Η διερεύνηση των υγειονομικών αρχών έδειξε χρήση μη αδειοδοτημένου σκευάσματος και πρακτικές υψηλού κινδύνου σε αισθητικές ενέσεις Botox που οδήγησαν σε περιστατικά ιατρογενούς αλλαντίασης
Η αλλαντίαση είναι σοβαρή, σπάνια αλλά δυνητικά θανατηφόρα νευροπαραλυτική νόσος που προκαλείται από την αλλαντική τοξίνη, μία από τις ισχυρότερες γνωστές βιολογικές τοξίνες. Η τοξίνη παράγεται από το βακτήριο Clostridium botulinum και προσβάλλει το νευρικό σύστημα, εμποδίζοντας τη μετάδοση νευρικών σημάτων προς τους μύες. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως από μερικές ώρες έως λίγες ημέρες μετά την έκθεση και περιλαμβάνουν θάμβος ή διπλωπία, πτώση βλεφάρων, δυσκολία στην ομιλία και την κατάποση, ξηροστομία, γενικευμένη αδυναμία και κόπωση. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις παρατηρείται αναπνευστική δυσχέρεια. Η αισθητικότητα και το επίπεδο συνείδησης παραμένουν συνήθως φυσιολογικά, στοιχείο που βοηθά στη διαφορική διάγνωση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα ανάκληση γάλακτος μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα – Έξι οι μεγάλες εταιρείες που ανακαλούν προϊόντα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η ανακοίνωση της Βιολάντα για την πολύνεκρη τραγωδία
Υπάρχουν διάφορες μορφές αλλαντίασης. Η τροφιμογενής αλλαντίαση για παράδειγμα, προκύπτει από κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν την τοξίνη, συχνά σε ακατάλληλα συντηρημένα ή σπιτικά προϊόντα, ενώ η ιατρογενής αλλαντίαση, που αφορά όλο και συχνότερα τις υγειονομικές αρχές, σχετίζεται με τη χορήγηση αλλαντικής τοξίνης σε ιατρικές ή αισθητικές πράξεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Εκτεταμένη παραπλάνηση σε χταπόδια, καλαμάρια και σουπιές – Εργαστηριακή ανάλυση 156 δειγμάτων από λιανεμπόριο και εστίαση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός για κολόνιες και αρώματα: 24 επικίνδυνα προϊόντα ανακλήθηκαν στην ΕΕ τον Ιανουάριο 2026
Οι ενέσεις αισθητικής Botox περιέχουν τη νευροτοξίνη τύπου Α, η οποία παράγεται από το βακτήριο Clostridium botulinum. Πρόκειται για την ίδια ουσία που προκαλεί την αλλαντίαση, αλλά σε εξαιρετικά μικρές, ελεγχόμενες και τυποποιημένες δόσεις όταν χρησιμοποιούνται εγκεκριμένα φαρμακευτικά σκευάσματα. Η ουσία δρα μπλοκάροντας τη μετάδοση νευρικών ερεθισμάτων προς τους μύες, προκαλώντας παροδική χαλάρωση. Αυτός είναι ο μηχανισμός που αξιοποιείται στην αισθητική για τη μείωση ρυτίδων αλλά και στην ιατρική για θεραπευτικές ενδείξεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μέλι Ελληνικό: Τι έδειξαν τρεις μεγάλες μελέτες για φυτοφάρμακα, αντιβιοτικά και ποια είδη αναδεικνύονται ως «υπερτροφές»
Τον Μάιο και Ιούνιο του 2025 καταγράφηκε στη βορειοανατολική Αγγλία τοπική συρροή περιστατικών ιατρογενούς αλλαντίασης που συνδέθηκε άμεσα με αισθητικές ενέσεις προϊόντων περιέχοντων αλλαντική νευροτοξίνη (Botox). Η διερεύνηση ανέδειξε σοβαρά κενά στον έλεγχο της διάθεσης και χορήγησης τέτοιων σκευασμάτων, καθώς και πρακτικές υψηλού κινδύνου στον χώρο των μη χειρουργικών αισθητικών παρεμβάσεων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η κρίση της κανέλας: Βαρέα μέταλλα, νοθεία και οι κίνδυνοι πίσω από την εμπορική ονομασία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η ευρωπαϊκή χώρα με τα περισσότερα κρούσματα σαλμονέλωσης – Μολυσμένα αυγά και κοτόπουλο η βασική αιτία
