της ψυκτικής αλυσίδας σε θερμοκρασίες κάτω των 3°C από την αλίευση έως την κατανάλωση.
