Τι αναφέρουν οι ευρωπαϊκές αξιολογήσεις κινδύνου για το μυστήριο της ανίχνευσης νικοτίνης σε άγρια και καλλιεργημένα μανιτάρια
Η παρουσία νικοτίνης σε μανιτάρια έχει απασχολήσει εδώ και χρόνια τις ευρωπαϊκές αρχές ελέγχου τροφίμων, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις έχουν εντοπιστεί επίπεδα υψηλότερα από τα επιτρεπόμενα όρια, με επαναλαμβανόμενα περιστατικά να έχουν καταγραφεί στο ευρωπαϊκό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για τρόφιμα και ζωοτροφές, το γνωστό RASFF της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε ορισμένους ελέγχους είχαν εντοπιστεί συγκεντρώσεις νικοτίνης από 0,6 έως 1,2 mg ανά κιλό σε καλλιεργημένα μανιτάρια από την Ολλανδία και το Βέλγιο, ενώ παλαιότερες αναφορές αφορούσαν ακόμη υψηλότερες συγκεντρώσεις σε αποξηραμένα άγρια μανιτάρια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 7 άτομα στο νοσοκομείο από αλλοιωμένο τόνο – Πώς επιτήδειοι «αναζωογονούν» τα ψάρια για να φαίνονται φρέσκα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έρευνα σε σούπερ μάρκετ: Απρόσμενα τα ευρήματα εργαστηριακής ανάλυσης θαλασσινών σε κονσέρβες και βάζα
Η νικοτίνη είναι η ίδια χημική ουσία που περιέχεται στα τσιγάρα και στα προϊόντα καπνού. Πρόκειται για αλκαλοειδές που βρίσκεται φυσικά κυρίως στο φυτό του καπνού, αλλά σε πολύ μικρές ποσότητες μπορεί να εντοπιστεί και σε άλλα φυτά όπως οι ντομάτες, οι πατάτες και οι μελιτζάνες. Η διαφορά βρίσκεται στη συγκέντρωση, καθώς στον καπνό τα επίπεδα είναι πολλαπλάσια σε σχέση με εκείνα που συνήθως ανιχνεύονται στα τρόφιμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Από τον χανταϊό στον νοροϊό: Δεύτερο σοβαρό υγειονομικό περιστατικό σε κρουαζιερόπλοιο μέσα σε λίγες ημέρες – Πάνω από 102 ασθενείς
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο σε ζαχαροπλαστείο στο Περιστέρι και ευρωπαϊκή ειδοποίηση για αγγειοοίδημα από μπισκότα: Η σοβαρή και αόρατη απειλή τροφίμων
Στα συμπεράσματα των αξιολογήσεων της EFSA για τη νικοτίνη στα μανιτάρια και του German Federal Institute for Risk Assessment αναφέρεται ότι η νικοτίνη είναι ουσία με άμεση επίδραση στο νευρικό και καρδιαγγειακό σύστημα και σε υψηλές ποσότητες μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως ζάλη, ναυτία, ταχυκαρδία, αύξηση της αρτηριακής πίεσης, εφίδρωση και διαταραχές συντονισμού. Η EFSA σημείωσε ότι σε ορισμένα σενάρια κατανάλωσης άγριων μανιταριών με αυξημένες συγκεντρώσεις νικοτίνης, κυρίως σε μεγάλους καταναλωτές και παιδιά, υπήρχε πιθανότητα υπέρβασης των ορίων ασφαλούς οξείας έκθεσης, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεπιθύμητες επιδράσεις στην υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Kαφές με αυγό: Το παγκόσμιο trend στα social με τους σοβαρούς κινδύνους για την υγεία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | H τσίχλα που μπορεί να βοηθήσει στην καταπολέμηση του καρκίνου – Νέα έρευνα