Η αλλαντίαση ιατρογενούς αιτιολογίας προκαλείται από συστηματική διασπορά υπερβολικής ή ακατάλληλα χορηγημένης δόσης αλλαντικής τοξίνης κατά τη διάρκεια ιατρικών ή αισθητικών πράξεων. Κλινικά εκδηλώνεται με συμμετρική, κατιούσα παράλυση που μπορεί να εξελιχθεί σε αναπνευστική ανεπάρκεια και να απαιτήσει μηχανική υποστήριξη. Παρότι πρόκειται για σπάνιο συμβάν, διεθνώς έχουν καταγραφεί εξάρσεις που σχετίζονται είτε με παραποιημένα και μη αδειοδοτημένα προϊόντα είτε με χρήση εγκεκριμένων σκευασμάτων εκτός εγκεκριμένων ενδείξεων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καρκινογόνος ουσία σε φάρμακα για δερματικές μυκητιάσεις: Διακανονισμός 4,85 εκατ. δολαρίων από τη Bayer
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ραδιενέργεια στο κρέας αγριογούρουνου: Τα ευρήματα των ελέγχων για το έτος 2024-2025
Η συγκεκριμένη έξαρση εντοπίστηκε στις 11 Ιουνίου 2025, όταν εννέα ασθενείς προσήλθαν σε δύο νοσοκομεία της περιοχής με συμπτωματολογία συμβατή με αλλαντίαση, έχοντας προηγουμένως υποβληθεί σε αισθητικές ενέσεις. Άμεσα συγκροτήθηκε ομάδα διαχείρισης συμβάντος με τη συμμετοχή της Υπηρεσίας Υγειονομικής Ασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου, των τοπικών αρχών, της αρμόδιας ρυθμιστικής αρχής φαρμάκων και των νοσοκομείων. Παράλληλα ενημερώθηκαν οι επαγγελματίες υγείας και το κοινό για την ανάγκη έγκαιρης αναζήτησης ιατρικής φροντίδας σε περίπτωση εμφάνισης συγκεκριμένων συμπτωμάτων μετά από ενέσιμες αισθητικές πράξεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί οι αγαπημένες σας ποικιλίες μήλων μπορεί σύντομα να γίνουν «πολυτέλεια»
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πότε είναι η κατάλληλη ώρα μέσα στην ημέρα για να πάρετε αντιοξειδωτικά
Ως πιθανό κρούσμα ορίστηκε κάθε άτομο που έλαβε αισθητική ένεση Botox από επαγγελματία στη βορειοανατολική Αγγλία μετά την 1η Μαΐου 2025, ανέπτυξε τουλάχιστον ένα συμβατό σύμπτωμα εντός τεσσάρων εβδομάδων και διαγνώστηκε με αλλαντίαση από επαγγελματία υγείας. Συνολικά ταυτοποιήθηκαν 25 κρούσματα, με ημερομηνίες έναρξης συμπτωμάτων από τις 18 Μαΐου έως τις 9 Ιουνίου. Η διάμεση χρονική απόσταση μεταξύ ένεσης και συμπτωματολογίας ήταν τέσσερις ημέρες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η ζωή χωρίς κρέας: Τι συμβαίνει στο σώμα μας από την πρώτη κιόλας εβδομάδα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συμπληρώματα διατροφής: Ποια είναι πραγματικά απαραίτητα και ποια αποτελούν σπατάλη χρημάτων – Γιατρός εξηγεί
Η πλειονότητα των περιστατικών αφορούσε γυναίκες, με ηλικιακό εύρος από 25 έως 82 έτη. Όλοι οι ασθενείς προσήλθαν σε τμήμα επειγόντων, ενώ τα δύο τρίτα έλαβαν ειδικό αντιτοξικό ορό. Ένας ασθενής χρειάστηκε νοσηλεία σε μονάδα εντατικής θεραπείας, χωρίς να καταγραφεί θάνατος. Τα συχνότερα συμπτώματα περιλάμβαναν θάμβος όρασης, έντονη κόπωση, δυσκολία στην κατάποση, πτώση βλεφάρων, γενικευμένη μυϊκή αδυναμία και διαταραχές ομιλίας. Σε μικρότερο ποσοστό εμφανίστηκαν αναπνευστική δυσχέρεια και αισθητικές διαταραχές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 6 ασκήσεις ισορροπίας για δύναμη και σταθερότητα μετά τα 50
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βρώσιμοι κάκτοι: Το άγνωστο «φάρμακο» της φύσης για σάκχαρο και χοληστερίνη
Όλες οι ενέσεις αφορούσαν περιοχές του προσώπου και του τραχήλου. Όπου υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία, συχνότερα σημεία ήταν το μέτωπο, οι έξω γωνίες των οφθαλμών και η μεσόφρυος. Η χορήγηση πραγματοποιήθηκε κυρίως σε οικιακούς χώρους, είτε στην κατοικία του επαγγελματία είτε στην κατοικία του πελάτη, ενώ μόνο μικρός αριθμός πράξεων έγινε σε οργανωμένο ιατρείο ή αισθητικό κέντρο.
