© Cibum. Απαγορεύεται η ολική ή μερική αναπαραγωγή, αναδημοσίευση ή διασκευή του περιεχομένου και του φωτογραφικού υλικού
«Τέλος στη φρουτοπαρασκευή», «η μαρμελάδα μπορεί επιτέλους να λέγεται μαρμελάδα», «όλα τα αλείμματα φρούτων μπορούν να ονομάζονται μαρμελάδες». Οι αλλαγές που εφαρμόζονται από τις 14 Ιουνίου 2026 στους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις μαρμελάδες συνοδεύτηκαν από ένα έντονο μπέρδεμα γύρω από τις ονομασίες των προϊόντων και από δημοσιεύματα που παρουσίασαν διαφορετικές κατηγορίες τροφίμων σαν να ήταν πλέον ταυτόσημες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δημοφιλές συστατικό σαλάτας πίσω από σοβαρές επιδημίες E. coli και Salmonella με δεκάδες νεκρούς και χιλιάδες κρούσματα
Η σύγχυση ήταν ιδιαίτερα εμφανής στον γερμανόφωνο Τύπο. Πριν ακόμη τεθούν σε εφαρμογή οι νέοι κανόνες, δημοσιεύματα ανέφεραν ότι από το καλοκαίρι του 2026 όλα τα αλείμματα φρούτων, από φράουλα, σμέουρο ή βερίκοκο, θα μπορούσαν να ονομάζονται επισήμως «μαρμελάδες». Ανάλογες διατυπώσεις εμφανίστηκαν σε μέσα που αναπαρήγαγαν σχετικό υλικό του γερμανικού πρακτορείου dpa, καθώς και σε ιστοσελίδες όπως το t-online και το CHIP.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ληγμένα κράκερς: Μπορούμε να τα φάμε μετά την ημερομηνία; Η διαφορά μεταξύ ποιότητας και ασφάλειας
Το μπέρδεμα δεν περιορίστηκε στη Γερμανία. Στην Αυστρία, η δημόσια ραδιοτηλεόραση είχε αναφέρει ήδη από τον Μάρτιο ότι από τα μέσα Ιουνίου τα αλείμματα φρούτων θα μπορούσαν να πωλούνται ξανά ως «μαρμελάδες». Στις 12 Ιουνίου, το αυστριακό υπουργείο Κοινωνικών Υποθέσεων, Υγείας, Φροντίδας και Προστασίας των Καταναλωτών δημοσίευσε ενημέρωση με τίτλο «Η μαρμελάδα μπορεί ξανά να ονομάζεται μαρμελάδα», χρησιμοποιώντας ως παραδείγματα προϊόντα από φράουλα, βερίκοκο και σμέουρο.
Η επίσημη αυστριακή ενημέρωση αποδίδει πάντως με μεγαλύτερη ακρίβεια τη νομοθετική αλλαγή. Οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες επιτρέπουν στα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν την ονομασία που αντιστοιχεί στη λέξη «marmalade» και για μαρμελάδες από φρούτα διαφορετικά από τα εσπεριδοειδή, εφόσον το κράτος μέλος επιλέξει να αξιοποιήσει αυτή τη δυνατότητα.
Η διαφοροποίηση αυτή φαίνεται καθαρά στη Γαλλία. Η γαλλική Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού, Κατανάλωσης και Καταπολέμησης της Απάτης διευκρίνισε τον Ιούνιο του 2026 ότι η χώρα δεν επέλεξε να επιτρέψει τη χρήση της ονομασίας «marmelade» ως εναλλακτικής της «confiture» για μαρμελάδες από άλλα φρούτα. Ένα προϊόν που κυκλοφορεί νόμιμα με διαφορετική ονομασία σε άλλο κράτος μέλος πρέπει να επισημανθεί σύμφωνα με τους γαλλικούς κανόνες όταν διατίθεται στη γαλλική αγορά.
Η Οδηγία (ΕΕ) 2024/1438 δεν επέβαλε επομένως μια ενιαία πανευρωπαϊκή μετονομασία. Δεν όρισε επίσης ότι κάθε άλειμμα φρούτων αποκτά αυτομάτως τη νομική ονομασία «μαρμελάδα». Η δυνατότητα χρήσης του αντίστοιχου όρου δόθηκε στα κράτη μέλη ως επιλογή κατά τη μεταφορά των νέων κανόνων στο εθνικό τους δίκαιο. Η Γερμανία και η Αυστρία την αξιοποίησαν, ενώ η Γαλλία όχι.
