Οι ελλείψεις στην ενημέρωση καταναλωτών, τα λάθη στην επισήμανση και οι αστοχίες στη διαχείριση τροφίμων συνεχίζουν να προκαλούν περιστατικά με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, τόσο στη βιομηχανία τροφίμων όσο και στην εστίαση
Η μη αναγραφή αλλεργιογόνων στα τρόφιμα εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σοβαρότερες παραβάσεις στην αλυσίδα τροφίμων, με επιπτώσεις που εκτείνονται από την παραπλάνηση του καταναλωτή μέχρι βαριά αλλεργικά επεισόδια και αναφυλαξία. Παρά τη θεσμοθετημένη υποχρέωση ενημέρωσης τόσο στη βιομηχανία όσο και στην εστίαση, οι ελεγκτικές αρχές στην Ελλάδα και την Ευρώπη συνεχίζουν να καταγράφουν περιστατικά μη συμμόρφωσης, ενώ οι ανακλήσεις προϊόντων λόγω αδήλωτων αλλεργιογόνων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δύο από τις μεγαλύτερες αλυσίδες σουπερμάρκετ ανακαλούν κοτόπουλα της ίδιας εταιρείας λόγω σαλμονέλας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σε τυρί μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα εντοπίστηκε και Listeria και E.coli
Πρόσφατα η Περιφέρεια Αττικής επέβαλε διοικητικό πρόστιμο 3.500 ευρώ σε καφε-ζαχαροπλαστείο στο Περιστέρι (δείτε παρακάτω ολόκληρη την ανακοίνωση) μετά από έλεγχο της Διεύθυνσης Ανάπτυξης Π.Ε. Δυτικού Τομέα Αθηνών. Οι παραβάσεις αφορούσαν τόσο παραπλανητική αναγραφή για το είδος του ελαίου που χρησιμοποιείται στις σαλάτες όσο και διάθεση προς πώληση κασερόπιτας χωρίς αναγραφή των συστατικών που μπορεί να προκαλέσουν αλλεργίες ή δυσανεξίες, κατά παράβαση της ισχύουσας νομοθεσίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γαλακτοβιομηχανία ανακαλεί βούτυρο, κρέμα γάλακτος και τυριά – Διαδοχικές ανακλήσεις λόγω Listeria
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα – Προσοχή: Ανακαλούνται συσκευασμένα κουλουράκια μεγάλης εταιρείας που πωλούνται από τα μεγαλύτερα σουπερμάρκετ (φωτογραφία)
Το περιστατικό έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά συμβάντων που αποτυπώνουν το εύρος του προβλήματος. Στις 8 Μαΐου 2026, μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης RASFF, το Βέλγιο κοινοποίησε περιστατικό αλλεργικής αντίδρασης μετά από κατανάλωση Ιταλικών μπισκότων που πωλούνται και σε άλλες χώρες, στα οποία δεν αναγραφόταν η παρουσία σίκαλης. Σύμφωνα με την αναφορά, ο καταναλωτής εμφάνισε αγγειοοίδημα στον λαιμό μετά την κατανάλωση δύο μικρών μπισκότων. Η σίκαλη δεν αναφερόταν στην επισήμανση, παρότι το άτομο είχε γνωστό ιστορικό αντίδρασης στο συγκεκριμένο αλλεργιογόνο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το κοινό λαχανικό που προστατεύει το έντερο από τις τοξίνες σε ψωμί και δημητριακά, σύμφωνα με πειραματική μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός συναγερμός για δερμάτινη γυναικεία τσάντα πασίγνωστης μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα – Περιέχει επικίνδυνη χημική ουσία
