Οι ανακλήσεις πολλαπλών γαλακτοκομικών προϊόντων της ίδιας μονάδας παραγωγής επαναφέρουν στο προσκήνιο το πρόβλημα της επίμονης εγκατάστασης της Listeria monocytogenes σε εξοπλισμό και γραμμές παραγωγής έτοιμων προς κατανάλωση τροφίμων
Η πρόσφατη μαζική ανάκληση γαλακτοκομικών προϊόντων γαλλικής γαλακτοβιομηχανίας, λόγω ανίχνευσης Listeria monocytogenes, τονίζει τον κίνδυνο της περιβαλλοντικής επιμόλυνσης στις μονάδες παραγωγής. Το περιστατικό, που αφορά πολλαπλές κατηγορίες προϊόντων, υπογραμμίζει την ικανότητα του παθογόνου να εγκαθίσταται επίμονα σε εξοπλισμό και υποδομές, με κίνδυνο να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις με υψηλά ποσοστά θνησιμότητας σε ευπαθείς ομάδες. Η ανάκληση συμπίπτει με την αυστηροποίηση του ευρωπαϊκού νομοθετικού πλαισίου (Κανονισμός 2024/2895), ο οποίος επιβάλλει στις επιχειρήσεις τροφίμων αυστηρότερη επιστημονική τεκμηρίωση της διάρκειας ζωής και εντατική περιβαλλοντική παρακολούθηση για Listeria monocytogenes.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νερό βρύσης: Νέα έκθεση επιστημόνων αποκαλύπτει αν προκαλεί πέτρες στα νεφρά και αν είναι ασφαλέστερο από το εμφιαλωμένο
Η γαλλική γαλακτοβιομηχανία GAEC DE LA PELLERIE προχώρησε στις 11 Μαΐου 2026 σε διαδοχικές εθελοντικές ανακλήσεις γαλακτοκομικών προϊόντων σε όλη τη Γαλλία λόγω ανίχνευσης Listeria monocytogenes. Οι ανακλήσεις αφορούν αποκλειστικά προϊόντα της ίδιας μονάδας παραγωγής και περιλαμβάνουν μαλακό τυρί faisselle battu, βούτυρο και κρέμα γάλακτος, γεγονός που ενισχύει το ενδεχόμενο εκτεταμένης περιβαλλοντικής επιμόλυνσης μέσα στη μονάδα και όχι μεμονωμένου προβλήματος σε μία μόνο παρτίδα ή προϊόν. Στην περίπτωση του faisselle battu ανακλήθηκαν συσκευασίες 250 και 500 γραμμαρίων με ημερομηνίες λήξης έως τις 15 Μαΐου 2026, ενώ στο βούτυρο η ανάκληση επεκτάθηκε σε όλα τα lot παραγωγής από τις 13 έως τις 30 Απριλίου 2026, συμπεριλαμβανομένων εκδόσεων με αλάτι και χωρίς αλάτι. Παράλληλα, αποσύρθηκαν και προϊόντα κρέμας γάλακτος τόσο σε χύμα μορφή όσο και σε συσκευασίες έως 1 λίτρο. Όλα τα προϊόντα έφεραν την ίδια σήμανση καταλληλότητας FR-61-241-004 CE και είχαν διατεθεί σε διάφορα σημεία λιανικής στη Γαλλία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προσοχή: Ένα στα πέντε μπαλόνια ξεπερνά τα όρια καρκινογόνων νιτροζαμινών σύμφωνα με γερμανική έρευνα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βρώσιμα Μαχαιροπίρουνα: Μια αγορά δισεκατομμυρίων που ακόμη δεν έχει πείσει τους καταναλωτές