Η αιτιολογική σκέψη 28 της Οδηγίας συνδέει την αλλαγή με τη διαφορετική χρήση των όρων «jam» και «marmalade» στις γλώσσες των κρατών μελών. Σε ορισμένες χώρες, οι καταναλωτές χρησιμοποιούν στην καθημερινή γλώσσα την ίδια ή παρόμοια λέξη για προϊόντα που μέχρι σήμερα διακρίνονταν νομικά. Η νέα ρύθμιση επιτρέπει στα κράτη αυτά να προσαρμόσουν την εμπορική ονομασία στη γλωσσική χρήση, χωρίς να καταργούνται οι προδιαγραφές που καθορίζουν σε ποια κατηγορία ανήκει κάθε προϊόν.
Το γερμανικό «χάος με τις μαρμελάδες»
Η υπηρεσία επίσημου ελέγχου τροφίμων στη Βάδη-Βυρτεμβέργη δημοσίευσε ειδική ανάλυση με τον τίτλο «Χάος με τις μαρμελάδες» και το ερώτημα «Άλειμμα φρούτων ή μαρμελάδα – τι ισχύει πραγματικά;». Αφορμή ήταν οι τίτλοι που άφηναν να εννοηθεί ότι όλα τα αλείμματα φρούτων μπορούν πλέον να ονομάζονται μαρμελάδες. Η γερμανική υπηρεσία ξεκαθαρίζει ότι πρόκειται για δύο διαφορετικές κατηγορίες. Από τη μία βρίσκονται τα προϊόντα που υπάγονται στη νομοθεσία για τις μαρμελάδες και πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες απαιτήσεις ως προς τη σύνθεση και τις πρώτες ύλες. Από την άλλη βρίσκονται τα αλείμματα φρούτων, τα οποία μπορεί να μοιάζουν με τις μαρμελάδες ως προς την εμφάνιση και τη χρήση τους, αλλά δεν υπάγονται αυτομάτως στην ίδια νομική κατηγορία.
Από τις 14 Ιουνίου 2026, στη Γερμανία τα προϊόντα που πληρούν τις προδιαγραφές της αντίστοιχης κατηγορίας μπορούν να χρησιμοποιούν τις καθιερωμένες ονομασίες «μαρμελάδα» και «μαρμελάδα έξτρα». Έτσι, ένα προϊόν φράουλας που πριν έφερε τη νομική ονομασία που αντιστοιχούσε στη γερμανική «Konfitüre» μπορεί πλέον να πωλείται ως «μαρμελάδα φράουλα». Για τα προϊόντα εσπεριδοειδών προβλέπεται ειδικότερη ονομασία, όπως «μαρμελάδα εσπεριδοειδών» ή ονομασία που αναφέρει το συγκεκριμένο εσπεριδοειδές.
Η αλλαγή δεν μετατρέπει κάθε άλειμμα φρούτων σε μαρμελάδα. Προϊόντα που δεν πληρούν τις απαιτήσεις της νομοθεσίας, για παράδειγμα ως προς την ελάχιστη περιεκτικότητα σε φρούτα ή τις επιτρεπόμενες πρώτες ύλες, εξακολουθούν να διατίθενται ως αλείμματα φρούτων ή με άλλη περιγραφική ονομασία. Ακριβώς εκεί εντοπίζεται η σύγχυση που περιγράφει η γερμανική υπηρεσία. Σε αρκετούς τίτλους, τα νομικά κατοχυρωμένα προϊόντα της κατηγορίας της μαρμελάδας και τα αλείμματα φρούτων παρουσιάστηκαν σαν να μπορούσαν πλέον να χρησιμοποιούν ελεύθερα την ίδια ονομασία. Η νέα νομοθεσία όμως δεν δίνει γενικό δικαίωμα χρήσης της λέξης «μαρμελάδα» σε κάθε γλυκό προϊόν με βάση τα φρούτα.
Τα προϊόντα με μειωμένα σάκχαρα
Ένα δεύτερο σημείο που ενίσχυσε τη σύγχυση αφορά τα προϊόντα με μειωμένη περιεκτικότητα σε σάκχαρα. Η Οδηγία (ΕΕ) 2024/1438 επιτρέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τη χρήση των καθορισμένων ονομασιών και σε προϊόντα με χαμηλότερη περιεκτικότητα σε διαλυτή ξηρά ουσία. Στη Γερμανία, προϊόντα μειωμένων σακχάρων χωρίς γλυκαντικές ύλες, τα οποία προηγουμένως μπορούσαν να κυκλοφορούν ως αλείμματα φρούτων ή με περιγραφική ονομασία, μπορούν πλέον να ενταχθούν στη νομοθετική κατηγορία της μαρμελάδας εφόσον πληρούν τις σχετικές απαιτήσεις.