Οι 21 από τους 25 ασθενείς είχαν λάβει ενέσεις από δύο συγκεκριμένους, ανεξάρτητους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνταν στην ίδια γεωγραφική περιοχή. Για τη διερεύνηση παραγόντων κινδύνου πραγματοποιήθηκε μελέτη ασθενών-μαρτύρων σε κατοίκους της συγκεκριμένης κομητείας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ισχυρή συσχέτιση της νόσησης με την επίσκεψη στους δύο αυτούς επαγγελματίες και με τη λήψη μη αδειοδοτημένου προϊόντος αλλαντικής τοξίνης. Επιπλέον, οι ασθενείς ανέφεραν συχνότερα ότι έλαβαν περισσότερες ενέσεις σε σύγκριση με προηγούμενες συνεδρίες τους.
Δεν αναδείχθηκε συσχέτιση με συγκεκριμένο σημείο έγχυσης στο πρόσωπο, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο κίνδυνος δεν σχετιζόταν με ανατομική εντόπιση αλλά με τη συνολική δόση, το προϊόν και τις πρακτικές χορήγησης. Παράλληλα, οι ασθενείς ανέφεραν χαμηλή συμμόρφωση των επαγγελματιών σε βασικές πρακτικές ασφάλειας, όπως η χρήση γαντιών, η παροχή ενημέρωσης για παρενέργειες, η λήψη γραπτής συναίνεσης, η υγιεινή των χεριών και η προηγούμενη ιατρική αξιολόγηση.
Κατά την περιβαλλοντική διερεύνηση, η αρμόδια ρυθμιστική αρχή κατέσχεσε από χονδρέμπορο που προμήθευε έναν εκ των επαγγελματιών μη αδειοδοτημένο προϊόν αλλαντικής τοξίνης, το οποίο είχε χορηγηθεί σε σημαντικό αριθμό ασθενών. Εργαστηριακός έλεγχος έδειξε ότι το προϊόν περιείχε αλλαντική τοξίνη τύπου Α με εκτιμώμενη δραστικότητα 370 μονάδων ανά φιαλίδιο, ενώ στη συσκευασία αναγράφονταν 200 μονάδες. Το προϊόν είχε εισαχθεί από τη Νότια Κορέα.
Η απόκλιση μεταξύ αναγραφόμενης και πραγματικής δραστικότητας αυξάνει τον κίνδυνο ακούσιας υπερδοσολογίας ακόμη και όταν η χορήγηση γίνεται με βάση τις οδηγίες του κατασκευαστή. Το εύρημα αυτό αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα δεδομένου ότι οι ασθενείς ανέφεραν λήψη περισσότερων ενέσεων σε μία συνεδρία. Επιπλέον, η διάθεση του συγκεκριμένου προϊόντος σε τιμή αισθητά χαμηλότερη από τα αδειοδοτημένα σκευάσματα υποδεικνύει οικονομικό κίνητρο για τη χρήση μη εγκεκριμένων προϊόντων.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα προϊόντα αλλαντικής τοξίνης πρέπει να συνταγογραφούνται από εξουσιοδοτημένο επαγγελματία υγείας, ωστόσο δεν υφίσταται μέχρι σήμερα υποχρεωτικό πλαίσιο εκπαίδευσης ή αδειοδότησης για όσους τα χορηγούν για αισθητικούς λόγους. Η υπό διερεύνηση έξαρση ανέδειξε ότι ο συνδυασμός ανεπαρκούς ρύθμισης, εύκολης διαδικτυακής πρόσβασης σε μη αδειοδοτημένα σκευάσματα και πρακτικών χαμηλής επαγγελματικής συμμόρφωσης δημιουργεί απτό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, ιδιαίτερα σε έναν τομέα με εκατοντάδες χιλιάδες ενέσεις ετησίως.
Η διαγνωστική επιβεβαίωση της ιατρογενούς αλλαντίασης παραμένει δύσκολη, καθώς τα συμπτώματα επικαλύπτονται με γνωστές ανεπιθύμητες ενέργειες της αλλαντικής τοξίνης και τα εργαστηριακά τεστ συχνά αποβαίνουν αρνητικά. Για τον λόγο αυτό, η λεπτομερής καταγραφή της κλινικής εικόνας και των συνθηκών χορήγησης αποκτά κρίσιμη σημασία για την αναγνώριση και την έγκαιρη διαχείριση παρόμοιων περιστατικών στο μέλλον. Συνολικά η ανεξέλεγκτη κυκλοφορία μη αδειοδοτημένων προϊόντων αλλαντικής τοξίνης και η απουσία δεσμευτικών κανόνων για τους παρόχους αισθητικών ενέσεων μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρά, συστηματικά συμβάντα με σημαντική επιβάρυνση για το σύστημα υγείας και τους ασθενείς.
Πηγή: eurosurveillance
