Η δικαιοσύνη έκρινε ότι γνώριζαν τη ρύπανση από PFAS και συνέχισαν την παραγωγή, θέτοντας σε κίνδυνο την υγεία εκατοντάδων χιλιάδων κατοίκων στο Βένετο.
Τα περιβαλλοντικά εγκλήματα βιομηχανιών αποτελούν μία από τις πιο ύπουλες και υποτιμημένες απειλές για τη δημόσια υγεία. Η ανεξέλεγκτη διάθεση τοξικών ουσιών στο νερό, στο έδαφος και στον αέρα μετατρέπει ολόκληρες περιοχές σε ζώνες χρόνιας έκθεσης, όπου οι κάτοικοι πληρώνουν με την υγεία τους το τίμημα της βιομηχανικής δραστηριότητας. Καρκινογενέσεις, ορμονικές διαταραχές, αναπαραγωγικά προβλήματα και χρόνιες ασθένειες εμφανίζονται συχνότερα σε κοινότητες που ζουν κοντά σε ρυπογόνες εγκαταστάσεις, αποκαλύπτοντας το βαρύ κοινωνικό κόστος της ατιμωρησίας και της προτεραιότητας του κέρδους έναντι της ανθρώπινης ζωής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μετά τη Nestlé και γάλα της Nutricia βρέθηκε με επικίνδυνο μικρόβιο – Η ενημέρωση από την Ευρώπη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρονται οικιακά σκεύη που πωλούνται και στην Ελλάδα λόγω σοβαρού χημικού κινδύνου (Δείτε φωτο)
Η Iταλική Δικαιοσύνη έριξε φως σε μία από τις σοβαρότερες περιβαλλοντικές υποθέσεις των τελευταίων δεκαετιών. Η Miteni, εταιρεία παραγωγής υπερφθοριωμένων ουσιών (PFAS), γνώριζε ήδη από το 2009 ότι οι δραστηριότητές της προκαλούσαν σοβαρή ρύπανση των υπόγειων υδάτων στο Βένετο, ωστόσο συνέχισε την παραγωγή χωρίς να ενημερώσει τις αρμόδιες αρχές. Αυτό προκύπτει από τις περισσότερες από 2.000 σελίδες αιτιολογίας που κατέθεσε η Δικαστική Έδρα της Βιτσέντσα, οι οποίες οδήγησαν στην καταδίκη 11 στελεχών της εταιρείας και των πολυεθνικών που διαχρονικά κατείχαν το εργοστάσιο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται μολυσμένο μπαχαρικό που κατέκλυσε την αγορά σε διαφορετικές συσκευασίες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Καμπάνα» 20 εκ. ευρώ σε μεγάλη αλυσίδα για τα ψητά κοτόπουλα – Μεγάλος ένοχος η … σακούλα!
Η απόφαση της 26ης Ιουνίου προβλέπει και σημαντικές αποζημιώσεις για περισσότερους από 300 ενάγοντες. Το ιταλικό Υπουργείο Περιβάλλοντος θα λάβει 58 εκατομμύρια ευρώ, η Περιφέρεια Βένετο 6,5 εκατομμύρια, ενώ η Arpav αποζημιώνεται με 800.000 ευρώ. Δήμοι, εταιρείες ύδρευσης και η Επαρχία της Βιτσέντσα περιλαμβάνονται επίσης στους δικαιούχους. Για τους ιδιώτες πολίτες, ανάμεσά τους και το κίνημα «Mamme No PFAS», οι αποζημιώσεις κυμαίνονται από 15.000 έως 20.000 ευρώ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς θα καταλάβετε αν τα μανταρίνια στον πάγκο είναι πραγματικά φρέσκα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκό Δικαστήριο: «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρανόμως επανενέκρινε την κυπερμεθρίνη»
Η υπόθεση αφορά τη μόλυνση της τεράστιας υδροφόρου λεκάνης ανάμεσα στις πόλεις Βιτσέντσα, Βερόνα και Πάδοβα, από την οποία υδροδοτούνται εκατοντάδες χιλιάδες κάτοικοι. Σύμφωνα με τους δικαστές, για τέσσερα ολόκληρα χρόνια –μέχρι το 2013, όταν η περιβαλλοντική υπηρεσία Arpav εντόπισε επίσημα το πρόβλημα– καρκινογόνες και ενδοκρινικά διαταρακτικές ουσίες κατέληγαν στο πόσιμο νερό της περιοχής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί το προσούτο μυρίζει όλο και πιο άσχημα τα τελευταία χρόνια; Υπεύθυνοι παραγωγής και ειδικός στα τρόφιμα απαντούν
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χορτάτοι και αδύνατοι με… πατάτες! Δείτε πώς!
Το σκεπτικό της απόφασης
Κομβικό σημείο της απόφασης αποτελεί η επίκληση της αρχής της προφύλαξης. Παρότι την επίμαχη περίοδο πολλές από τις ουσίες PFAS δεν ρυθμίζονταν ακόμη από τη νομοθεσία, το δικαστήριο υπογράμμισε ότι το περιβαλλοντικό δίκαιο δεν περιορίζεται στις διαδικασίες απορρύπανσης. Αντιθέτως, απαγορεύει ρητά τη σημαντική και μετρήσιμη εισαγωγή μη ρυθμισμένων ουσιών στο περιβάλλον και επιβάλλει την άμεση και πλήρη απομάκρυνσή τους.
Ιδιαίτερα επιβαρυντικές κρίθηκαν οι οικονομικές σκοπιμότητες πίσω από τη στάση της Miteni. Όπως αναφέρεται στο σκεπτικό, κρίσιμες πληροφορίες αποκρύφθηκαν συστηματικά από τις αρχές και τους ανακριτές, ενώ τα μέτρα που ελήφθησαν, όπως η εγκατάσταση υδραυλικού φράγματος, θεωρήθηκαν ανεπαρκή. Οι δικαστές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι μια ουσιαστική αντιμετώπιση της ρύπανσης θα είχε υψηλό κόστος και θα επηρέαζε σοβαρά τους ισολογισμούς της εταιρείας, γεγονός που οδήγησε στη συνειδητή επιλογή της αδράνειας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Φάε τη μπουκιά σου, μην πάει χαμένη!» – Η ψυχολογία πίσω από την ενοχή της τελευταίας μπουκιάς
Βαρύτητα αποδόθηκε επίσης στην απόφαση της εταιρείας να στραφεί στην παραγωγή νέων μορίων, όπως τα GenX και C6O4, μετά την απαγόρευση παλαιότερων PFAS όπως τα PFOA και PFOS από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η παραγωγή αυτή ξεκίνησε, σύμφωνα με τη Δικαιοσύνη, σε μια περίοδο κατά την οποία το εργοστάσιο ήταν ήδη σοβαρά επιβαρυμένο και η ιστορική ρύπανση από PFAS πλήρως τεκμηριωμένη.
Η υπόθεση Miteni αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς για το ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό δίκαιο, αναδεικνύοντας τις συνέπειες της επιλογής του οικονομικού οφέλους έναντι της δημόσιας υγείας.
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