Το γεγονός ότι οι ανακλήσεις καλύπτουν διαφορετικές κατηγορίες γαλακτοκομικών προϊόντων με διαφορετικά φυσικοχημικά χαρακτηριστικά αποτελεί σοβαρή ένδειξη εγκατάστασης της Listeria monocytogenes στο περιβάλλον παραγωγής. Η παρουσία της σε πολλαπλές γραμμές παραγωγής και σε διαφορετικού τύπου προϊόντα συνδέεται συχνά με επίμονη επιμόλυνση εξοπλισμού, αποχετεύσεων, επιφανειών επαφής με τρόφιμα, συνδέσεων μετάλλου και πλαστικού, μεταφορικών ιμάντων, γεμιστικών μηχανών και σημείων με δυσκολία πρόσβασης για καθαρισμό και απολύμανση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Για πρώτη φορά: Παγκοσμίως γνωστή σοκολάτα καταδικάστηκε από δικαστήριο για shrinkflation
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανιχνεύτηκε λιστέρια σε κρεμμύδια – Αποσύρονται από 99 σημεία πώλησης
Η Listeria monocytogenes αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους μικροβιολογικούς κινδύνους για τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα, ιδιαίτερα για τα ψυχόμενα προϊόντα στα οποία δεν εφαρμόζεται τελικό θανατηφόρο θερμικό στάδιο πριν από την κατανάλωση. Σε αντίθεση με άλλους παθογόνους μικροοργανισμούς, η Listeria έχει την ικανότητα να επιβιώνει και να αναπτύσσεται σε συνθήκες ψύξης, ακόμη και σε θερμοκρασίες συντήρησης ψυγείου. Αυτό καθιστά τα γαλακτοκομικά προϊόντα υψηλού κινδύνου όταν υπάρξει επιμόλυνση μετά την παστερίωση ή όταν το περιβάλλον παραγωγής δεν ελέγχεται αποτελεσματικά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της EFSA και του ECDC, η λιστερίωση συγκαταλέγεται στις σοβαρότερες τροφιμογενείς λοιμώξεις στην Ευρώπη. Αν και τα επιβεβαιωμένα περιστατικά είναι λιγότερα σε σχέση με άλλες τροφιμογενείς ασθένειες, η θνησιμότητα παραμένει ιδιαίτερα υψηλή. Η νόσος πλήττει κυρίως ηλικιωμένους, εγκύους, ανοσοκατεσταλμένα άτομα και ασθενείς με χρόνια νοσήματα. Σε βαριές μορφές η λιστερίωση μπορεί να οδηγήσει σε σηψαιμία, μηνιγγίτιδα και νευρολογικές επιπλοκές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Lidl SI: Άμεση ανάκληση αλκοολούχου ποτού λόγω αυξημένης περιεκτικότητας σε τοξική βήτα-ασαρόνη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 4 συσκευές κουζίνας που πρέπει να αποσυνδέετε από την πρίζα μετά από κάθε χρήση
Οι γαλλικές αρχές συνέστησαν στους καταναλωτές να μην καταναλώσουν τα προϊόντα, να τα καταστρέψουν ή να τα επιστρέψουν στα σημεία πώλησης. Σε όσους κατανάλωσαν τα προϊόντα και εμφανίζουν πυρετό, μυαλγίες, πονοκέφαλο ή γριππώδη συμπτώματα συστάθηκε να επικοινωνήσουν με γιατρό και να αναφέρουν την πιθανή έκθεση. Η περίοδος επώασης της λιστερίωσης μπορεί να φτάσει έως και οκτώ εβδομάδες, στοιχείο που δυσκολεύει τη σύνδεση των συμπτωμάτων με συγκεκριμένο τρόφιμο και επιβαρύνει την ιχνηλασιμότητα των περιστατικών.