Ανάλογο περιστατικό καταγράφηκε και σε προϊόν που απευθυνόταν ειδικά σε άτομα με δυσανεξίες. Σε πρόσφατη ανάκληση προϊόντος στην Ιταλία, αποσύρθηκε σοκολάτα γάλακτος με την εμπορική ονομασία «Dolciperintolleranti», επειδή ανιχνεύθηκαν λακτόζη και πρωτεΐνες γάλακτος σε προϊόν που διακινούνταν ως «χωρίς λακτόζη» και «χωρίς πρωτεΐνες γάλακτος». Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι το προϊόν που έχει σχεδιαστεί και προωθηθεί για καταναλωτές με δυσανεξίες και διατροφικούς περιορισμούς. Οι συνέπειες για την υγεία μπορεί να είναι σοβαρές. Οι αλλεργικές αντιδράσεις κυμαίνονται από δερματικά εξανθήματα και γαστρεντερικές διαταραχές μέχρι δύσπνοια, αγγειοοίδημα και αναφυλακτικό σοκ. Για άτομα με δυσανεξία ή τροφική αλλεργία, ακόμη και ίχνη αλλεργιογόνου ενδέχεται να προκαλέσουν αντίδραση. Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται επείγουσα νοσοκομειακή αντιμετώπιση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα τρόφιμα που αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας κατά 19% – Νέα μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κολοσσός τροφίμων ανακαλεί 13.800 συσκευασίες δημητριακών λόγω κινδύνου για τους καταναλωτές
Τα αδήλωτα αλλεργιογόνα αποτελούν πλέον μία από τις βασικότερες αιτίες ανακλήσεων τροφίμων διεθνώς. Το 2025 καταγράφηκε αύξηση 5% στις ανακλήσεις τροφίμων παγκοσμίως και ανάμεσα στις πιο συχνές αιτίες ανακλήσεων βρίσκονται τα αδήλωτα αλλεργιογόνα. Σημαντικό μέρος αυτών των περιστατικών συνδέεται με αστοχίες στη διαχείριση της παραγωγικής διαδικασίας. Στη βιομηχανία τροφίμων, μία από τις πιο κρίσιμες φάσεις είναι η αλλαγή συνταγής κατά τη διάρκεια της παραγωγής. Όταν μια γραμμή παραγωγής μεταβαίνει από προϊόν που περιέχει αλλεργιογόνα σε άλλο που δεν περιέχει, ακόμη και μικρά υπολείμματα μπορούν να οδηγήσουν σε διασταυρούμενη επιμόλυνση. Οι κυριότερες αιτίες αφορούν ανεπαρκή καθαρισμό εξοπλισμού, λανθασμένες διαδικασίες changeover, ελλιπή διαχωρισμό πρώτων υλών, κοινή χρήση γραμμών παραγωγής και εργαλείων, εσφαλμένη επισήμανση, ανεπαρκή εκπαίδευση προσωπικού και αποτυχία επαλήθευσης μετά τον καθαρισμό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 7 άτομα στο νοσοκομείο από αλλοιωμένο τόνο – Πώς επιτήδειοι «αναζωογονούν» τα ψάρια για να φαίνονται φρέσκα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ντομάτες: Ο λόγος που τις τελευταίες δεκαετίες έχασαν την πραγματική γεύση και το άρωμά τους
Η εστίαση εξακολουθεί να αποτελεί χώρο υψηλού κινδύνου. Σύμφωνα με διεθνή δεδομένα, περίπου το 74% των τροφικών αλλεργικών αντιδράσεων συνδέεται με μη προσυσκευασμένα τρόφιμα, ενώ το 59% των νοσηλειών λόγω τροφικής αναφυλαξίας αφορά κατανάλωση γευμάτων σε χώρους εστίασης. Πρόσφατη μελέτη που αξιολόγησε ηλεκτρονικά μενού 1.000 εστιατορίων την περίοδο 2023-2024 διαπίστωσε ότι μόνο το 16% περιλάμβανε δηλώσεις αλλεργιογόνων και μόλις το 