Η διατροφική έκθεση των παιδιών σε ανόργανο αρσενικό εξετάστηκε σε νέα επιστημονική αξιολόγηση από την Κροατική Υπηρεσία Γεωργίας και Τροφίμων (HAPIH), με τη συμμετοχή επιστημόνων από το Κέντρο Ασφάλειας Τροφίμων, το Κροατικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας, το Πανεπιστήμιο του Ζάγκρεμπ και το Ινστιτούτο Ιατρικής Έρευνας και Επαγγελματικής Υγείας. Η εργασία δημοσιεύθηκε το 2026 στο Food Risk Assess Europe και επικεντρώθηκε στην έκθεση βρεφών και παιδιών στην Κροατία μέσω τροφίμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Άγνωστος ιός χτυπά τη γαλακτοπαραγωγή στην Κεντρική Ευρώπη – Κρούσματα σε Γερμανία, Ελβετία και Γαλλία
Το ανόργανο αρσενικό, που περιλαμβάνει κυρίως τις μορφές αρσενίτη As(III) και αρσενικού As(V), θεωρείται η τοξικολογικά σημαντικότερη μορφή του στοιχείου για την ανθρώπινη υγεία. Η μακροχρόνια έκθεση σε ανόργανο αρσενικό έχει συνδεθεί με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία. Η EFSA αναφέρει ότι τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα υποστηρίζουν σχέση της χρόνιας έκθεσης με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του δέρματος, της ουροδόχου κύστης και του πνεύμονα, καθώς και με καρδιαγγειακές, νεφρικές, αναπνευστικές και νευροαναπτυξιακές επιδράσεις. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στα παιδιά και στην έκθεση κατά την κύηση, λόγω της ευαισθησίας των αναπτυσσόμενων οργανισμών. Η μελέτη εξέτασε τη χρόνια διατροφική έκθεση χωρίζοντας τον παιδικό πληθυσμό σε βρέφη, μικρά παιδιά και μεγαλύτερα παιδιά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μαϊντανός: Πότε το δημοφιλές μυρωδικό μπορεί να γίνει επικίνδυνο για το ήπαρ και τους νεφρούς;
Για την αξιολόγηση χρησιμοποιήθηκαν συνολικά 166 δείγματα τροφίμων. Οι αναλύσεις κάλυψαν μεταξύ άλλων λευκό και καστανό ρύζι, προϊόντα και παιδικές κρέμες με βάση το ρύζι, νιφάδες ρυζιού και άλλων δημητριακών, κράκερ, ρυζάλευρο, ροφήματα ρυζιού και χυμούς φρούτων, ενώ η εκτίμηση της πρόσληψης συνδυάστηκε με στοιχεία για τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών.
Σύμφωνα με την γνωμοδότηση η κατανάλωση ρυζιού και προϊόντων με βάση το ρύζι συμβάλλει σημαντικά στην έκθεση των παιδιών σε ανόργανο αρσενικό. Οι υψηλότερες μέσες συγκεντρώσεις ανόργανου αρσενικού εντοπίστηκαν στην κατηγορία «δημητριακά και προϊόντα με βάση τα δημητριακά». Στα βρέφη οι μέσες συγκεντρώσεις της κατηγορίας κυμάνθηκαν από 90,96 έως 92,80 μg/kg, ανάλογα με τη μέθοδο υπολογισμού, ενώ στα μικρά και μεγαλύτερα παιδιά από 75,91 έως 77,41 μg/kg.
Η μέση εκτιμώμενη χρόνια έκθεση κυμάνθηκε από 0,028 μg ανόργανου αρσενικού ανά κιλό σωματικού βάρους ημερησίως στα μεγαλύτερα παιδιά έως 0,065 μg/kg σωματικού βάρους ημερησίως στα βρέφη. Για τους καταναλωτές υψηλής έκθεσης, στο 95ο εκατοστημόριο, οι αντίστοιχες εκτιμήσεις έφθασαν από 0,096 έως 0,255 μg/kg σωματικού βάρους την ημέρα. Η έκθεση στο ανόργανο αρσενικό διέφερε ανάλογα με την ηλικία και τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών. Στα βρέφη και τα μικρά παιδιά, μεγάλο μέρος της έκθεσης προερχόταν από τρόφιμα ειδικά σχεδιασμένα για αυτές τις ηλικίες. Όσο τα παιδιά μεγάλωναν, αυξανόταν η συμβολή των δημητριακών και των προϊόντων τους, τα οποία στα μεγαλύτερα παιδιά αντιστοιχούσαν περίπου στο μισό της συνολικής έκθεσης.