Για τη βιομηχανία τροφίμων, οι συγκεκριμένες ανακλήσεις επαναφέρουν στο προσκήνιο το πρόβλημα της επίμονης εγκατάστασης της Listeria monocytogenes στις μονάδες παραγωγής. Η εμπειρία από διεθνείς επιδημιολογικές διερευνήσεις δείχνει ότι όταν η Listeria εγκατασταθεί σε εξοπλισμό με κακό υγειονομικό σχεδιασμό μπορεί να παραμένει για χρόνια παρά τις καθημερινές διαδικασίες καθαρισμού και απολύμανσης. Χαρακτηριστική ήταν η διερεύνηση σε μονάδα παραγωγής καπνιστού σολομού στη Νορβηγία, όπου επίμονη μόλυνση από Listeria monocytogenes συνδέθηκε με δύο επιδημίες λιστερίωσης. Παρά τα καθημερινά προγράμματα καθαρισμού και τις ενισχυμένες μηνιαίες απολυμάνσεις, το παθογόνο συνέχισε να ανιχνεύεται τόσο στο περιβάλλον όσο και στα τελικά προϊόντα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πάνω από 50 προϊόντα κοτόπουλου και πολλαπλές παρτίδες αποσύρονται από Lidl, Aldi, Tesco, SuperValu, Centra και Dunnes Stores
Η εξάλειψη επιτεύχθηκε μόνο μετά την απομάκρυνση μηχανής εκδοράς παλαιού σχεδιασμού και την αντικατάστασή της με νέο εξοπλισμό βελτιωμένης υγιεινής σχεδίασης, σε συνδυασμό με αυστηρότερη περιβαλλοντική παρακολούθηση. Ανάλογες περιπτώσεις έχουν καταγραφεί και στην Ελλάδα, όπου επιχείρηση τροφίμων αναγκάστηκε να αλλάξει τη σήμανση έτοιμου προς κατανάλωση προϊόντος, προσθέτοντας υποχρεωτική θερμική επεξεργασία πριν την κατανάλωση, επειδή η Listeria δεν μπορούσε να εξαλειφθεί από τις γραμμές παραγωγής και τις επιφάνειες επεξεργασίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κίνδυνος για τη Δημόσια Υγεία από καρκινογόνες αφλατοξίνες σε σουσάμι – Ανακοινώθηκε ανάκληση
Η δυνατότητα της Listeria να σχηματίζει βιοφίλμ αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους επιμονής της στις εγκαταστάσεις τροφίμων. Μέσα στα βιοφίλμ, τα βακτήρια προστατεύονται από απολυμαντικά και μηχανικές διαδικασίες καθαρισμού. Το πρόβλημα επιδεινώνεται όταν υπάρχουν νεκρές ζώνες σε σωληνώσεις, φθαρμένες επιφάνειες, υγρασία, συμπυκνώματα, ακατάλληλες ροές προσωπικού ή εξοπλισμού και ανεπαρκής διαχωρισμός καθαρών και ακάθαρτων περιοχών.
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία έχει αυστηροποιηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια λόγω της σοβαρότητας της λιστερίωσης. Ο Κανονισμός (ΕΚ) 2073/2005 για τα μικροβιολογικά κριτήρια τροφίμων τροποποιήθηκε πρόσφατα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/2895, ο οποίος τίθεται σε πλήρη εφαρμογή από την 1η Ιουλίου 2026. Το νέο πλαίσιο ενισχύει τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων τροφίμων ως προς την τεκμηρίωση της διάρκειας ζωής και την απόδειξη συμμόρφωσης για τη Listeria monocytogenes. Η διάρκεια ζωής στα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα δεν μπορεί πλέον να βασίζεται μόνο σε ιστορικά δεδομένα ή περιορισμένες αναλύσεις τελικού προϊόντος. Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να αποδεικνύουν επιστημονικά ότι το προϊόν παραμένει ασφαλές μέχρι το τέλος της διάρκειας ζωής υπό εύλογα προβλέψιμες συνθήκες αποθήκευσης και χρήσης. Για προϊόντα που μπορούν να υποστηρίξουν την ανάπτυξη της Listeria, πρέπει να αποδεικνύεται ότι το επίπεδο του παθογόνου δεν θα υπερβεί τα 100 cfu/g μέχρι τη λήξη. Εάν δεν υπάρχει επαρκής τεκμηρίωση, εφαρμόζεται το αυστηρότερο κριτήριο απουσίας της Listeria σε 25 γραμμάρια προϊόντος σε όλη τη διάρκεια ζωής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το κοινό λαχανικό που προστατεύει το έντερο από τις τοξίνες σε ψωμί και δημητριακά, σύμφωνα με πειραματική μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Φορτίο ξηρών καρπών με καρκινογόνες ουσίες μπλόκαραν οι αρχές στα σύνορα – Είναι προέλευσης Κίνας
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με επικαιροποιημένο έγγραφο καθοδήγησης του Δεκεμβρίου 2025, διευκρίνισε ότι η τεκμηρίωση της διάρκειας ζωής πρέπει να βασίζεται σε επιστημονική αξιολόγηση της συμπεριφοράς της Listeria στο συγκεκριμένο τρόφιμο. Στην αξιολόγηση λαμβάνονται υπόψη το pH, η ενεργότητα νερού, η σύνθεση, τα συντηρητικά, η συσκευασία, οι συνθήκες αποθήκευσης και η πιθανότητα ανάπτυξης του παθογόνου μέχρι την κατανάλωση. Οι έλεγχοι τελικού προϊόντος από μόνοι τους δεν θεωρούνται πλέον επαρκείς. Οι επιχειρήσεις οφείλουν να εφαρμόζουν ολοκληρωμένα συστήματα περιβαλλοντικής παρακολούθησης, στοχευμένες δειγματοληψίες σε ζώνες υψηλού κινδύνου, επαλήθευση αποτελεσματικότητας καθαρισμών, επικύρωση διαδικασιών απολύμανσης και συστηματική αξιολόγηση τάσεων ανίχνευσης της Listeria στο περιβάλλον παραγωγής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα – Προσοχή: Ανακαλούνται συσκευασμένα κουλουράκια μεγάλης εταιρείας που πωλούνται από τα μεγαλύτερα σουπερμάρκετ (φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται 63.396 μπουκάλια γάλακτος – Η ίδια γαλακτοβιομηχανία είχε ανακαλέσει χιλιάδες προϊόντα και το 2025
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο υγειονομικός σχεδιασμός εξοπλισμού. Μηχανές με κλειστές κοιλότητες, δυσπρόσιτες συγκολλήσεις, ρωγμές, φθορές ή περιοχές όπου συσσωρεύεται υγρασία αποτελούν σημεία υψηλού κινδύνου για εγκατάσταση της Listeria. Σε αρκετές περιπτώσεις, η πλήρης εξάλειψη του παθογόνου απαιτεί αντικατάσταση εξοπλισμού ή ανασχεδιασμό της γραμμής παραγωγής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσο κρατάνε τα αυγά στο ψυγείο και πώς θα διαπιστώσεις ότι ήρθε η ώρα να τα πετάξεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σε τυρί μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα εντοπίστηκε και Listeria και E.coli
Για τους καταναλωτές, η σωστή διαχείριση των ψυχόμενων έτοιμων προς κατανάλωση τροφίμων παραμένει κρίσιμη. Η διατήρηση της ψυκτικής αλυσίδας, η αποφυγή κατανάλωσης προϊόντων μετά τη λήξη, η τήρηση θερμοκρασιών ψυγείου κάτω από 5°C και η ιδιαίτερη προσοχή σε ανακλήσεις τροφίμων αποτελούν βασικά μέτρα περιορισμού κινδύνου. Οι ευπαθείς ομάδες, ιδιαίτερα οι έγκυες γυναίκες, οι ηλικιωμένοι και τα ανοσοκατεσταλμένα άτομα, καλούνται να αποφεύγουν προϊόντα υψηλού κινδύνου όταν δεν υπάρχει σαφής διασφάλιση μικροβιολογικής ασφάλειας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φαγητό έξω: Θα φτύσουν το φαγητό σας αν είστε αγενείς; Τι λένε εργαζόμενοι στην εστίαση
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