10% χρησιμοποιούσε σχετικά σύμβολα στα μενού του. Οι παραλείψεις στην εστίαση δεν περιορίζονται στην έλλειψη σημάνσεων. Συχνά αφορούν ελλιπή γνώση του προσωπικού, απουσία τυποποιημένων συνταγών, κοινή χρήση σκευών και επιφανειών εργασίας ή αδυναμία παροχής αξιόπιστης πληροφόρησης στον καταναλωτή. Η διαχείριση αλλεργιογόνων απαιτεί συγκεκριμένα πρωτόκολλα κουζίνας, σαφή ιχνηλασιμότητα πρώτων υλών, συστηματική εκπαίδευση προσωπικού και ενημέρωση τόσο στα φυσικά όσο και στα ηλεκτρονικά μενού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δικηγόρος τροφικών δηλητηριάσεων καταγράφει ποια προϊόντα θεωρεί υψηλού κινδύνου μετά από 30 χρόνια υποθέσεων μολυσμένων τροφίμων
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η συζήτηση επικεντρώνεται πλέον στην εναρμόνιση της Προληπτικής Σήμανσης Αλλεργιογόνων (PAL). Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ασθενών με Αλλεργίες και Ασθένειες των Αεραγωγών (EFA) έχει ζητήσει σαφείς και κοινά αποδεκτούς κανόνες για τη χρήση προειδοποιήσεων όπως «μπορεί να περιέχει». Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά ήδη σε διαδικασίες για την κάλυψη των κενών του Κανονισμού (ΕΕ) 1169/2011 σχετικά με την ακούσια παρουσία αλλεργιογόνων, με στόχο την υιοθέτηση εναρμονισμένου πλαισίου έως το τέλος του 2027.
Οι νέες ευρωπαϊκές κατευθύνσεις στοχεύουν στη μείωση της παραπλανητικής ή υπερβολικής χρήσης της PAL, στην παροχή σαφών πληροφοριών στους αλλεργικούς καταναλωτές και στη δημιουργία ίσων όρων ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις τροφίμων. Σήμερα, η απουσία ενιαίων κανόνων οδηγεί σε διαφορετικές πρακτικές μεταξύ κρατών και επιχειρήσεων, με αποτέλεσμα σύγχυση και μειωμένη εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Για τις επιχειρήσεις τροφίμων, η συμμόρφωση δεν περιορίζεται στην τυπική αναγραφή αλλεργιογόνων στην ετικέτα ή στον κατάλογο. Απαιτεί συστηματική ανάλυση επικινδυνότητας, επικύρωση διαδικασιών καθαρισμού, διαχωρισμό παραγωγικών ροών, τεκμηριωμένο σύστημα διαχείρισης αλλεργιογόνων και συνεχή επανεκπαίδευση του προσωπικού. Η αποτυχία διαχείρισης μπορεί να οδηγήσει σε ασθένεια καταναλωτών, αλλά και σε ανακλήσεις, διοικητικά πρόστιμα, αστικές και ποινικές ευθύνες, απώλεια αξιοπιστίας και σοβαρή βλάβη της δημόσιας εικόνας μιας επιχείρησης.
Για τους καταναλωτές με αλλεργίες ή δυσανεξίες, η προσοχή παραμένει αναγκαία ακόμη και όταν αγοράζουν προϊόντα που προωθούνται ως κατάλληλα για ειδικές διατροφικές ανάγκες. Οι ειδικοί συστήνουν έλεγχο της επισήμανσης σε κάθε αγορά, αναζήτηση ενημέρωσης για πιθανές ανακλήσεις, επικοινωνία με το προσωπικό εστίασης πριν την παραγγελία και αποφυγή κατανάλωσης όταν οι πληροφορίες είναι ασαφείς ή αντιφατικές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Fitness Meals: Φέρνοντας τη μαζική σίτιση… στο 2040
Η ανακοίνωση επιβολής προστίμου στο ζαχαροπλαστείο στο Περιστέρι