Επιστημονική εργασία που δημοσιεύθηκε στο διεθνές περιοδικό Food Chemistry εξετάζει το ενδεχόμενο η νικοτίνη να μην προέρχεται αποκλειστικά από εξωτερική επιμόλυνση, αλλά να μπορεί να σχηματίζεται και μέσα στα ίδια τα μανιτάρια υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Στη μελέτη με τίτλο «Biogenic amines – A possible source for nicotine in mushrooms? A discussion of published literature data» οι συγγραφείς ανέλυσαν διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με την παρουσία νικοτίνης σε καλλιεργημένα και άγρια μανιτάρια, καθώς και τους πιθανούς βιοχημικούς μηχανισμούς που θα μπορούσαν να εξηγήσουν το φαινόμενο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πατσάς: Τελικά πρόκειται για ελληνικό ή τουρκικό πιάτο;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κορτιζόλη: Η παρεξηγημένη ορμόνη που ρυθμίζει την ισορροπία του οργανισμού μας
Μέχρι σήμερα, οι πιθανές εξηγήσεις για την παρουσία νικοτίνης στα μανιτάρια επικεντρώνονταν κυρίως σε εξωτερικές πηγές επιμόλυνσης, όπως χρήση φυτοφαρμάκων, μολυσμένα υποστρώματα καλλιέργειας ή επιμόλυνση κατά την αποξήρανση και αποθήκευση. Η συγκεκριμένη εργασία εξετάζει ένα διαφορετικό ενδεχόμενο: αν η νικοτίνη μπορεί να παράγεται ενδογενώς μέσω φυσικών μεταβολικών διεργασιών. Σύμφωνα με τους ερευνητές, βασικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία μπορεί να έχει η πουτρεσκίνη, μία βιογενής αμίνη που σχηματίζεται όταν υπάρχουν κατάλληλες συνθήκες μικροβιακής δραστηριότητας και αποσύνθεσης. Η ουσία αυτή είναι γνωστό ότι συμμετέχει στη βιοσύνθεση της νικοτίνης σε φυτά της οικογένειας των Solanaceae, όπως ο καπνός, η ντομάτα και η πατάτα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Fitness Meals: Φέρνοντας τη μαζική σίτιση… στο 2040
Η μελέτη επισημαίνει ότι πρόδρομες ουσίες της πουτρεσκίνης έχουν εντοπιστεί σε βρώσιμα μανιτάρια και ότι η συγκέντρωσή της μπορεί να αυξηθεί όταν τα προϊόντα αποθηκεύονται για μεγάλο χρονικό διάστημα ή σε ακατάλληλες θερμοκρασίες. Με βάση αυτή τη βιοχημική αλληλουχία, οι συγγραφείς θεωρούν πιθανό να παράγονται μικρές ποσότητες νικοτίνης μέσα στο ίδιο το μανιτάρι. Οι ίδιοι διευκρινίζουν ότι η εργασία δεν αποδεικνύει οριστικά πως τα μανιτάρια συνθέτουν νικοτίνη. Πρόκειται για αξιολόγηση και σύνθεση ήδη δημοσιευμένων δεδομένων και όχι για άμεση πειραματική επιβεβαίωση του μηχανισμού. Η μελέτη αναφέρει ότι απαιτούνται περαιτέρω έρευνες ώστε να διαπιστωθεί αν η παραγωγή πουτρεσκίνης κατά την αλλοίωση ή ακατάλληλη συντήρηση μπορεί πράγματι να οδηγήσει σε σχηματισμό νικοτίνης. Οι συγγραφείς σημειώνουν επίσης ότι η παρουσία υψηλών επιπέδων βιογενών αμινών θεωρείται ένδειξη ανεπιθύμητης μικροβιακής δραστηριότητας στα τρόφιμα. Για τον λόγο αυτό προτείνουν να αποφεύγεται η παρατεταμένη αποθήκευση μανιταριών χωρίς ψύξη, μέχρι να αποσαφηνιστεί πλήρως ο μηχανισμός που βρίσκεται πίσω από την παρουσία νικοτίνης σε ορισμένα δείγματα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το υλικό της κουζίνας που «κολλάρει» τα ρούχα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εισαγόμενα φραγκόσυκα με υψηλά επίπεδα νευροτοξικού φυτοφαρμάκου που έχει συνδεθεί με θανατηφόρες δηλητηριάσεις