Οι επιστήμονες συνέκριναν την ποσότητα αρσενικού που εκτιμάται ότι προσλαμβάνουν τα παιδιά με το σημείο αναφοράς που χρησιμοποιεί η EFSA για την αξιολόγηση του κινδύνου. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι στα παιδιά με την υψηλότερη πρόσληψη τροφίμων που συμβάλλουν περισσότερο στην έκθεση, οι τιμές έφτασαν σε επίπεδα που οι ερευνητές θεωρούν ότι μπορεί να προκαλούν ανησυχία για την υγεία. Σε αυτές τις κατηγορίες περιλαμβάνονται τα τρόφιμα για βρέφη και μικρά παιδιά, καθώς και τα δημητριακά και τα προϊόντα τους, με ιδιαίτερη αναφορά στα προϊόντα με βάση το ρύζι.
Να σημειωθεί ότι και η επιστημονική αξιολόγηση από την Κροατία έρχεται λίγες εβδομάδες μετά από ανάλυση της Consumer Reports, που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο του 2026 και εντόπισε ανόργανο αρσενικό και στα 52 προϊόντα ρυζιού που εξετάστηκαν. Η Consumer Reports είχε επίσης επισημάνει ότι το καστανό ρύζι εμφανίζει γενικά υψηλότερες συγκεντρώσεις από το λευκό, ενώ ορισμένες ποικιλίες όπως το μπασμάτι και το ρύζι για σούσι καταγράφηκαν μεταξύ εκείνων με χαμηλότερα επίπεδα. Στο Cibum έχουν παρουσιαστεί ακόμη ευρωπαϊκά δεδομένα από 1.734 ειδοποιήσεις σε διάστημα 21 ετών για αρσενικό και κάδμιο στο ρύζι, καθώς και πειραματικές μελέτες για τρόπους μείωσης του αρσενικού κατά την καλλιέργεια και το μαγείρεμα.
Επίσης η Νορβηγική Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων εξέδωσε νέα σύσταση για τα ροφήματα και τα προϊόντα ρυζιού όπως οι ριζογκοφρέτες με έμφαση στα μικρά παιδιά. Η συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα έχει απασχολήσει επανειλημμένα τις αρχές ασφάλειας τροφίμων, καθώς προϊόντα με βάση το ρύζι καταναλώνονται συχνά σε μικρές ηλικίες και μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη συνολική πρόσληψη ανόργανου αρσενικού.
Η επιστημονική γνώμη προτείνει μεγαλύτερη ποικιλία στη διατροφή των παιδιών και περιορισμό της συχνής κατανάλωσης τροφίμων που συμβάλλουν σημαντικά στην έκθεση, με ειδική αναφορά στα προϊόντα με βάση το ρύζι. Περιλαμβάνει επίσης συστάσεις για κατάλληλη προετοιμασία του ρυζιού και για αποφυγή των ροφημάτων ρυζιού ως υποκατάστατου γάλακτος στη διατροφή μικρών παιδιών, εκτός εάν υπάρχει ιατρική ένδειξη.
Πηγή: https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.2903/fr.efsa.2026.FR-00114?campaign=woletoc Stražanac D., Gross-Bošković A., Jurković M., Benutić A., Rumora Samarin I., Sulimanec A., Knežević D. (2026), «Scientific Opinion on the Dietary Exposure of Children to Inorganic Arsenic in Food», Food Risk Assess Europe, Croatian Agency for Agriculture and Food (HAPIH), Centre for Food Safety. DOI: 10.2903/fr.efsa.2026.FR-00114
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Καταγγελίες για «μπαγιάτικο» κοτόπουλο σε μεγάλη αλυσίδα fast food – Τι έδειξε ο έλεγχος και τι απαντά η εταιρεία
- M&S: Ανακαλούν δημοφιλές οικιακό σκεύος λόγω κινδύνου θραύσης και τραυματισμού – Τι ισχύει για την Ελλάδα (φωτογραφία)
- Ελεγκτές βρήκαν κοπριά πάνω σε πορτοκάλια – Η αυστηρή προειδοποίηση στον παραγωγό και οι σοβαροί κίνδυνοι για την υγεία των καταναλωτών
- Σαρδέλες κονσέρβα: Γιατί κάποιοι περιμένουν χρόνια πριν τις ανοίξουν;
- Σύνδρομο των Κυκλάδων: Πώς τα σοκάκια φθείρουν γόνατα και ισχία – Οδηγίες προστασίας και πρόληψης
- Γυάλινες εστίες: 5 τύποι κατσαρόλας και τηγανιών που μπορούν να τις καταστρέψουν