Για να χρησιμοποιείται ο διατροφικός ισχυρισμός «μειωμένη περιεκτικότητα σε σάκχαρα», η μείωση πρέπει να είναι τουλάχιστον 30% σε σχέση με συγκρίσιμο προϊόν και η ενεργειακή αξία να είναι ίση ή χαμηλότερη από εκείνη του προϊόντος αναφοράς. Αυτό σημαίνει ότι ορισμένα προϊόντα που προηγουμένως κυκλοφορούσαν ως αλείμματα φρούτων μπορούν μετά την αλλαγή να αποκτήσουν νόμιμη ονομασία της κατηγορίας της μαρμελάδας. Δεν σημαίνει όμως ότι όλα τα αλείμματα φρούτων μπορούν πλέον να ονομάζονται μαρμελάδες.
Τι άλλαξε από τις 14 Ιουνίου 2026
Οι ονομασίες αποτελούν μόνο μία από τις αλλαγές της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1438. Για την κοινή μαρμελάδα, η γενική ελάχιστη ποσότητα πολτού ή και πουρέ φρούτων αυξήθηκε από 350 σε 450 γραμμάρια ανά κιλό τελικού προϊόντος. Για τη μαρμελάδα έξτρα, το γενικό ελάχιστο όριο αυξήθηκε από 450 σε 500 γραμμάρια ανά κιλό. Για ορισμένες πρώτες ύλες, όπως το κόκκινο και το μαύρο φραγκοστάφυλο, το ιπποφαές, τα κυνόροδα, το κυδώνι, το τζίντζερ και ο καρπός της πασιφλόρας, ισχύουν διαφορετικά όρια.
Η αύξηση της ελάχιστης περιεκτικότητας σε φρούτα συνδέεται με την ευρωπαϊκή επιδίωξη για προϊόντα με περισσότερο φρούτο και μικρότερο περιθώριο προσθήκης ελεύθερων σακχάρων. Η Οδηγία δεν επιβάλλει συγκεκριμένη ποσοστιαία μείωση ζάχαρης σε κάθε συμβατική μαρμελάδα. Διαφορετικές απαιτήσεις εφαρμόζονται στα προϊόντα που φέρουν ισχυρισμό μειωμένων σακχάρων.
Καταργείται επίσης η παλαιά ειδική υποχρέωση ξεχωριστής αναγραφής του συνολικού σακχαρικού περιεχομένου για τα προϊόντα της συγκεκριμένης κατηγορίας. Στη γερμανική εφαρμογή, οι πληροφορίες για τα σάκχαρα εντάσσονται πλέον στο σύστημα της διατροφικής δήλωσης, με τις εξαιρέσεις που προβλέπονται για ορισμένα προϊόντα μικρής παραγωγής και τοπικής διάθεσης.
Η διαφορετική εφαρμογή των νέων κανόνων από κράτος σε κράτος σημαίνει ότι η ονομασία ενός προϊόντος δεν είναι υποχρεωτικά ίδια σε ολόκληρη την ΕΕ. Η Γερμανία και η Αυστρία επέτρεψαν ευρύτερη χρήση της παραδοσιακής λέξης «μαρμελάδα» για προϊόντα άλλων φρούτων, ενώ η Γαλλία διατήρησε τη δική της νομική ορολογία. Παράλληλα, οι παλιές ετικέτες δεν εξαφανίζονται αμέσως από την αγορά. Στη Γερμανία, προϊόντα που είχαν παραχθεί και επισημανθεί σύμφωνα με το προηγούμενο καθεστώς πριν από τις 14 Ιουνίου 2026 μπορούν να συνεχίσουν να πωλούνται μέχρι την εξάντληση των αποθεμάτων. Αντίστοιχες μεταβατικές ρυθμίσεις ισχύουν και σε άλλα κράτη μέλη.
Η αλλαγή των κανόνων για τις μαρμελάδες αφορά επομένως τρία διαφορετικά ζητήματα που συχνά συγχωνεύτηκαν στα δημοσιεύματα: τις νέες δυνατότητες ονομασίας, τις αυξημένες απαιτήσεις για την περιεκτικότητα σε φρούτα και το νέο καθεστώς για ορισμένα προϊόντα μειωμένων σακχάρων. Η χρήση της λέξης «μαρμελάδα» διευρύνθηκε σε ορισμένες χώρες, αλλά δεν έγινε ελεύθερη για κάθε άλειμμα φρούτων που κυκλοφορεί στην ευρωπαϊκή αγορά.
